TP. Cần Thơ: Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Khmer

Các đại biểu tham quan nhạc cụ của đồng bào dân tộc Khmer

Trong tiến trình xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước ta luôn khẳng định văn hóa các dân tộc thiểu số là một bộ phận hữu cơ của nền văn hóa Việt Nam; là nguồn lực nội sinh quan trọng, là di sản quý báu, góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc và thống nhất của nền văn hóa dân tộc Việt Nam.

Dân tộc Khmer là một trong những dân tộc thiểu số có dân số đông tại Việt Nam, với khoảng trên 1,3 triệu người, cư trú tập trung chủ yếu tại khu vực Nam Bộ: An Giang, Cà Mau, TP Cần Thơ, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, TP Hồ Chí Minh và Vĩnh Long. Đây là cộng đồng dân cư có lịch sử cư trú lâu đời, tạo dựng nên một không gian văn hóa đặc sắc, giàu bản sắc, đóng vai trò quan trọng trong nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu khai mạc

Trong tiến trình lịch sử, dân tộc Khmer đã sáng tạo, lưu giữ và trao truyền hệ giá trị văn hóa phong phú, thể hiện trên nhiều lĩnh vực như tiếng nói, chữ viết, tín ngưỡng, tôn giáo, lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian, tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống, kiến trúc, trang phục và ẩm thực dân tộc. Các giá trị văn hóa Khmer không chỉ phản ánh đời sống tinh thần, tâm thức cộng đồng mà còn chứa đựng nhiều giá trị nhân văn, giá trị lịch sử.

Hiện, khu vực Tây Nam Bộ có trên 450 chùa Phật giáo Nam tông Khmer. Hệ thống chùa Khmer giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống cộng đồng, không chỉ là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo mà còn là nơi bảo tồn, truyền dạy tiếng nói, chữ viết, lưu giữ thư tịch cổ, nghệ thuật dân gian, giáo dục đạo đức và duy trì các giá trị văn hóa truyền thống cho các thế hệ dân tộc Khmer.

Quang cảnh hội nghị

Các lễ hội truyền thống như: Chôl Chnăm Thmây, Sene Dolta, Oóc Om Bóc, lễ cúng Trăng, đua ghe Ngo, Dua Tpeng (Phá Bàu)… tiếp tục được duy trì rộng khắp tại các địa phương có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Đây không chỉ là các hoạt động tín ngưỡng, văn hóa cộng đồng mà còn là môi trường thực hành, trao truyền nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống như: Dù kê, Rô băm, nhạc Ngũ âm, hát Aday, múa Chằn, múa Rom vong, múa Lâm thôn…

Nhiều loại hình di sản văn hóa của dân tộc Khmer đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia như: Nghệ thuật Dù kê Khmer Nam Bộ, Nghệ thuật Rô băm, Lễ hội Oóc Om Bóc, Nghệ thuật trình diễn dân gian nhạc Ngũ âm, Nghề làm cốm dẹp của dân tộc Khmer, Nghệ thuật múa dân gian Khmer. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai các hoạt động bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong giai đoạn hiện nay.

Nhiều bạn trẻ đến tham quan, tìm hiểu các loại nhạc cụ của dân tộc Khmer

Bên cạnh những giá trị được bảo tồn và phát huy, văn hóa dân tộc Khmer Nam Bộ hiện đang chịu tác động mạnh mẽ của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Không gian văn hóa truyền thống có xu hướng thu hẹp; nhiều giá trị văn hóa đứng trước nguy cơ mai một; môi trường thực hành văn hóa cộng đồng thay đổi nhanh chóng, đặc biệt tại các khu vực đô thị hóa mạnh và địa bàn có tình trạng di cư lao động lớn.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, hội nghị là dịp nhìn nhận, đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer trong thời gian qua; làm rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, khó khăn và nguyên nhân. Qua đó, thống nhất nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị về vai trò, ý nghĩa của công tác bảo tồn văn hóa Khmer; xác định đây không chỉ là nhiệm vụ văn hóa mà còn là nhiệm vụ chính trị, xã hội quan trọng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển bền vững đất nước.

Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp phát biểu

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp, thời gian qua công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Khmer luôn được thành phố quan tâm tạo điều kiện gìn giữ và phát huy. Những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp đã triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc và chính sách dân tộc, nhất là Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số; chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số,…

Đại diện lãnh đạo Cục An ninh nội địa báo cáo chuyên đề tại hội nghị

Tại hội nghị, các đơn vị lần lượt trình bày các báo cáo chuyên đề về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer, như: Công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Khmer trong giai đoạn hiện nay (của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); Hoàn thiện chính sách dân tộc, tôn giáo gắn với phát huy giá trị văn hóa Khmer (Bộ Dân tộc và Tôn giáo); Đảm bảo ANTT, bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc Khmer (Cục An ninh nội địa - Bộ Công an); Kết quả công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn truyền thống của dân tộc Khmer trên địa bàn thành phố Cần Thơ; Thực trạng và giải pháp bảo tồn, phát huy trong thời kỳ mới (UBND TP. Cần Thơ)…