Tập trung thảo luận, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả vận mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Các đồng chí: Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Vũ Hồng Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh điều hành nội dung thảo luận.

Đồng chí Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn tỉnh.

Báo cáo tại hội nghị, sau 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, tỉnh đã đạt nhiều kết quả quan trọng trong sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh gọn đầu mối và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Sau sắp xếp, tỉnh hiện có 737 đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó, có 94 đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh, 643 đơn vị sự nghiệp cấp xã. Tiến hành bố trí, điều động cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới; tăng cường nhiều cán bộ có chuyên môn từ cấp tỉnh về cơ sở, nhất là ở các lĩnh vực đất đai, xây dựng, giáo dục, y tế. Cùng với đó, giải quyết chế độ, chính sách cho các cán bộ, công chức, viên chức chịu tác động từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy.

Việc phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền tiếp tục được đẩy mạnh. Đến nay, toàn tỉnh đã thực hiện phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền đối với hơn 2.200 nhiệm vụ trên nhiều lĩnh vực, từng bước phát huy tính chủ động, sáng tạo của chính quyền cấp xã, góp phần rút ngắn quy trình xử lý, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Trong cải cách hành chính, khoảng 30% thủ tục hành chính (TTHC) được cắt giảm thời gian giải quyết. Toàn tỉnh tiếp nhận trên 173.00 hồ sơ TTHC, trong đó: số hồ sơ TTHC tiếp nhận theo hình thức trực tuyến chiếm tỷ lệ 64,1%; số hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 97,62%. Tỷ lệ đánh giá mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện TTHC năm 2025 đạt 96,31%; trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 90,18%. Toàn bộ TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của địa phương đã được tổ chức tiếp nhận và giải quyết không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn tỉnh, đạt tỷ lệ 100%.

Đáng chú ý, trong quá trình vận hành mô hình mới, tỉnh đã triển khai nhiều cách làm sáng tạo, như: thực hiện chuyển 13 hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ cấp tỉnh về trực thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh trước khi có hướng dẫn của MTTQ Trung ương. Mô hình “Tổ công nghệ số cộng đồng” được triển khai đến tận thôn, xóm, trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng các dịch vụ số, góp phần thu hẹp khoảng cách số, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. Thực hiện đào tạo, tập huấn cho cán bộ cơ sở theo hướng “cầm tay chỉ việc”, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ cơ sở và người dân, qua đó, nâng cao hiệu quả triển khai trên thực tế.

Tại hội nghị, các đại biểu thảo luận, trao đổi nhiều nội dung liên quan đến quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tập trung đánh giá kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở.

Đa số các đại biểu cho rằng: qua thực tiễn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy xu hướng chuyển mạnh nhiệm vụ về cấp xã, phường là phù hợp. Tuy nhiên, cùng với phân cấp cần tiếp tục quan tâm đến giao nguồn lực, giao thẩm quyền và giao công cụ thực hiện. Tiếp tục rà soát, nghiên cứu đổi mới theo hướng chuyển từ quản lý hồ sơ sang quản trị sản phẩm đầu ra, giảm yêu cầu về số lượng văn bản trung gian; tăng đánh giá bằng sản phẩm, kết quả và mức độ hài lòng của nhân dân.

Về chuyển đổi số cơ sở, hiện nay, cán bộ cấp xã đang sử dụng nhiều phần mềm, nhiều hệ thống báo cáo; dữ liệu chưa liên thông hoàn toàn. Kiến nghị xây dựng nguyên tắc nhập một lần - dùng nhiều lần - khai thác dùng chung, giảm áp lực hành chính số cho cơ sở.

Lãnh đạo phường Nùng Trí Cao phát biểu đề xuất, kiến nghị nâng cao hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trung ương và tỉnh tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; chuyển mạnh từ cơ chế trả lương theo ngạch, bậc sang gắn với vị trí việc làm, sản phẩm đầu ra và khối lượng nhiệm vụ thực tế tại cơ sở. Sớm ban hành đầy đủ các quy định về phân cấp, phân quyền, vị trí việc làm, định mức biên chế và cơ chế phối hợp liên thông giữa các cấp, các ngành. Tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã theo hướng “cán bộ quản trị địa phương hiện đại”, có tư duy chiến lược, kỹ năng số, năng lực điều hành và khả năng xử lý công việc đa lĩnh vực. Tiếp tục nghiên cứu cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung; bởi trong mô hình mới, nếu cán bộ thiếu chủ động, thiếu đổi mới thì bộ máy sẽ khó tạo được đột phá trong phát triển.

Đối với chủ trương sáp nhập thôn xóm, tổ dân phố, kiến nghị xem xét việc nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ, trưởng xóm. Ngoài ra, các đại biểu cũng kiến nghị các về chế độ chính sách đối với các bộ không chuyên trách cấp xã, vấn đề xử lý tài sản công sau sáp nhập; giải quyết các thủ tục đất đai do lịch sử để lại; phân bổ vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là đối với các xã có kế hoạch về đích nông thôn mới trong nhiệm kỳ 2025 - 2030; vấn đề không gian, dư địa, tiềm năng của các xã, phường sau sáp nhập và một số nội dung khác để phát triển kinh tế - xã hội.

Lãnh đạo Sở Nội vụ phát biểu về nội dung sáp nhập tổ, thôn, xóm trên địa bàn tỉnh.

Lãnh đạo các Sở: Nội vụ, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường; Khoa học và Công nghệ... trao đổi, hướng dẫn, giải đáp, làm rõ các nội dung về công tác sắp xếp tổ, thôn, xóm theo chỉ đạo của Trung ương; những nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã. Đồng thời, chia sẻ về giải pháp sắp xếp đội ngũ cán bộ cấp xã về chuyên môn công nghệ thông tin, xây dựng, môi trường, đất đai, y tế. Công tác cải cách hành chính; bộ máy biên chế, chính sách, quản lý và phân bổ ngân sách, tài sản công dôi dư sau sáp nhập...

Với tinh thần trách nhiệm, nhìn thẳng vào thực tiễn, nội dung trao đổi tại hội nghị đã chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, phân tích nguyên nhân, hiến kế những vấn đề tỉnh cần quan tâm chỉ đạo và Trung ương cần xem xét để hoàn thiện cơ chế, chính sách. Đồng thời, đề xuất giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả vận hành mô hình trong giai đoạn tới.