Từ điển Cambridge chọn 'Con người' là từ khóa của năm

Từ điển Cambridge định nghĩa “human” là sự hội tụ những phẩm chất, khiếm khuyết và cảm xúc đặc trưng của con người, phân biệt với thần linh, động vật hay máy móc.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Ngọc Quang/TTXVN)

Ảnh minh họa. (Nguồn: Ngọc Quang/TTXVN)

Từ điển Cambridge (Anh) đã chọn “Human” (con người/thuộc về con người) là Từ khóa của năm 2026. Lựa chọn này phản ánh mối quan tâm cùng những cuộc tranh luận ngày càng sâu sắc của xã hội về bản chất nhân loại, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ và đang làm thay đổi căn bản cách nhân loại học tập, làm việc cũng như sáng tạo.

Theo giới quan sát, quyết định của Cambridge nhằm khắc họa xu hướng văn hóa nổi bật trong năm 2026, khi những bước tiến vượt bậc của AI cùng các dự báo về khả năng công nghệ này thay thế sức lao động trong nhiều lĩnh vực đã thôi thúc công chúng tìm hiểu sâu hơn những đặc tính cốt lõi làm nên bản sắc con người.

Từ điển Cambridge định nghĩa “human” là sự hội tụ những phẩm chất, khiếm khuyết và cảm xúc đặc trưng của con người, phân biệt với thần linh, động vật hay máy móc.

Bắt nguồn từ chữ Latinh “humanus” và xuất hiện từ khoảng thập niên 1450, từ vựng đã tồn tại qua nhiều thế kỷ này nay lại mang sức nặng và tầng ý nghĩa đặc biệt trong kỷ nguyên số.

Bà Francesca Woodward - thành viên ban lãnh đạo Nhà xuất bản Đại học Cambridge - cho biết trong 12 tháng qua, công chúng ngày càng trăn trở nhiều hơn về ý nghĩa thực sự của việc làm người, đặc biệt là trước nỗi lo AI có thể chiếm lĩnh thị trường việc làm. Việc lựa chọn “human” là từ khóa tiêu biểu của năm 2026 cũng hàm chứa thông điệp nhắc nhở về những giá trị và phẩm chất độc bản của nhân loại.

Ở góc độ ngôn ngữ học, chuyên gia biên soạn của Từ điển Cambridge - ông Colin McIntosh, nhận định AI đang làm thay đổi cách con người nói về chính mình.

Nỗi lo đánh mất những giá trị cốt lõi khi giao phó hoạt động tư duy cho máy móc đang buộc toàn xã hội - từ các nhà toán học hàng đầu cho đến những giáo viên dạy trẻ nhỏ - phải nhìn nhận lại mức độ phụ thuộc vào công nghệ.

Trong khi đó, nhà triết học khoa học Tom McClelland tại Đại học Cambridge đánh giá việc lựa chọn từ “human” rất đáng chú ý, bởi nhận thức của nhân loại về chính mình đang dịch chuyển.

Hàng loạt câu hỏi lớn được đặt ra ngày càng nhiều: Đâu là ranh giới giữa trí tuệ con người và trí tuệ nhân tạo, giữa sinh vật sống và các thực thể nhân tạo; và liệu ý thức, khả năng sáng tạo hay lòng trắc ẩn có phải là lằn ranh làm nên sự khác biệt đó?

Cuộc thảo luận xoay quanh ý nghĩa của việc làm người đã thu hút tiếng nói của nhiều nhân vật có tầm ảnh hưởng toàn cầu như Giáo hoàng Leo XIV, tỷ phú Bill Gates, nhà nghiên cứu văn hóa cổ điển Mary Beard và nữ diễn viên Cate Blanchett.

Là người ủng hộ ứng dụng AI một cách có trách nhiệm, nhà đồng sáng lập tập đoàn Microsoft Bill Gates cho rằng công nghệ này đang buộc nhân loại phải suy ngẫm sâu sắc hơn về bản chất của chính mình, đồng thời nhấn mạnh thước đo thành công của AI cần là mức độ cải thiện chất lượng cuộc sống con người.

Theo đại diện Cambridge, việc bình chọn Từ khóa của năm và bổ sung từ vựng mới được thực hiện dựa trên nhiều tiêu chí, trong đó có xu hướng và lưu lượng tra cứu trên trang web của từ điển.

Nhân dịp này, các chuyên gia ngôn ngữ cũng điểm tên một số thuật ngữ được dự báo sẽ nổi lên trong năm tới như “FOBO” (nỗi sợ trở nên lỗi thời), đặc biệt trước nguy cơ công việc bị AI thay thế; và “weather whiplash” - chỉ hiện tượng thời tiết chuyển đổi đột ngột từ trạng thái cực đoan này sang trạng thái cực đoan khác./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/tu-dien-cambridge-chon-con-nguoi-la-tu-khoa-cua-nam-post1149152.vnp