Tên lửa Taimoor ALCM tầm bắn 600km, bay sát đất xuyên phòng không, thách thức Storm Shadow

Trong bối cảnh cạnh tranh vũ khí Nam Á ngày càng gay gắt, Pakistan đã đưa vào thử nghiệm thành công tên lửa hành trình phóng từ trên không (Air-Launched Cruise Missile - ALCM) Taimoor, một hệ thống tấn công chính xác tầm xa mang theo đầu đạn thông thường. 

Với tầm bắn công bố 600 km, động cơ turbojet hiện đại và khả năng bay sát mặt đất để xuyên thủng hệ thống phòng không, tên lửa Taimoor không chỉ nâng tầm răn đe thông thường của Không quân Pakistan, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về cán cân sức mạnh khu vực. 

Tên lửa Taimoor (còn được viết là tên lửa Taimur) là sản phẩm của Air Weapons Complex thuộc Pakistan, được Global Industrial Defence Solutions (GIDS) tiếp thị ra thị trường quốc tế. 

Tên lửa Taimoor được công bố lần đầu tại triển lãm IDEAS năm 2022 như phiên bản thông thường, không mang đầu đạn hạt nhân của dòng Ra’ad-II.

Một máy bay tiêm kích-ném bom Mirage IIIEA ROSE của Không quân Pakistan (PAF) mang tên lửa hành trình phóng từ trên không Taimoor (ALCM) gắn ở điểm treo chính giữa thân máy bay. Hình ảnh: Ban Quan hệ Công chúng Liên quân (Inter-Services Public Relations)/thedefensepost.com

Khác với người anh em chiến lược có khả năng mang vũ khí hạt nhân, tên lửa Taimoor được tối ưu hóa cho nhiệm vụ tấn công mặt đất và chống hạm bằng đầu đạn thông thường, đồng thời đáp ứng yêu cầu xuất khẩu theo quy định của Chế độ Kiểm soát Công nghệ Tên lửa (MTCR - Missile Technology Control Regime), bằng cách giới hạn tầm bắn phiên bản thương mại ở mức khoảng 290 km. 

Phiên bản nội địa thì duy trì tầm bắn đầy đủ 600 km, được Không quân Pakistan xác nhận sau các cuộc thử nghiệm thành công từ máy bay Mirage vào đầu năm 2026.

Về thiết kế khí động học, tên lửa Taimoor kế thừa nhiều đặc điểm của dòng Ra’ad với thân hình hộp góc cạnh nhằm giảm mặt cắt radar, cánh gấp ở giữa thân và bộ điều khiển đuôi chữ X. 

Lối hút gió nằm dưới thân nuôi động cơ turbojet thu nhỏ, giúp tên lửa duy trì hành trình dài với hiệu suất nhiên liệu cao hơn so với động cơ tên lửa đẩy rắn truyền thống. 

Cận cảnh tên lửa hành trình phóng từ trên không Taimoor (ALCM). Ảnh: Cục Quan hệ Công chúng Liên quân

Trọng lượng toàn bộ dưới 1.200 kg, chiều dài khoảng 4,38 mét và sải cánh 3,2 mét cho phép tên lửa Taimoor được treo dưới các máy bay tiêm kích hiện có của Pakistan như Mirage III/V ROSE và JF-17 Thunder mà không làm giảm quá nhiều khả năng cơ động của máy bay mang phóng. 

Tốc độ hành trình nằm trong khoảng Mach 0.7 đến Mach 0.8, đủ nhanh để rút ngắn thời gian tiếp cận mục tiêu nhưng vẫn đủ chậm để tận dụng địa hình che chắn và giảm phát xạ hồng ngoại.

Khả năng sống sót của tên lửa Taimoor phụ thuộc lớn vào hồ sơ bay thấp. Tên lửa có thể hành trình ở độ cao từ khoảng 150 mét đến hơn 6.000 mét, với chế độ ôm địa hình và lướt biển giúp nó lọt dưới vùng phủ sóng radar của nhiều hệ thống phòng không tầm trung và tầm xa. 

Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính (INS) được hỗ trợ bởi vệ tinh GNSS/GPS, cùng các công nghệ đối chiếu địa hình TERCOM và đối sánh cảnh số DSMAC.

Tại Triển lãm và Hội thảo Quốc phòng Quốc tế 2024 (IDEAS) ở Karachi, Pakistan đã giới thiệu tên lửa hành trình phóng từ trên không Taimoor (ALCM). Ảnh: Bulgarianmilitary

Một số nguồn còn đề cập đến đầu dò hồng ngoại hình ảnh ở giai đoạn cuối, cho phép tấn công chính xác cả mục tiêu cố định lẫn mục tiêu di động trên biển. 

Nhờ vậy, tên lửa Taimoor có thể bay theo đường bay phức tạp, tránh các khu vực phòng thủ dày đặc trước khi lao vào mục tiêu với độ chính xác cao.

Đầu đạn của tên lửa Taimoor thuộc loại thông thường, với các lựa chọn nổ mảnh, xuyên phá hoặc tiền mảnh, trọng lượng ước tính tương đương các tên lửa cùng lớp, khoảng 400-500 kg. 

Điều này cho phép tên lửa Taimoor tấn công các mục tiêu đa dạng từ trung tâm chỉ huy, kho đạn dược, sân bay đến tàu chiến bề mặt. 

Việc thử nghiệm thành công từ Mirage và sau đó là các hoạt động liên quan đến Hải quân Pakistan cho thấy tiềm năng sử dụng đa nền tảng, mở rộng khả năng triển khai từ không quân sang các nhiệm vụ chống hạm xa bờ.

Không quân Pakistan thử nghiệm bay thành công tên lửa Taimoor tự phát triển trong nước. Đây là dòng tên lửa hành trình phóng từ trên không (ALCM) có khả năng tấn công các mục tiêu trên đất liền và trên biển ở khoảng cách 600 km. Ảnh: thedefensenews.com

Từ góc nhìn công nghệ, tên lửa Taimoor đại diện cho bước tiến rõ rệt của ngành công nghiệp quốc phòng Pakistan trong việc làm chủ chuỗi phát triển tên lửa hành trình hiện đại: từ khí động học giảm quan sát, động cơ turbojet nhỏ gọn đến hệ thống dẫn đường đa chế độ chống nhiễu. 

Dù vẫn còn khoảng cách nhất định so với các hệ thống phương Tây như tên lửa Storm Shadow/SCALP về độ chín muồi công nghệ và độ tin cậy đã được kiểm chứng trên chiến trường, tên lửa Taimoor vẫn tạo ra áp lực thực sự đối với các đối thủ khu vực bằng tầm bắn 600 km và chi phí sản xuất tương đối thấp hơn. 

Khả năng phóng từ ngoài vùng phòng không đối phương (stand-off) giúp máy bay mang phóng tăng tỷ lệ sống sót, đồng thời buộc đối phương phải đầu tư nhiều hơn vào mạng lưới phòng thủ đa lớp.

Taimoor ALCM không chỉ là một vũ khí tấn công chính xác tầm xa mà còn là biểu tượng cho nỗ lực tự chủ công nghệ quốc phòng của Pakistan. 

(Theo quwa.org, flightglobal.com, defencesecurityasia.com, thedefensenews.com, nextgendefense.com)