Thủ tướng: Bảo đảm tiến độ, chất lượng các dự án đường sắt

Ngày 18/3 tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ để rà soát tình hình, tiếp tục đôn đốc, thúc đẩy tiến độ thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; lập quy hoạch các tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái; các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Bộ Xây dựng cho biết, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã có báo cáo về lựa chọn đối tác công nghệ; hiện đang tập trung chỉ đạo triển khai xây dựng đề cương nhiệm vụ, lập hồ sơ mời, xong trong tháng 3/2026, lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026. 15/15 địa phương và Tập đoàn Điện lực đang tích cực rà soát, kiểm đếm khối lượng giải phóng mặt bằng, di dời đường điện và triển khai xây dựng các khu tái định cư.

Toàn cảnh phiên họp

Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang được triển khai đồng bộ các dự án thành phần 1 (về đầu tư hạ tầng kết nối các ga và quảng trường), thành phần 2 (đầu tư xây dựng công trình đường sắt), các dự án thành phần giải phóng mặt bằng, di đời công trình điện.

Về các tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Bộ Xây dựng tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện hoàn thành báo cáo đầu kỳ trong tháng 4/2026; hoàn thành quy hoạch trong năm 2026. Bộ Xây dựng cũng đã có văn bản hướng dẫn thủ tục giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm cơ quan chủ quản/chủ đầu tư dự án đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.

Về các tuyến đường sắt đô thị, Hà Nội đang triển khai thủ tục đầu tư 6 tuyến (trong đó 4 tuyến dự kiến khởi công trong năm 2026) và đang triển khai thực hiện 3 tuyến; TP. Hồ Chí Minh đang ưu tiên tổ chức triển khai chuẩn bị đầu tư 6 tuyến giai đoạn 2026-2030.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các bộ ngành, địa phương tích cực, chủ động, linh hoạt, hiệu quả hơn nữa trong triển khai công việc, xử lý các vướng mắc, trên cơ sở bám sát các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ. Trong đó, hoàn thiện các tiêu chuẩn quy chuẩn, tiêu chí, quy trình, dựa trên cơ sở tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế nhưng phù hợp đặc thù Việt Nam để có cơ sở triển khai đồng bộ, thống nhất trên cả nước. Hoàn thiện thủ tục đầu tư, bố trí vốn đáp ứng yêu cầu, tiến độ, đồng thời cương quyết chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm.

Thủ tướng đề nghị các địa phương tập trung chỉ đạo giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư, bảo đảm nhanh, kịp thời, đời sống của người dân ở nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ, đảm bảo hạ tầng xã hội đầy đủ, chăm lo việc làm, sinh kế của người dân.

Thủ tướng yêu cầu đảm bảo tiến độ các dự án đường sắt

Bộ Xây dựng, Tổng Công ty Đường sắt tính toán đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển. Cùng với đó, cần đa dạng hóa các nguồn vốn của Nhà nước, tư nhân, hợp tác công tư, vay vốn, phát hành trái phiếu... và tối ưu hóa nguồn vốn, không để lãng phí. Tiếp cận, vận dụng sáng tạo các quy trình, công nghệ thi công tiên tiến nhất để đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các dự án.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng có báo cáo đầy đủ, thể hiện chính kiến về lựa chọn công nghệ, xây dựng quy chuẩn và trên cơ sở đó hoàn thiện báo cáo khả thi và lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu tư vấn, xây lắp, hệ thống điều khiển...

Với dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng đề nghị các địa phương triển khai nhanh giải phóng mặt bằng; trong tháng 3 phải hoàn thành báo cáo khả thi; triển khai xây dựng hạ tầng kết nối.

Với tuyến Hà Nội - Lạng Sơn, các địa phương tích cực hỗ trợ tư vấn lập quy hoạch. Với tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, hoàn thành thủ tục giao địa phương làm chủ đầu tư/cơ quan chủ quản dự án, nếu có vướng mắc thì Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính hỗ trợ.

Về các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, các bộ ngành, địa phương tích cực tháo gỡ các vướng mắc còn lại, Bộ Tài chính hỗ trợ xử lý vướng mắc liên quan nguồn vốn vay. Thủ tướng lưu ý TP.Hồ Chí Minh đặc biệt ưu tiên các dự án kết nối 2 sân bay Long Thành, Tân Sơn Nhất và trung tâm TP.Hồ Chí Minh với các tuyến Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh do tư nhân làm chủ đầu tư, các cơ quan phải kiểm tra, giám sát và đề xuất cơ chế, chính sách cấp có thẩm quyền.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, trình phê duyệt Đề án tái cơ cấu Tổng công ty đường sắt Việt Nam, trước ngày 20/3. Bộ Công Thương hoàn thiện thủ tục để trình phê duyệt Đề án phát triển công nghiệp đường sắt trong tháng 3 năm 2026, đồng thời tiếp tục đề xuất cơ chế, chính sách với cấp có thẩm quyền.

Lại Hoa/VOV