Từ nương đồi đến sản phẩm hàng hóa

Ngoài tuyển chọn nguyên liệu đầu vào, cơ sở chế biến cà phê Hà Chung còn chú trọng đầu tư máy móc, hoàn thiện quy trình đóng gói, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm cà phê.

Được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng, Mường Ảng có điều kiện thuận lợi để phát triển cây cà phê Arabica. Nếu trước đây sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng quả tươi hoặc cà phê sơ chế, những năm gần đây, người trồng và các cơ sở sản xuất đã chú trọng nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu riêng.

Tại bản Na Luống, xã Mường Ảng, cây cà phê đã gắn bó lâu năm với đời sống người dân. Từ nguồn nguyên liệu tại chỗ, nhóm cà phê Chị em từng bước phát triển các dòng sản phẩm chế biến, tạo thêm giá trị cho hạt cà phê địa phương. Hiện nhóm có 3 dòng sản phẩm, trong đó cà phê bột đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Chị Lò Thị Tiên, Trưởng nhóm cà phê Chị em, xã Mường Ảng cho biết: Nhóm chú trọng kiểm soát các khâu từ chăm sóc, thu hái đến chế biến để duy trì chất lượng sản phẩm. Hiện cà phê của nhóm được các công ty tại Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố thu mua. Việc phát triển sản phẩm chế biến giúp nhóm mở rộng kênh tiêu thụ, đồng thời tạo đầu ra cho nguồn nguyên liệu của người dân địa phương.

Cùng với các nhóm sản xuất, doanh nghiệp thu mua và chế biến giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cà phê. Tại Công ty TNHH Xuất khẩu Cà phê Việt Bắc, hoạt động đầu tư máy móc, thiết bị được triển khai song song với hướng dẫn kỹ thuật cho người trồng. Doanh nghiệp tổ chức tập huấn tại các bản, hỗ trợ người dân cải thiện quy trình chăm sóc, khai thác cà phê, nâng cao chất lượng nguyên liệu và giảm chi phí sản xuất.

Ông Tòng Văn Tiện, đại diện Công ty TNHH Xuất khẩu Cà phê Việt Bắc cho biết: Công ty đã thu mua, chế biến cà phê tại Điện Biên nhiều năm và xây dựng nhà máy sơ chế tại xã Mường Ảng. Để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, doanh nghiệp chú trọng nâng cao chất lượng nguyên liệu, đầu tư thiết bị sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật cho người dân ngay từ vùng trồng.

Ở khâu chế biến, chất lượng nguyên liệu tiếp tục được xem là yếu tố quyết định hương vị và uy tín sản phẩm. Cơ sở chế biến cà phê Hà Chung, xã Mường Ảng, liên kết với các nhà vườn, thống nhất yêu cầu kỹ thuật từ khâu chăm sóc, thu hái nhằm kiểm soát chất lượng ngay tại vùng nguyên liệu. Ông Hồ Văn Chung, chủ cơ sở chế biến cà phê Hà Chung cho biết: Cơ sở tuyển chọn nguyên liệu kỹ lưỡng, yêu cầu 100% quả cà phê chín cây và sử dụng 100% giống Arabica để bảo đảm hương vị, chất lượng sản phẩm. Việc ký hợp đồng với các nhà vườn ngay từ khâu chăm sóc, hạn chế sử dụng hóa chất độc hại cũng giúp cơ sở chủ động nguồn cung, duy trì chất lượng và thương hiệu.

Từ nhóm sản xuất đến doanh nghiệp chế biến, những cách làm này cho thấy xu hướng chuyển từ tiêu thụ nguyên liệu thô sang chú trọng chất lượng, chế biến và phát triển sản phẩm có thương hiệu. Khi các khâu được kết nối, người trồng có thêm cơ hội ổn định đầu ra, còn cơ sở sản xuất chủ động hơn trong kiểm soát chất lượng và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Mường Ảng hiện là địa phương có diện tích cà phê lớn nhất tỉnh Điện Biên, với trên 2.100ha, trong đó hơn 1.700ha đã cho thu hoạch. Cùng với mở rộng diện tích, xã chú trọng triển khai các dự án liên kết trồng và tiêu thụ sản phẩm, hướng tới nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.

Ông Lù Văn Cường, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Mường Ảng cho biết: Địa phương ưu tiên các nguồn lực được phân bổ để triển khai dự án liên kết trong trồng và tiêu thụ cà phê, tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi từ những loại cây trồng hằng năm kém hiệu quả sang cây công nghiệp dài ngày, cây lâu năm có giá trị kinh tế cao hơn. Đồng thời, xã tăng cường kết nối vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến và doanh nghiệp thu mua.

Mở rộng diện tích là điều kiện để phát triển vùng nguyên liệu, song hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm và khả năng tiêu thụ. Vì vậy, việc tổ chức sản xuất theo quy trình, nâng cao tỷ lệ chế biến, phát triển thương hiệu và duy trì liên kết giữa người trồng với doanh nghiệp cần được triển khai đồng bộ.

Từ những nương cà phê trên sườn đồi đến các sản phẩm mang thương hiệu địa phương, Mường Ảng đang từng bước tạo thêm giá trị cho cây trồng chủ lực. Tiếp tục nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến và mở rộng thị trường sẽ là những yếu tố quan trọng để cà phê Mường Ảng nâng sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho người dân và đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương.