TP. Hồ Chí Minh: Hướng tới khung pháp lý riêng cho đô thị đặc biệt

TP. Hồ Chí Minh đang đẩy nhanh hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mới, thúc đẩy tăng trưởng và phát huy vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Từ cơ chế thí điểm đến nhu cầu xây dựng luật riêng

TP. Hồ Chí Minh đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù cho siêu đô thị. Ảnh: Thạc Hiếu

TP. Hồ Chí Minh đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù cho siêu đô thị. Ảnh: Thạc Hiếu

Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP. Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra định hướng phát triển mới cho đô thị lớn nhất cả nước. Trên cơ sở đó, TP. Hồ Chí Minh đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo hành lang pháp lý phù hợp với vai trò và quy mô của siêu đô thị trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo của cả nước.

Nhiều năm qua, Trung ương đã dành cho TP. Hồ Chí Minh nhiều cơ chế đặc thù thông qua các nghị quyết của Bộ Chính trị và Quốc hội như Nghị quyết 31, Nghị quyết 54 hay Nghị quyết 98. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia và cơ quan chức năng, nhiều cơ chế vẫn mang tính thí điểm, phạm vi áp dụng còn hẹp và phụ thuộc vào nhiều tầng nấc thủ tục, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển của một siêu đô thị quy mô lớn.

Sau quá trình sáp nhập địa giới hành chính, TP. Hồ Chí Minh hiện đóng góp hơn 23% GDP và khoảng 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Quy mô kinh tế ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cần có khung pháp lý đủ mạnh để tháo gỡ các điểm nghẽn về quản trị đô thị, đầu tư, đất đai và hạ tầng phát triển.

Theo định hướng của dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, TP. Hồ Chí Minh sẽ được tăng cường phân cấp, phân quyền, mở rộng cơ chế tự chủ và triển khai các chính sách thử nghiệm nhằm phát huy tối đa nguồn lực phát triển.

TP. Hồ Chí Minh hiện đóng góp hơn 23% GDP và khoảng 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Ảnh: Thạc Hiếu

TP. Hồ Chí Minh hiện đóng góp hơn 23% GDP và khoảng 30% tổng thu ngân sách quốc gia. Ảnh: Thạc Hiếu

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết thành phố đã tập trung xây dựng, thống nhất các nội dung của dự thảo Luật; đồng thời tổ chức nhiều hội nghị lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các hiệp hội nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng sát thực tiễn hơn.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, dù đã tiếp thu nhiều góp ý nhưng dự thảo vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung để bảo đảm tính khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Tập trung phân quyền và cơ chế đặc thù

Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế phân cấp, phân quyền phù hợp với đặc thù quản trị của TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thạc Hiếu

Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế phân cấp, phân quyền phù hợp với đặc thù quản trị của TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thạc Hiếu

Một trong những nội dung trọng tâm được TP. Hồ Chí Minh và Bộ Tư pháp tập trung rà soát là cơ chế phân cấp, phân quyền và các chính sách đặc thù dành cho đô thị đặc biệt.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, các nội dung của dự thảo cần bảo đảm tính thống nhất, logic giữa các quy định; đồng thời hạn chế quy định quá chi tiết để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai thực tế.

Bên cạnh đó, các nội dung kế thừa từ Luật Thủ đô nhưng có điều chỉnh hoặc bổ sung cần được giải trình rõ ràng; cơ chế phân cấp, phân quyền cũng phải phù hợp với đặc điểm quản trị của TP. Hồ Chí Minh.

Giám đốc Sở Tư pháp TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết ngay sau khi UBND thành phố ban hành kế hoạch, Sở Tư pháp đã phối hợp với các sở, ngành rà soát toàn diện các quy định hiện hành nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi khi áp dụng vào thực tiễn.

Ngoài các cơ chế quản trị đô thị, nhiều nội dung liên quan đến thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp, kinh tế biển, ngành dịch vụ, các loại hình kinh tế mới và cơ chế dành cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh cũng đang được nghiên cứu bổ sung vào dự thảo Luật.

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP từ 10%/năm, đưa kinh tế số chiếm khoảng 40% GRDP vào năm 2030; đồng thời thúc đẩy phát triển các lĩnh vực công nghệ cao như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và trung tâm tài chính quốc tế.

Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế, dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cũng hướng đến giải quyết các vấn đề dân sinh như phát triển hệ thống đường sắt đô thị, chống ngập, nhà ở xã hội, chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Theo kế hoạch, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo để gửi Bộ Tư pháp trước ngày 5/6/2026 nhằm thực hiện các bước tiếp theo theo quy định.

Thạc Hiếu

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/tp-ho-chi-minh-huong-toi-khung-phap-ly-rieng-cho-do-thi-dac-biet-10418277.html