Trẻ đột ngột tím tái, lịm đi sau khi khóc: Có đáng lo?

Các bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết, cơn khóc lặng (breath-holding spell) là tình trạng trẻ không chủ ý ngừng hít vào trong thời gian ngắn, thường xảy ra ngay sau một kích thích như đau, sợ hãi, giận dữ hoặc thất vọng.

Đây không phải hành vi cố tình nín thở và trẻ không thể chủ động kiểm soát cơn. Cơn thường kéo dài khoảng 10-60 giây, sau đó trẻ tự thở lại và tỉnh táo. Tình trạng này thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong những năm đầu đời và phần lớn tự hết khi trẻ lớn lên.

Mặc dù biểu hiện có thể rất đáng sợ, cơn khóc lặng điển hình không đồng nghĩa với bệnh động kinh và thường không gây tổn thương lâu dài cho trẻ. Tuy nhiên, một số biểu hiện có thể giống ngất, co giật hoặc các bệnh lý tim mạch, thần kinh nên việc nhận diện đúng rất quan trọng.

Có hai dạng cơn khóc lặng thường gặp:

Dạng tím (cyanotic) là dạng phổ biến hơn. Cơn thường xuất hiện khi trẻ tức giận, thất vọng, đau hoặc bị kích thích mạnh. Trẻ khóc, thở ra rồi đột ngột không hít vào, sau đó môi và da có thể chuyển xanh tím. Một số trẻ mất ý thức trong thời gian rất ngắn, thậm chí có thể xuất hiện vài động tác giật thoáng qua trước khi tự thở và tỉnh lại.

Dạng tái (pallid) thường xảy ra sau một kích thích bất ngờ như đau hoặc hoảng sợ. Trẻ có thể mở miệng nhưng không phát ra tiếng, nhanh chóng tái nhợt, mềm người và mất ý thức. Cơ chế của dạng này liên quan đến phản xạ thần kinh phế vị làm nhịp tim chậm đáng kể. Trong một số trường hợp, trẻ có thể co cứng hoặc giật ngắn và tiểu không tự chủ.

Cơn khóc lặng ở trẻ - Ảnh BVCC

Điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và bảo đảm an toàn cho trẻ.

Cha mẹ nên đặt trẻ ở tư thế an toàn, tránh để đầu hoặc cơ thể va vào vật cứng, sắc nhọn. Nếu trẻ bất tỉnh nhưng vẫn tự thở, có thể đặt trẻ nằm nghiêng để hạn chế nguy cơ hít sặc, đồng thời ở bên cạnh theo dõi cho đến khi trẻ tỉnh hoàn toàn.

Tuyệt đối không lắc hoặc rung trẻ, không tạt nước vào mặt và không cố nhét ngón tay, thìa hay bất kỳ vật gì vào miệng trẻ. Những hành động này không giúp cơn kết thúc mà còn có thể gây chấn thương, hóc hoặc sặc.

Sau khi trẻ hồi phục, cha mẹ nên cư xử bình thường, không la mắng nhưng cũng không nên đáp ứng mọi yêu cầu của trẻ chỉ vì sợ cơn tái diễn.

Không phải mọi trường hợp trẻ tím tái hoặc lịm đi đều là cơn khóc lặng. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:

- Cơn xảy ra thường xuyên hoặc ngày càng tăng.

- Cơn xuất hiện không có yếu tố kích thích rõ ràng như đau, sợ hãi, giận dữ.

- Trẻ khó hồi phục, lơ mơ kéo dài sau cơn.

- Co giật kéo dài hoặc biểu hiện khác thường so với những lần trước.

- Cơn xảy ra ở trẻ còn rất nhỏ, đặc biệt dưới 6 tháng tuổi.

- Gia đình không chắc chắn đây có phải cơn khóc lặng hay không.

Với những trường hợp không điển hình, bác sĩ có thể căn cứ vào diễn biến cơn, tiền sử và thăm khám để quyết định có cần xét nghiệm máu, điện tâm đồ hoặc các kiểm tra khác nhằm loại trừ nguyên nhân tim mạch, thần kinh hay bệnh lý khác.

Nếu trẻ tím hoặc xám môi, lưỡi; khó thở; không tỉnh lại; hoặc tình trạng bất thường không nhanh chóng hồi phục, cần đưa trẻ đi cấp cứu thay vì mặc định đó là cơn khóc lặng. Tím tái kèm khó thở hoặc rối loạn ý thức có thể là dấu hiệu của tình trạng nghiêm trọng.

Một số nghiên cứu cho thấy cơn khóc lặng, đặc biệt dạng tím, có thể liên quan đến thiếu sắt. Vì vậy, với trẻ có các cơn tái diễn, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá tình trạng thiếu sắt, tùy từng trường hợp. Một số trẻ có thể giảm tần suất cơn khi được điều trị thiếu sắt phù hợp.

Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý bổ sung sắt cho trẻ. Việc xét nghiệm và điều trị thiếu sắt cần được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ, dựa trên tuổi, chế độ ăn, nguy cơ thiếu sắt và kết quả đánh giá cụ thể.

5 điều cha mẹ cần nhớ

1. Cơn khóc lặng thường xảy ra sau đau, sợ hãi, giận dữ hoặc thất vọng.

2. Trẻ không cố tình nín thở và không thể chủ động kiểm soát cơn.

3. Không lắc trẻ, tạt nước hoặc đưa vật vào miệng trẻ.

4. Cơn không điển hình, tái diễn nhiều hoặc khó hồi phục cần được bác sĩ đánh giá.

5. Không tự ý cho trẻ uống thuốc hoặc bổ sung sắt khi chưa có chỉ định.

Mời quý độc giả theo dõi video: Không cho lao động nữ nuôi con nhỏ nghỉ 60 phút mỗi ngày sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng