Thở đúng cách - bí quyết dưỡng sinh tại nhà để sống thọ

Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - cơ sở 3 cho biết, khi bận rộn không có thời gian ra ngoài tập thể dục, mỗi người có thể tự rèn luyện sức khỏe ngay tại nhà bằng những bài tập thở. Đây là phương pháp đơn giản, an toàn, phù hợp với mọi lứa tuổi và mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho sức khỏe, đặc biệt là hệ hô hấp.

Theo bác sĩ Vũ, các bài tập thở có thể được lựa chọn tùy theo mục đích luyện tập: Tăng cường sức khỏe, phòng bệnh hay phục hồi chức năng.

Trong y học hiện đại, tập thở trị liệu thường được chỉ định cho người mắc các bệnh phổi có rối loạn thông khí hạn chế, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và các thể hỗn hợp. Mục tiêu của tập thở trị liệu là phục hồi và cải thiện chức năng hô hấp, làm gia tăng dung tích phổi nhưng không làm tăng mức tiêu thụ oxy, nhờ đó không gây mệt mỏi cho người tập.

Không chỉ dừng lại ở hệ hô hấp, tập thở đúng cách còn giúp duy trì tầm vận động bình thường của cột sống và khớp vai, tránh các biến dạng do tư thế xấu, từ đó nâng cao mức độ hoạt động thể lực của người bệnh. Để đạt được hiệu quả, người tập cần thở đúng kỹ thuật, chú trọng vận động cơ hoành và đồng thời thư giãn các cơ hô hấp phụ ít hiệu năng.

Trong y học cổ truyền, các phương pháp tập thở trị liệu cũng được sử dụng rộng rãi nhằm phục hồi sức thở cho người mắc các bệnh phổi có rối loạn thông khí. Một số động tác thường được áp dụng gồm: Thở bốn thời có kê mông và giơ chân, ngồi hoa sen, co tay rút ra phía sau, xem xa - xem gần…

Theo bác sĩ Vũ, tập thở giúp con người sống khỏe hơn. Ảnh minh họa: Freepik.

Trong đó, động tác thở bốn thời có kê mông và giơ chân là bài tập tiêu biểu, mang tính tổng hợp về thần kinh, khí và huyết, với trọng tâm là luyện thần kinh. Bài tập này giúp bạn chủ động điều hòa ức chế và hưng phấn, hỗ trợ thở tốt hơn, đồng thời thúc đẩy khí huyết lưu thông. Đây là kỹ thuật cơ bản của yoga - khí công, được coi là bí quyết thành công trong luyện thở.

Cách thực hành: Người tập nằm ngửa ở nơi yên tĩnh, kê gối dưới mông.

Thời 1 - Hít vào: Hít đều, sâu và tối đa, ngực nở, bụng phình và cứng. Thời gian chiếm 1/4 hơi thở, khoảng 4-6 giây. Hơi thở cần được đưa sâu đến tận các phế nang ở vùng đáy phổi, đồng thời bảo đảm bụng căng cứng để tạo áp suất thuận lợi cho máu trở về tim.

Thời 2 - Giữ hơi: Cơ hoành và các cơ lồng ngực co thắt tối đa, thanh quản mở, giơ chân lên khoảng 20cm. Thời gian 4-6 giây. Đây là giai đoạn khó nhất nhưng có vai trò tăng hiệu suất hô hấp, hoàn chỉnh quá trình trao đổi oxy và CO2. Người tập cần phân biệt rõ giữ hơi với nhốt hơi, bảo đảm không chóng mặt, không tức ngực.

Thời 3 - Thở ra: Thở ra hoàn toàn tự nhiên, không kìm, không thúc, trong 4-6 giây. Các cơ buông lỏng, thở ra nhờ tính đàn hồi tự nhiên của lồng ngực và bụng, không ép để đẩy hơi ra quá mức.

Thời 4 - Thư giãn: Nghỉ hoàn toàn, tạo cảm giác nặng và ấm khắp cơ thể trong 4-6 giây. Người tập có thể tự kỷ ám thị “tay chân tôi nặng và ấm, toàn thân tôi nặng và ấm” để tăng hiệu quả thư giãn.

Bác sĩ Vũ khẳng định việc duy trì tập thở đúng cách mỗi ngày không chỉ giúp cải thiện chức năng hô hấp mà còn góp phần nâng cao sức khỏe toàn thân, giảm căng thẳng và hướng tới một cuộc sống khỏe mạnh, bền bỉ hơn theo thời gian.

Phương Thúy