Từ chợ quê đến chợ số

Tại chợ Pác Khuông, thôn Pác Khuông, xã Thiện Thuật, không khí mua bán vẫn mang nét quen thuộc của một phiên chợ quê truyền thống. Người bán, người mua vẫn gặp nhau bên những sạp hàng để trao đổi, hỏi giá, lựa chọn sản phẩm. Thế nhưng cùng với cách mua bán trực tiếp, giờ đây, một số tiểu thương đã bắt đầu làm quen với phương thức bán hàng trên không gian mạng. Từ chiếc điện thoại thông minh, họ chụp ảnh, đăng bài giới thiệu sản phẩm, nhận đơn hàng qua mạng xã hội và thực hiện thanh toán điện tử.

Tiểu thương chợ Pác Khuông, xã Thiện Thuật sử dụng điện thoại thông minh để chụp ảnh, quảng bá sản phẩm

Chị Hứa Thị Liên, tiểu thương kinh doanh hoa quả tại chợ Pác Khuông cho biết: Trước đây, tôi chủ yếu bán hàng trực tiếp tại chợ, khách muốn mua thường phải đến tận nơi. Sau khi được thành viên tổ công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) của thôn hướng dẫn, tôi bắt đầu chụp ảnh, đăng sản phẩm lên mạng xã hội Facebook để giới thiệu đến khách hàng. Nhờ đó, sản phẩm được nhiều người biết đến hơn, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào lượng khách đến chợ. Khách ở xa cũng có thể xem hàng, liên hệ đặt mua và chuyển khoản thanh toán.

Câu chuyện của chị Liên cũng là cách mà mô hình “Chợ số - Nông thôn số” được đưa vào thực tế. Anh Hoàng Văn Vượng, Tổ trưởng Tổ CNSCĐ thôn Pác Khuông, xã Thiện Thuật cho biết: Tổ được thành lập vào năm 2025 với 5 thành viên, có vai trò đưa kiến thức, kỹ năng số đến với người dân. Từ khi thành lập đến nay, tổ đã tổ chức khoảng 300  cuộc tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp người dân, tập trung vào những nội dung như quảng bá, giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội, thanh toán bằng mã QR, chuyển khoản…

Không chỉ tại xã Thiện Thuật, mô hình “Chợ số - Nông thôn số” cũng đang được triển khai tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh. Theo đó, các xã, phường phát huy vai trò của lực lượng tại cơ sở, nòng cốt là tổ CNSCĐ để hướng dẫn tiểu thương, hộ kinh doanh và người dân sử dụng các tiện ích số trong quảng bá, thanh toán và tiêu thụ sản phẩm, từng bước đưa giao dịch số trở thành một phần trong hoạt động mua bán hằng ngày.

Ông Hoàng Minh Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Vũ cho biết: Từ khi phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai trên địa bàn tỉnh, xã đã xây dựng các mô hình lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng, trong đó có “Chợ số - Nông thôn số”. Theo đó, UBND xã đã phát huy vai trò lực lượng tổ CNSCĐ tại 14/14 thôn để triển khai mô hình theo hướng thiết thực, phù hợp, tập trung vào 4T “Tiểu thương - Thương mại điện tử - Thanh toán không dùng tiền mặt - Tiết kiệm số”. Qua đó, hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, 100% hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn xã đã trang bị mã QR trong thanh toán; một số hộ thường xuyên ứng dụng mạng xã hội và các nền tảng số để giới thiệu, bán sản phẩm.

Từ những cách làm cụ thể, mô hình “Chợ số - Nông thôn số” đang từng bước tạo chuyển biến trong phương thức kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm, nhất là ở khu vực nông thôn. Hiện, toàn tỉnh có trên 80 chợ truyền thống với khoảng 6.000 tiểu thương, trong đó đa số tiểu thương đã được tuyên truyền, hướng dẫn ứng dụng công nghệ số, chủ động trang bị mã QR trong thanh toán. Đặc biệt, khoảng 50% tiểu thương đã biết cách sử dụng mạng xã hội để quảng bá, giới thiệu sản phẩm. Việc kết hợp mua bán trực tiếp với quảng bá, giao dịch trên môi trường số giúp tiểu thương, hộ kinh doanh mở rộng kênh tiếp cận khách hàng, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận các tiện ích số.

Bà Hứa Thị Miền, thôn Song Giang, xã Điềm He cho biết: Trước đây, tôi thường đến chợ mua hàng và thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, hiện nay, tôi thấy nhiều tiểu thương đã có mã QR nên khi mua hàng, tôi có thể quét mã để chuyển khoản, không phải mang theo nhiều tiền mặt. Một số sản phẩm cũng được người bán đăng trên mạng xã hội nên tôi có thể xem trước, hỏi giá rồi mới đặt hàng. Nhờ vậy, việc mua sắm trở nên thuận tiện, nhanh chóng hơn.

Ông Hoàng Khánh Duy, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Chuyển đổi số đang tạo thêm cơ hội để người dân, nhất là tiểu thương, hộ kinh doanh ở khu vực nông thôn tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Việc ứng dụng các nền tảng số trong quảng bá, bán hàng và thanh toán không chỉ tạo thuận lợi trong giao dịch mà còn giúp người dân mở rộng kênh tiếp cận khách hàng, nâng cao khả năng tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, góp phần thay đổi phương thức kinh doanh truyền thống, hình thành thói quen giao dịch hiện đại. Thời gian tới, sở tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan và UBND các xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, nâng cao kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử cho các hộ sản xuất, kinh doanh và người dân; hỗ trợ kết nối tiêu thụ sản phẩm và khai thác hiệu quả các nền tảng số.

Từ những cách mua bán truyền thống, công nghệ đang từng bước mở rộng không gian kinh doanh của người dân. Một chiếc điện thoại thông minh để giới thiệu sản phẩm hay một mã QR cho giao dịch không chỉ tạo thuận tiện mà còn mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường rộng hơn. “Chợ số” vì thế không đơn thuần là một phương thức bán hàng mới, mà đang trở thành cầu nối đưa sản phẩm, người bán và người mua đến với nhau, góp phần đưa chuyển đổi số đi vào đời sống một cách thiết thực.