Tăng cường năng lực vận tải hàng không để đón sóng tăng trưởng mới

Tăng cường năng lực vận tải hàng không để đón sóng tăng trưởng mới. Ảnh: N.LỘC

Duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh khó khăn gia tăng

Bất chấp những tác động xấu từ tình hình quốc tế, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng cao làm gia tăng chi phí dịch vụ hàng không, hoạt động vận tải hàng không trong 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng cao ở cả vận chuyển hành khách và hàng hóa. Thông tin cụ thể về vấn đề này, ông Đỗ Hồng Cẩm - Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết, tổng sản lượng vận chuyển của toàn thị trường đạt hơn 45,49 triệu lượt hành khách và 813.200 tấn hàng hóa, tăng lần lượt 9,8% và 16,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Cùng với đó, các hãng hàng không nỗ lực duy trì số lượng tàu bay, số chuyến và tần suất khai thác. Tính đến cuối tháng 6/2026, các hãng hàng không Việt Nam khai thác vận chuyển thường lệ 225 tàu bay, tăng 21 tàu bay so với cùng kỳ năm trước, góp phần nâng cao năng lực khai thác và đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng. Về khai thác mùa hè năm 2026, hiện có 4 hãng hàng không Việt Nam và 77 hãng hàng không nước ngoài khai thác thường lệ các đường bay quốc tế đến Việt Nam với tổng tần suất 3.089 chuyến bay khứ hồi/tuần, tăng 273 chuyến/tuần, tương đương gần 10% so với mùa hè năm 2025. Đối với mạng bay nội địa, các hãng đang khai thác 6.094 chuyến bay/tuần, tăng 1.816 chuyến/tuần so với cùng kỳ mùa hè năm trước.

Chia sẻ về kết quả này, ông Uông Việt Dũng - Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam - cho biết, trong bối cảnh tình hình thế giới còn nhiều biến động, giá nhiên liệu tăng cao gây áp lực lớn lên chi phí khai thác, Cục Hàng không Việt Nam đã chủ động đề xuất nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tác động đối với hoạt động vận tải hàng không. Theo đó, Cục đã tạo điều kiện để các hãng hàng không Việt Nam và nước ngoài điều chỉnh kế hoạch khai thác phù hợp; đồng thời tham mưu các cơ quan có thẩm quyền ban hành chính sách miễn, giảm một số khoản thu, góp phần giúp hoạt động vận tải hàng không duy trì ổn định, an toàn, thông suốt, đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách và vận chuyển hàng hóa.

Ông Uông Việt Dũng nhấn mạnh: "Các chính sách hỗ trợ của Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền trong thời gian qua, như miễn thuế bảo vệ môi trường, giảm thuế nhập khẩu xăng, dầu, được ban hành rất kịp thời và có ý nghĩa quan trọng, góp phần giúp các hãng hàng không giảm bớt áp lực chi phí."

Cộng hưởng với các chính sách hỗ trợ của Chính phủ, Cục Hàng không Việt Nam sẽ chú trọng nâng cao năng lực điều phối bay, tối ưu hạ tầng khai thác và giám sát chặt chẽ hoạt động của các hãng hàng không nhằm bảo đảm an toàn, ổn định; hỗ trợ các hãng bổ sung đội tàu bay, nâng cao hiệu quả khai thác, tăng tải trên các đường bay, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm.

Xây dựng hạ tầng hiện đại, đón đầu tăng trưởng

Một trong những điều kiện thuận lợi góp phần mang lại kết quả tăng trưởng về lượng khách và hàng hóa của ngành hàng không thời gian qua là hạ tầng hàng không ngày càng được đầu tư hiện đại, đồng bộ.

Đơn cử, cuối năm 2025, dự án mở rộng Nhà ga hành khách T2 - Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (TP. Hà Nội) được khánh thành, góp phần nâng cao năng lực phục vụ, giảm áp lực quá tải cho cửa ngõ hàng không lớn nhất miền Bắc. Với nhiều trang thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến được đưa vào khai thác, từ các làn xuất, nhập cảnh tự động đến hệ thống kiểm soát an ninh bằng sinh trắc học, tạo nên một "luồng di chuyển số" liền mạch, giúp hành khách giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thực hiện và nâng cao trải nghiệm.

Trong khi đó, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (tỉnh An Giang) phục vụ APEC 2027 sẽ giúp hình thành hệ thống đường băng đạt chuẩn quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để Phú Quốc đón các chuyến bay chuyên cơ, thương mại quốc tế từ 21 nền kinh tế thành viên cùng hàng nghìn đại biểu quốc tế. Một công trình trọng điểm khác, hứa hẹn tạo bước đột phá cho ngành hàng không Việt Nam là Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hiện cũng đang được gấp rút thi công và dự kiến hoàn thành đường cất, hạ cánh thứ 2 vào tháng 9/2026...

Xác định vai trò quan trọng của hạ tầng hiện đại, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết, hiện Cục đang tập trung nguồn lực triển khai hiệu quả các dự án hạ tầng hàng không; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào khai thác các dự án trọng điểm. Tuy nhiên, theo Phó Cục trưởng Đỗ Hồng Cẩm, do nguồn lực đầu tư công phải cân đối cho nhiều dự án trọng điểm khác nên cũng phần nào ảnh hưởng đến nguồn lực đầu tư cho hạ tầng hàng không.

Các chuyên gia cũng cho rằng, trong bối cảnh đầu tư công cho hạ tầng hàng không còn gặp nhiều thách thức, việc huy động vốn tư nhân và áp dụng phương thức đầu tư đối tác công - tư (PPP) là xu hướng tất yếu nhằm giải quyết sự thiếu hụt nguồn lực của Nhà nước dành cho phát triển kết cấu hạ tầng. Vốn đầu tư từ khu vực tư nhân được dự báo sẽ tăng, trong khi vốn nhà nước sẽ chỉ đóng vai trò "vốn mồi", tập trung vào một số dự án trọng điểm.

Điều quan trọng, theo TS. Bùi Doãn Nề (Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng không Việt Nam), là Nhà nước cần có cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút các nhà đầu tư vào các sân bay, cảng hàng không. Một trong những điều kiện hàng đầu là giá và phí các dịch vụ khai thác, sử dụng các công trình kết cấu hạ tầng xã hội hóa phải được xác định theo cơ chế thị trường. “Trong trường hợp vì lợi ích xã hội mà thay đổi, gây thiệt hại cho nhà đầu tư, Nhà nước cần có những hình thức bù đắp thiệt hại ở mức độ thích hợp” - TS. Bùi Doãn Nề lưu ý.

Thực tiễn cho thấy, với những đổi mới mạnh mẽ hiện nay, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư cũng như du khách quốc tế; dư địa tăng trưởng của ngành hàng không được dự báo còn rất lớn. Điều quan trọng lúc này là ngành hàng không cần chuẩn bị tốt các điều kiện, đặc biệt là về hạ tầng, để sẵn sàng đón sóng tăng trưởng mới./.