Thành phố Quảng Ninh khai mở dư địa tăng trưởng từ kinh tế biên mậu

Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 13%, thu ngân sách nhà nước vượt 100.000 tỷ đồng. Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi địa phương phải khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, trong đó kinh tế biên mậu, xuất nhập khẩu và logistics được xác định là những trụ cột quan trọng.

Là địa phương có vị trí đặc biệt khi vừa sở hữu đường biên giới trên bộ, vừa có không gian biển rộng mở, Quảng Ninh đang đóng vai trò là cầu nối thương mại giữa Việt Nam với Trung Quốc và khu vực ASEAN. Để phát huy lợi thế này, thành phố đã tập trung đầu tư đồng bộ hệ thống cửa khẩu, cảng biển, giao thông đa phương thức, đồng thời triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào hoạt động thương mại quốc tế.

Cửa khẩu thông minh mở rộng dư địa tăng trưởng

Một trong những chiến lược trọng tâm của Quảng Ninh là xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng, hợp tác cùng Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).

Mô hình này hướng tới việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như nhận diện sinh trắc học, hệ thống kiểm soát tự động, phương tiện vận chuyển hàng hóa tự hành IGV, từng bước hình thành phương thức giao thương xuyên biên giới hiện đại, vận hành liên tục 24/7. Theo kế hoạch, năng lực thông quan tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái có thể tăng khoảng 3 lần so với hiện nay vào năm 2030.

Cùng với đầu tư công nghệ, Quảng Ninh cũng đang cải cách phương thức vận hành cửa khẩu nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp. Từ tháng 3/2026, hoạt động thông quan hàng hóa tại khu vực cầu Bắc Luân II được duy trì cả vào thứ bảy, chủ nhật, giúp hạn chế tình trạng ùn tắc, giảm thời gian lưu kho và nâng cao hiệu quả quay vòng phương tiện.

Quảng Ninh đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh. Ảnh T.D

Sau khi triển khai, lượng phương tiện và tờ khai tăng khoảng 30%, kim ngạch tăng hơn 15%, trong khi số thu thuế tăng gần gấp đôi so với trước đây.

Song song với phát triển hạ tầng, Quảng Ninh đang sử dụng các công cụ chính sách để nâng cao sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh tại khu vực cửa khẩu.

Từ ngày 28/4/2026, TP. Quảng Ninh đã triển khai Nghị quyết số 04/2026/NQ-HĐND về điều chỉnh mức phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng, dịch vụ và tiện ích công cộng trong khu vực cửa khẩu. Một số nhóm hàng nhập khẩu như điện thoại, linh kiện điện thoại, linh kiện ô tô, xe máy, phương tiện chuyên dụng... được áp dụng mức phí 0 đồng/lượt.

Sau hơn 3 tháng thực hiện, trên 30.000 lượt phương tiện được hưởng chính sách hỗ trợ, qua đó góp phần thu hút thêm doanh nghiệp lựa chọn Quảng Ninh làm điểm trung chuyển hàng hóa.

Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp, việc giảm chi phí logistics, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao khả năng thông quan có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt.

Không dừng lại ở vai trò cửa khẩu, Quảng Ninh đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh nhằm gia tăng giá trị từ dòng chảy hàng hóa.

Địa phương đang tập trung thu hút đầu tư các trung tâm logistics hiện đại; nghiên cứu tuyến đường sắt tốc độ cao Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái kết nối với tuyến đường sắt Đông Hưng (Quảng Tây); đẩy nhanh tiến độ Cảng tổng hợp Vạn Ninh và nghiên cứu hình thành Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc.

Các dự án này được kỳ vọng tạo ra mạng lưới vận tải đa phương thức, giúp Quảng Ninh chuyển từ mô hình trung chuyển hàng hóa đơn thuần sang trở thành trung tâm logistics và phân phối của khu vực.

Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của Quảng Ninh đạt trên 21 tỷ USD, thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt hơn 16.542 tỷ đồng. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu thu từ hoạt động này đạt 25.000 tỷ đồng - mức cao nhất từ trước tới nay.

Mở rộng cánh cửa vào thị trường Trung Quốc

Trung Quốc tiếp tục là thị trường thương mại chiến lược của Việt Nam. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Trung Quốc đạt 256 tỷ USD, tăng 24,7% so với năm trước.

Đối với Quảng Ninh, việc thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường này đang được triển khai thông qua nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, hợp tác địa phương và hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại quốc tế của Quảng Ninh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Trị giá nhập khẩu trên địa bàn đạt 5,215 tỷ USD, tăng 38,5% so với cùng kỳ; xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc đạt trên 1,1 tỷ USD, tăng 34,1%.

Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai hướng dẫn doanh nghiệp làm thủ tục xuất nhập khẩu. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Ông Lê Hồng Giang - Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết thời gian tới ngành Công thương sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tăng cường kết nối doanh nghiệp Quảng Ninh với các đối tác Trung Quốc; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt thông tin thị trường, quy định kỹ thuật và nhu cầu tiêu dùng để chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu.

Theo ông Giang, việc hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm tại các hội chợ, triển lãm quốc tế, đặc biệt là những sự kiện thương mại lớn tại Trung Quốc và ASEAN, sẽ tiếp tục là một trong những giải pháp trọng tâm để mở rộng thị trường xuất khẩu.

Với định hướng phát triển thương mại điện tử, chuyển đổi số trong hoạt động thương mại, xây dựng thương hiệu sản phẩm và chuyển dịch từ xuất khẩu hàng hóa thô sang nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao, Quảng Ninh đang từng bước thay đổi phương thức phát triển kinh tế biên mậu.