Thanh khoản thấp không chỉ là nhịp nghỉ, thị trường đang bước vào giai đoạn chọn cổ phiếu khắt khe hơn

Tại trao đổi mới đây, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư kiêm Phó Giám đốc Khối kinh doanh, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng thanh khoản thấp trong giai đoạn vừa qua đến từ cả hai yếu tố: nhịp nghỉ của thị trường sau giai đoạn tăng và tâm lý thận trọng hơn của nhà đầu tư.

Theo ông Minh, khi VN-Index tiến lên vùng cao, có thời điểm quanh mốc 1.900 điểm, dòng tiền bắt đầu cho thấy trạng thái hụt hơi. Đáng chú ý, nhịp vượt vùng điểm cao của chỉ số không đi kèm sự lan tỏa rộng ở nhiều nhóm cổ phiếu, mà chủ yếu tập trung vào một số nhóm dẫn dắt.

Thanh khoản có xu hướng hạ nhiệt khi VN-Index lên vùng đỉnh lịch sử. (Nguồn: TradingView).

“Việc VN-Index vượt vùng kháng cự nhưng độ rộng thị trường không tốt, dòng tiền chỉ co cụm ở một số nhóm cổ phiếu, thường là tín hiệu cần thận trọng. Chỉ số neo cao nhưng danh mục của nhiều nhà đầu tư lại giảm, đó là lý do khiến nhà đầu tư thận trọng hơn”, ông Minh nhận định.

Đây là hiện tượng từng xuất hiện trong lịch sử thị trường. Khi chỉ số vượt qua một vùng kháng cự quan trọng nhưng độ rộng thị trường yếu, trạng thái “xanh vỏ, đỏ lòng” dễ khiến nhà đầu tư kém hào hứng. Nói cách khác, chỉ số tăng không đồng nghĩa phần lớn danh mục trên thị trường cùng tăng.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật và tâm lý, dòng tiền còn chịu ảnh hưởng bởi mặt bằng lãi suất và các yếu tố vĩ mô bên ngoài. Dù cơ quan điều hành đã có các biện pháp hỗ trợ, lãi suất trên thị trường vẫn neo ở mức cao, trong khi thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục là biến số được nhà đầu tư theo dõi.

Ngoài ra, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và diễn biến giá dầu cũng góp phần làm tăng tâm lý thận trọng. Khi giá dầu duy trì ở vùng cao, áp lực lạm phát và lãi suất có thể kéo dài hơn, qua đó ảnh hưởng đến khẩu vị rủi ro của dòng tiền trên thị trường chứng khoán.

Không cần bán mạnh, nhưng nên giữ tỷ trọng vừa phải

Trong bối cảnh thanh khoản thấp và dòng tiền chưa lan tỏa rộng, ông Minh cho rằng nhà đầu tư không nhất thiết phải bán ra bằng mọi giá, nhưng cũng không nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu quá cao.

Mức tỷ trọng cổ phiếu khoảng 40–50% danh mục có thể là vùng hợp lý với nhiều nhà đầu tư, tùy khẩu vị rủi ro. Lý do là dù chỉ số đã lên vùng cao, nhiều cổ phiếu trên thị trường vẫn chưa tăng tương ứng, thậm chí còn dao động quanh vùng đáy trước đó.

“Không nên nắm quá nhiều cổ phiếu, nhưng cũng không cần thiết phải bán vào vùng này. Nhìn vào chỉ số thì thấy cao, nhưng thực tế rất nhiều cổ phiếu vẫn đang loanh quanh vùng thấp. Định giá trên thị trường hiện phân hóa rất mạnh, một bên rất cao, một bên lại rất thấp”, ông Minh nói.

Điểm quan trọng hơn, không chỉ nằm ở việc nắm giữ bao nhiêu cổ phiếu, mà là nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu nào. Trong bối cảnh thị trường phân hóa, chiến lược mua theo chỉ số hoặc mua các cổ phiếu chỉ vì định giá thấp có thể không còn phù hợp.

Thị trường đang vận hành theo mô hình chữ K. Những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, có động lực tăng trưởng và có câu chuyện hỗ trợ riêng có thể tiếp tục thu hút dòng tiền. Ngược lại, nhiều cổ phiếu dù định giá thấp vẫn có thể tiếp tục yếu nếu thiếu chất xúc tác tăng trưởng.

“Cổ phiếu cơ bản tốt nhưng không có xúc tác tăng trưởng thì cũng rất khó thúc đẩy giá cổ phiếu đi lên. Thị trường vẫn có thể tăng, chỉ số vẫn có thể tăng, nhưng điều quan trọng nhất là chọn cổ phiếu”, ông Minh nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư kiêm Phó Giám đốc Khối kinh doanh, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) chia sẻ tại một chương trình gần đây.

Những nhóm cổ phiếu có thể được chú ý

Về các nhóm cổ phiếu có thể theo dõi trong thời gian tới, ông Minh cho rằng nhà đầu tư cần ưu tiên những nhóm có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng hoặc hưởng lợi từ các thay đổi chính sách, chu kỳ kinh doanh và yếu tố vĩ mô.

Nhóm đầu tiên được nhắc đến là các doanh nghiệp nhà nước, trong bối cảnh có thêm động lực từ chủ trương phát triển khu vực kinh tế nhà nước, cổ phần hóa và giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại một số doanh nghiệp. Đây là nhóm có nền tảng cơ bản tốt và có thể thu hút sự quan tâm nếu các câu chuyện thoái vốn, giảm sở hữu nhà nước hoặc cải thiện hiệu quả hoạt động được triển khai rõ hơn.

Nhóm thứ hai là cổ phiếu ngành điện. Vị chuyên gia cho rằng trong năm 2026, nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện khí, nhiệt điện và điện than, có thể tạo động lực ngắn hạn cho nhóm này trong cao điểm mùa nóng. Tuy nhiên, nhà đầu tư lưu ý câu chuyện ngành điện có thể mang tính thời vụ nhiều hơn, tập trung trong giai đoạn quý II và các tháng cao điểm tiêu thụ điện.

Nhóm vận tải cũng được đánh giá đáng quan tâm nhờ kỳ vọng xuất khẩu tăng trưởng, dòng vốn FDI tích cực và nhu cầu vận chuyển cao hơn. Trong khi đó, giá cước vận tải vẫn neo ở vùng cao có thể tiếp tục là yếu tố hỗ trợ kết quả kinh doanh của một số doanh nghiệp trong ngành.

Với nhóm chứng khoán, gíam đốc ABS cho rằng triển vọng vẫn gắn chặt với diễn biến chung của thị trường. Nếu thanh khoản cải thiện từ sau tháng 6 và câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục tạo hiệu ứng tích cực, nhóm chứng khoán có thể thu hút dòng tiền trở lại.

Đối với ngân hàng, ông kỳ vọng mặt bằng lãi suất có thể hạ nhiệt hơn trong nửa cuối năm, qua đó tạo chất xúc tác cho nhóm cổ phiếu này. Ngoài ra, một số ngân hàng quốc doanh cũng có thể hưởng lợi từ các câu chuyện liên quan đến khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Lĩnh vực cuối cùng được ông Minh nhắc tới là dịch vụ dầu khí. Theo ông, nhóm này có thể cần chờ thêm nhịp chiết khấu sau biến động giá dầu, nhưng triển vọng dài hạn vẫn đến từ việc triển khai các dự án mỏ khí mới. Đây có thể là động lực giúp doanh thu cốt lõi của nhóm dịch vụ dầu khí tăng trưởng trở lại.

Nhìn chung, thanh khoản thấp không đồng nghĩa dòng tiền đã rời khỏi thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh VN-Index neo ở vùng cao, độ rộng thị trường chưa cải thiện rõ và dòng tiền vẫn co cụm, thị trường đang đòi hỏi nhà đầu tư phải chọn lọc hơn. Giai đoạn “mua gì cũng thắng” nếu có, đã không còn là mặt bằng chung của thị trường.