Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt vi phạm tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Tòa nhà HT1 - HT2 tại Hòa Lạc - nơi phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập cho cán bộ, học sinh, sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: VNU

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo Kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024.

Theo đó, kết luận nêu rõ hàng loạt vi phạm của Đại học Quốc gia Hà Nội liên quan đến học phí, học bổng, mở ngành đào tạo, tuyển sinh, nghiên cứu khoa học và quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.

Thu học phí chưa đúng quy định

Theo kết luận thanh tra, Trường Quản trị và Kinh doanh ban hành mức thu năm học 2023-2024 đối với 8 chương trình chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật; mức thu từ 6-7 triệu đồng/tháng đối với hệ cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ, cao hơn mức quy định.

Trường Đại học Kinh tế ban hành quyết định quy định mức thu và thực tế đã thu học phí văn bằng 2 năm học 2021-2022 các ngành kinh tế ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, là trái quy định của Chính phủ. 

Trường Đại học Giáo dục thu học phí văn bằng 2 các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ là trái quy định, cao hơn mức quy định từ 303.000 đến 427.200 đồng/tín chỉ.

Thiếu gần 95 tỉ đồng quỹ học bổng

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ việc trích lập quỹ học bổng khuyến khích học tập chưa bảo đảm quy định.

Cụ thể, trong giai đoạn 2021-2024, 8 trường được kiểm tra phải trích lập hơn 332,27 tỉ đồng, tương đương 8% học phí thu được, nhưng thực tế mới trích hơn 237,9 tỉ đồng, đạt 5,73%, còn thiếu 2,27% (gần 95 tỉ đồng).

Trong đó, 3 trường sử dụng quỹ học bổng sai mục đích, với số tiền gồm: Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật hơn 1,57 tỉ đồng; Trường Quản trị và Kinh doanh hơn 742 triệu đồng; Trường Đại học Công nghệ hơn 596 triệu đồng.

Ban hành văn bản mở chương trình đào tạo có nội dung trái pháp luật

Theo kết luận thanh tra, ngày 22/12/2022, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã ban hành Quyết định số 4555 quy định về mở mới và điều chỉnh chương trình đào tạo, trong đó khoản 4 Điều 13 quy định Đại học Quốc gia Hà Nội tự chủ mở ngành lĩnh vực sức khỏe là trái thẩm quyền, chỉ Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo mới có thẩm quyền quyết định mở ngành sức khỏe.

Vi phạm này của Đại học Quốc gia Hà Nội là vi phạm hành chính quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 04/2021/NĐ-CP.

Ngoài ra, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội ban hành Quyết định số 2360 ngày 12/8/2021, mở ngành Ngoại khoa trình độ thạc sĩ là trái thẩm quyền.

Không chỉ vậy, trong giai đoạn 2021-2024, Đại học Quốc gia Hà Nội còn ban hành 6 quyết định mở ngành đào tạo trình độ đại học thí điểm và trình Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép mở 3 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ thuộc lĩnh vực sức khỏe khi các ngành này không đủ giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp chủ trì tổ chức xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo.

Vi phạm này của Đại học Quốc gia Hà Nội là vi phạm hành chính quy định tại điểm a khoản 2 Điều 12 Nghị định số 04/2021/NĐ-CP.

Cũng theo kết luận, Trường Liên ngành nghệ thuật không duy trì đủ số lượng giảng viên cơ hữu có ngành phù hợp chủ trì xây dựng và thực hiện chương trình đào tạo đối với 4 ngành. Vi phạm này của Trường Liên ngành nghệ thuật là vi phạm hành chính quy định tại điểm c khoản 2 Điều 12 Nghị định số 04/2021/NĐ-CP.

Thông báo kết luận thanh tra còn chỉ rõ Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội còn cho phép Trường Đại học Y Dược thành lập 2 đơn vị sự nghiệp công lập khi không đủ 15 người làm việc tối thiểu theo Nghị định số 120/2020/NĐ-CP.

6/8 trường tuyển sinh vượt chỉ tiêu

Qua kiểm tra, có 6/8 trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội tuyển sinh vượt chỉ tiêu trình độ đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo giao hoặc vượt chỉ tiêu đại học, thạc sĩ do Đại học Quốc gia Hà Nội phê duyệt.

Ký hợp đồng thuê khoán, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán đề tài khoa học công nghệ không đầy đủ, không đúng sự thật

Kết luận thanh tra cũng nêu một đơn vị thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội ký hợp đồng thuê khoán, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán đề tài khoa học công nghệ không đầy đủ, không đúng sự thật.

Trong đó có Đề tài “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Xác định lại vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu”, thực hiện từ ngày 10/5/2021 đến ngày 9/5/2023; kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.

Hồ sơ thuê khoán thực hiện 2 chuyên đề của đề tài QG.21.46 không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả thực hiện, chỉ thể hiện duy nhất 1 tác giả cho 1 chuyên đề và có 1 phần nội dung trùng với chương 1 và chương 2 của Ấn phẩm “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Định vị lại Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu” với 22 tác giả, xuất bản ngày 5/4/2022 theo Quyết định số 10 KH-XH/QĐ-NXB ĐHQGHN.

Tại Biên bản làm việc ngày 2/4/2026, chủ nhiệm đề tài thừa nhận các nội dung trùng nêu trên; tại Biên bản làm việc ngày 8/9/2026, chủ nhiệm đề tài và người được thuê khoán thực hiện chuyên đề thừa nhận có nội dung tương đồng và do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với đại diện.

Theo Thanh tra Chính phủ, đây là hành vi có dấu hiệu lừa dối trong khoa học công nghệ, vi phạm khoản 3 Điều 8 Luật Khoa học công nghệ năm 2013 dẫn đến ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán số tiền hơn 111 triệu đồng cho 2 chuyên đề.

Đối với Đề tài “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững”, thực hiện từ ngày 9/4/2020 đến ngày 8/4/2022; Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội chủ trì; kinh phí 500 triệu từ ngân sách nhà nước.

Hồ sơ thuê khoán thực hiện 2 chuyên đề của đề tài QG.20.49 không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả thực hiện, chỉ thể hiện duy nhất một tác giả cho một chuyên đề và có một phần nội dung trùng với chương 1 và chương 2 của Ấn phẩm “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2020 - Củng cố điểm tựa tài khóa cho phát triển” với 11 tác giả, xuất bản ngày 13/12/2021 theo Quyết định số 70 KH-XH/QĐ-NXB.

Tại Biên bản làm việc ngày 1/4/2026 và ngày 8/9/2026, chủ nhiệm đề tài thừa nhận các nội dung trùng nêu trên, do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với đại diện.

Thanh tra Chính phủ kết luận đây là hành vi có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học công nghệ, vi phạm khoản 3 Điều 8 Luật Khoa học công nghệ năm 2013 dẫn đến ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán số tiền gần 93 triệu đồng.

Ngày 9/9/2026, Chủ nhiệm đề tài QG.21.46 đã nộp số tiền hơn 111 triệu đồng, Chủ nhiệm đề tài QG.20.49 đã nộp số tiền gần 93 triệu đồng về Trường.

Kết quả khắc phục nêu trên được ghi nhận và xem xét khi đánh giá tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan.

Ngoài ra, trong đầu tư xây dựng, tại gói thầu xây dựng nhà D7 và D8 thuộc dự án ký túc xá Hòa Lạc, theo kết luận thanh tra, đơn giá dự toán phát sinh được phê duyệt chưa đúng quy định, với giá trị tạm tính cao hơn 450 triệu đồng; giá trị nghiệm thu, quyết toán A-B sai với số tiền tạm tính hơn 765 triệu đồng.

Về tài sản công, một số đơn vị mua sắm ô tô vượt mức tối đa; Văn phòng Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại ngữ cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa có đề án được phê duyệt. Tại Trường Quản trị và Kinh doanh, dù hoạt động liên doanh, liên kết đã chấm dứt từ tháng 10/2022, doanh nghiệp liên quan vẫn chiếm dụng 100m² mặt bằng tại thời điểm thanh tra.

Đối với những vi phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan thực hiện đầy đủ kết luận; xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, thu hồi tiền, tài sản và chấn chỉnh công tác quản lý, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học.

Đại học Quốc gia Hà Nội phải xây dựng kế hoạch thực hiện kết luận, rà soát điều kiện thành lập các trường, ngành và chương trình đào tạo; chấn chỉnh quản lý tài chính, tài sản, ngân sách và xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân. Trong 60 ngày kể từ ngày công khai kết luận thanh tra, đơn vị phải báo cáo kết quả thực hiện, kèm chứng từ nộp tiền, quyết định xử lý trách nhiệm và tài liệu chứng minh việc khắc phục.