Việt Nam có thể xuất khẩu dược chất phóng xạ từ lò phản ứng hạt nhân mới

Tại họp báo tháng 9 của Bộ Khoa học và Công nghệ, TS Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, cho biết ứng dụng năng lượng nguyên tử rõ nét nhất tại Việt Nam hiện nay là trong lĩnh vực y tế.

Lò phản ứng nghiên cứu Đà Lạt có công suất 0,5 MW, được khôi phục, nâng cấp và đưa vào vận hành từ năm 1984. Sau 42 năm hoạt động, lò vẫn sản xuất dược chất phóng xạ, hiện cung cấp khoảng 80% lượng dược chất phóng xạ cho các bệnh viện trên cả nước, chủ yếu phục vụ chẩn đoán và điều trị ung thư.

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 180.000 ca ung thư mới, trong khi sản xuất dược chất phóng xạ trong nước còn hạn chế. Việt Nam hiện sản xuất được dưới 10 loại, trong khi trên thế giới có khoảng 50-100 loại.

Để tăng năng lực nghiên cứu và sản xuất, dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân tại Đồng Nai đang được triển khai, trong đó có lò phản ứng nghiên cứu mới với công suất gấp khoảng 30 lần lò tại Đà Lạt. Theo TS Trần Chí Thành, dự án hướng tới mở rộng số lượng dược chất phóng xạ, đáp ứng nhu cầu trong nước và tiến tới trở thành trung tâm cung cấp dược chất phóng xạ phục vụ chẩn đoán, điều trị ung thư cho khu vực.

Bên cạnh cơ sở vật chất, nhân lực được xác định là một trong những yếu tố quan trọng để phát triển lĩnh vực này. Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 2.000 nhân lực năng lượng nguyên tử vào năm 2030 và 2.500 người vào năm 2035, bao gồm nhân lực quản lý, nghiên cứu phát triển, hỗ trợ kỹ thuật và vận hành.

Theo TS Trần Chí Thành, với điện hạt nhân, mỗi lò có thể cần khoảng 600-700 nhân sự nếu sử dụng công nghệ phương Tây và gần 1.000 người với công nghệ Nga. Ông đề xuất xây dựng 1-2 khoa công nghệ hạt nhân tại các trường đại học kỹ thuật hàng đầu ở Hà Nội và TP.HCM, đồng thời kết hợp đào tạo trong nước với quốc tế để hình thành đội ngũ chuyên gia đáp ứng yêu cầu phát triển ngành.