Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc: Cụ thể, rõ ràng, dễ nghe, dễ hiểu

Đội ngũ trưởng xóm và người có uy tín chính là cánh tay nối dài của chính quyền xã. Ảnh: THÙY LÊ

Thưa bà, sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của xã Bảo Lạc như thế nào và công tác tuyên truyền, triển khai các chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước được triển khai đến đồng bào dân tộc ra sao?

Bà Quan Hồng Lam: Xã Bảo Lạc được thành lập trên cơ sở sắp xếp thị trấn Bảo Lạc và các xã Hồng Trị, Bảo Toàn, có diện tích 118,70 km², gồm 21 xóm với hơn 11 nghìn người. Xã Bảo Lạc có 7 dân tộc sinh sống, gồm: Tày, Nùng, Kinh, Mông, Dao, Sán Chỉ, Lô Lô; trong đó dân tộc thiếu số chiếm 99%.

Bảo Lạc vẫn là một trong những xã nghèo của tỉnh với tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao, kết cấu hạ tầng còn thiếu nên đời sống nhân dân các dân tộc trên địa bàn còn gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, định hướng của xã là phát triển sinh kế dựa trên điều kiện đất đai, lao động và kinh nghiệm sản xuất của người dân, trong đó chú trọng trồng dâu, nuôi tằm, phát triển lúa Nếp hương Bảo Lạc và chăn nuôi phù hợp với từng địa bàn.

Để vừa phát triển kinh tế - xã hội, ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc, xã rất chú trọng hoạt động tuyên truyền, triển khai các chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước cho bà con trên địa bàn.

Có thể khẳng định rằng, tinh thần của đồng bào là luôn luôn tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của pháp luật của Nhà nước. Bên cạnh đó, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ cán bộ, công chức của xã Bảo Lạc cơ bản là người ở địa phương, đã gắn bó lâu nên dễ dàng tiếp cận, tuyên truyền và nắm bắt tình hình của đồng bào.

Tuy nhiên, do đặc thù xã chủ yếu là dân tộc thiểu số, nên khi tuyên truyền, vận động bà con tuân thủ các quy định pháp luật, cán bộ xã vẫn phải duy trì tinh thần gần dân, sát dân, nội dung tuyên truyền cụ thể, rõ ràng để bà con thực sự tiếp cận và hiểu một cách dễ dàng nhất.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền cũng rất linh hoạt, sử dụng tiếng dân tộc như tiếng Tày, tiếng Mông để cho bà con dễ hiểu; sử dụng loa kéo để cán bộ xóm phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp đi xe máy đến các ngõ, xóm để tuyên truyền, giúp bà con tiếp cận và được nghe một cách rõ nhất và dễ hiểu nhất.

Bà Quan Hồng Lam - Chủ tịch UBND xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. Ảnh: Nguyễn Ly

Thưa bà, ngoài những hình thức tuyên truyền pháp luật trực tiếp, trực quan hóa, cán bộ xã đã ứng dụng công nghệ thông tin như thế nào vào công tác tuyên truyền pháp luật cho đồng bào dân tộc?

Bà Quan Hồng Lam: Xã Bảo Lạc đã thực hiện ứng dụng công nghệ AI để lồng ghép vào các nội dung tuyên truyền. Ví dụ như, cán bộ xã sử dụng hình ảnh AI mặc trang phục dân tộc Tày, Mông, Dao… và lồng ghép tiếng dân tộc. Sau đó, các trưởng thôn, xóm, cán bộ làm công tác mặt trận tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội sẽ chia sẻ trên nhóm Zalo để đồng bào tiếp cận thông tin thường xuyên.

Mặc dù chủ trương chung là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, nhưng với địa bàn vùng sâu, vùng xa thì việc số hóa phải triển khai từng bước, không thể một lúc có thể ứng dụng ngay và đồng bào tiếp cận ngay. Vì vậy, xã thành lập các nhóm Zalo hộ gia đình theo từng địa bàn và chia sẻ các video bằng tiếng dân tộc để tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Cách làm này bà con dễ tiếp nhận, dễ hiểu và rất phấn khởi.

Ngoài ra, trên địa bàn xã vẫn còn có khá nhiều vùng lõm sóng, chưa kết nối internet, vì vậy, xã cũng đang rà soát các điểm lõm sóng và phối hợp với VNPT để triển khai kế hoạch phủ sóng, đặc biệt là nhà văn hóa các xóm, thôn để bà con tiếp cận thông tin thuận tiện nhất.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ thông tin và sáng tạo trong cách tiếp cận bà con, vai trò của đội ngũ người có uy tín, trưởng xóm tại cơ sở cũng rất quan trọng trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Vậy, việc kết nối giữa chính quyền xã với đội ngũ này được triển khai như thế nào thời gian qua, thưa bà?

Bà Quan Hồng Lam: Phải khẳng định rằng, đội ngũ trưởng thôn, xóm và người có uy tín chính là cánh tay nối dài của chính quyền xã. Khi triển khai các nội dung liên quan đến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đội ngũ này đóng vai trò rất là quan trọng, kết nối trực tiếp giữa chính quyền với đồng bào. Với lợi thế sinh sống trực tiếp cùng với bà con, hiểu rõ ngôn ngữ, văn hóa, phong tục tập quán của đồng bào, các trưởng thôn, xóm và người có uy tín chính là những tuyên truyền viên tích cực nhất.

Ngoài ra, trưởng xóm, bí thư xóm và người có uy tín là những người nắm bắt sớm nhất những vấn đề, mâu thuẫn hằng ngày của đồng bào và cũng là người thuận lợi nhất để vận động, giải thích cho bà con. Trên cơ sở đó, định kỳ, xã tổ chức gặp mặt trưởng xóm và người có uy tín để cung cấp thông tin, trao đổi chính sách và lắng nghe ý kiến từ cơ sở.

Hộ gia đình anh Phón Văn Ềm - xóm Nà Xiêm,  xã Bảo Lạc - sau khi được vận động, tuyên truyền và thụ hưởng từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia đã phát triển vườn cây quế, hồi để ổn định cuộc sống, thoát nghèo. Ảnh: BẮC SƠN

Thưa bà, đối với đồng bào dân tộc trên địa bàn xã hiện nay, đâu là những nội dung đang được đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhất và xã đang thực hiện qua những phương thức nào?

Bà Quan Hồng Lam: Đối với địa bàn xã Bảo Lạc, chúng tôi chủ yếu tuyên truyền cho đồng bào dân tộc về Luật Hôn nhân và gia đình và Luật Đất đai.

Do đặc thù là dân tộc thiểu số, tình trạng mà hôn nhân cận huyết thống và kết hôn sớm vẫn còn xảy ra. Vì vậy, các cán bộ xã, mặt trận tổ quốc, hội phụ nữ rất nỗ lực, thường xuyên tuyên truyền và hướng dẫn cho bà con về tác hại mà khi mà hôn nhân cận huyết thống hoặc là kết hôn sớm gây ra cho sức khỏe và đời sống gia đình. Kết quả đáng mừng là hai năm gần đây ấy, tỷ lệ hôn nhân cận huyết thống và kết hôn sớm đã có chiều hướng giảm rõ rệt.

Đới với công tác quản lý đất đai, đây vốn là lĩnh vực rất nhạy cảm và có nhiều khó khăn, nhất là thiếu nhân lực có chuyên môn để thực hiện nội dung này. Cùng với sự chỉ đạo, điều hành sát sao của UBND cũng như quan tâm của chính quyền các cấp, xã đang nỗ lực, cố gắng để khắc phục cái khó khăn này.

Thưa bà, bên cạnh việc chủ động tuyên truyền cho đồng bào dân tộc tuân thủ quy định pháp luật, việc giúp bà con tiếp cận và hiểu quyền lợi của mình cũng rất quan trọng. Xã Bảo Lạc đã triển khai những giải pháp nào để đồng bào hiểu và tận dụng quyền này của mình?

Bà Quan Hồng Lam: Đối với quyền lợi trợ giúp pháp lý, Mặt trận tổ quốc xã và các đoàn thể đang tập trung triển khai với nhiều phương thức tuyên truyền. Khi người dân gặp vướng mắc về đất đai, hôn nhân gia đình hoặc các quyền lợi hợp pháp, cán bộ xã hướng dẫn, giới thiệu đến Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước để được hỗ trợ theo quy định.

Bên cạnh đó, phát huy vai trò của các tổ hòa giải tại xóm, với sự tham gia của trưởng xóm, người có uy tín và các đoàn thể, nhằm kịp thời nắm bắt, hòa giải những mâu thuẫn phát sinh ngay từ cơ sở, không để kéo dài, phức tạp. Xã cũng phối hợp với cơ quan tư pháp, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước và các tổ chức đoàn thể để phổ biến kiến thức pháp luật, hướng dẫn người dân tiếp cận các dịch vụ pháp lý, nhất là đồng bào ở các xóm vùng sâu, vùng xa.

Thực tế, với đồng bào dân tộc, tuyên truyền những nội dung rộng quá thì bà con sẽ không hiểu được, vì vậy, xã tập trung tuyên truyền những cái trực tiếp liên quan đến cuộc sống của bà con - những quyền lợi mà đồng bào thụ hưởng.

Cụ thể như, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ tạo sinh kế, phát triển kinh tế và ổn định đời sống, hay tổ chức triển khai các công trình, dự án trên cơ sở nhu cầu của người dân. Đồng bào dân tộc có cái nhu cầu phát triển chăn nuôi theo lợi thế của địa phương như chăn nuôi lợn, bò… thì hằng năm xã sẽ rà soát và bố trí nguồn kinh phí để đảm bảo bà con có sinh kế và ổn định cuộc sống.