Vụ trộm tiền số lịch sử 6,3 tỷ USD diễn ra thế nào?

2,5 tỷ USD trong tổng số 6,3 tỷ USD bị chiếm đoạt đã được rút ra" loading="eager" decoding="async">

Hơn 2,5 tỷ USD trong tổng số 6,3 tỷ USD bị chiếm đoạt được rút ra chỉ trong một giao dịch. Ảnh: Rex.

Khoảng 6,3 tỷ USD tiền mã hóa đã bị rút khỏi các ví điện tử của Binance chỉ trong 20 phút. Vụ tấn công làm dấy lên lo ngại về an ninh của thị trường tài sản số, ngay cả tại sàn giao dịch lớn nhất thế giới.

6,3 tỷ USD biến mất trong 20 phút

Theo Binance và phân tích dữ liệu blockchain của các chuyên gia, khoảng 6,3 tỷ USD tiền mã hóa đã bị rút khỏi những ví được sàn giao dịch này sử dụng để xử lý giao dịch.

Trong tuyên bố trên mạng xã hội X, Binance cho biết ban đầu, công ty nghi ngờ vụ tấn công bắt nguồn từ một máy tính xách tay bị xâm nhập. Tuy nhiên, quá trình điều tra sau đó phát hiện thêm nhiều điểm bị xâm phạm trong hệ thống, dù sàn chưa công bố chi tiết.

Theo công ty phân tích blockchain TRM Labs của Mỹ, tin tặc đã xâm nhập hạ tầng ký giao dịch của Binance - hệ thống chịu trách nhiệm xác thực và phê duyệt các lệnh chuyển tiền. Nhờ đó, chúng có thể phát lệnh rút tài sản khỏi những ví bị ảnh hưởng.

Dữ liệu blockchain cho thấy phần lớn vụ đánh cắp diễn ra trong khoảng 20 phút, bắt đầu ngay sau 20h ngày 29/10 theo giờ GMT. Hơn 2,5 tỷ USD trong tổng số tài sản bị đánh cắp được chuyển đi chỉ trong một giao dịch.

Sau khi chiếm đoạt tiền, nhóm tấn công nhanh chóng tìm cách phân tán tài sản, đưa chúng ra khỏi tầm kiểm soát của Binance và các đơn vị phát hành stablecoin.

Nhóm tấn công được cho là đã xâm nhập hệ thống xác thực giao dịch, khiến chính Binance phê duyệt các lệnh chuyển tiền. Ảnh: Reuters.

Joshua Chu, luật sư tại Hong Kong (Trung Quốc) chuyên xử lý các vụ việc liên quan tiền mã hóa, cho rằng tin tặc có thể không trực tiếp đánh cắp khóa bảo mật của ví, mà chiếm quyền kiểm soát hệ thống ra lệnh giải phóng tiền. Nói cách khác, chúng khiến chính hệ thống của Binance xác nhận những giao dịch chuyển tiền do mình tạo ra, theo Reuters.

Binance cho hay sàn có quỹ bảo vệ tài sản người dùng trị giá 1 tỷ USD, được thiết lập để ứng phó với các sự cố an ninh. Đồng giám đốc điều hành Richard Teng khẳng định khoản thiệt hại sẽ được bù đắp bằng quỹ này và nguồn lực của công ty.

Theo Tom Robinson, nhà khoa học tại công ty tư vấn Elliptic, đây có thể là vụ trộm tài sản lớn nhất từng được ghi nhận. Quy mô thiệt hại lớn hơn 4 lần vụ tấn công sàn Bybit hồi năm ngoái, khi khoảng 1,5 tỷ USD tiền số bị đánh cắp.

Một nửa tài sản bị đánh cắp đã bị phong tỏa

Theo TRM Labs, khoảng một nửa số tài sản bị đánh cắp là stablecoin - loại tiền mã hóa được thiết kế để duy trì giá trị ổn định, thường neo theo đồng USD. Các đơn vị phát hành như Tether, Circle, Ripple và World Liberty Financial đã phong tỏa một phần số tài sản này.

Một đặc điểm đáng chú ý của những stablecoin lớn như USDT của Tether và USDC của Circle là đơn vị phát hành có khả năng phong tỏa tài sản từ xa. Biện pháp này khiến tin tặc khó sử dụng hoặc chuyển đổi những đồng tiền đã bị khóa.

Tuy nhiên, việc phong tỏa không đồng nghĩa số tiền sẽ tự động được hoàn trả cho Binance. Nó chủ yếu hạn chế khả năng sử dụng và quy đổi tài sản của nhóm tấn công.

TRM Labs cho biết một phần tiền bị đánh cắp đã được dùng làm tài sản thế chấp để vay tiền ether. Công ty ước tính khoảng 2,4 tỷ USD bitcoin và ether hiện nằm ngoài khả năng phong tỏa.

Khác với stablecoin, bitcoin và ether không được phát hành bởi một tổ chức tập trung có quyền kiểm soát toàn bộ mạng lưới. Vì vậy, không có đơn vị nào có thể đơn phương đóng băng những tài sản này.

Patrick Tan, cố vấn pháp lý trưởng tại công ty phân tích blockchain ChainArgos ở Singapore, cho biết bitcoin và ether chỉ có thể bị ngăn chặn nếu tin tặc chuyển chúng đến một sàn giao dịch hoặc đơn vị môi giới có khả năng và sẵn sàng phong tỏa tài sản, hoặc cơ quan thực thi pháp luật thu giữ được khóa riêng tư.

Vụ tấn công Binance phơi bày rủi ro an ninh tại các sàn giao dịch tiền mã hóa. Ảnh: Reuters.

Giới phân tích nhận định nhóm tấn công có thể tìm cách trộn tiền đánh cắp với các tài sản khác, sử dụng những đồng tiền ít phổ biến hoặc chuyển qua các sàn giao dịch nhỏ để che giấu nguồn gốc.

Bernardo Brites, Giám đốc điều hành công ty hạ tầng stablecoin Trace Finance, cho rằng những kẻ tấn công thường có cơ hội rửa tiền thuận lợi nhất trong vài giờ đầu sau vụ trộm. Càng để lâu, khả năng chuyển tài sản qua các sàn giao dịch và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán càng giảm, do những đồng tiền liên quan có thể bị đưa vào danh sách đen.

Công ty phân tích blockchain Chainalysis cho hay đang theo dõi những phương thức rửa tiền chưa từng ghi nhận trước đây. Hàng nghìn giao dịch được thực hiện trong thời gian ngắn cho thấy tin tặc có thể sử dụng công cụ tự động để che giấu dấu vết, liên tục luân chuyển tài sản giữa nhiều địa chỉ ví, theo Guardian.

Phil Larratt, Giám đốc cấp cao tại công ty tư vấn này, nói những tên trộm giờ đây sẽ cố gắng chuyển đổi tiền điện tử thành tiền pháp định trong một quá trình "mất hàng tuần, hàng tháng, thậm chí hàng năm".

“Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh tế,” ông nói.

Nhà đầu tư có được bảo vệ nếu sàn giao dịch bị hack?

Vụ tấn công Binance là diễn biến mới nhất trong chuỗi sự cố an ninh nghiêm trọng nhắm vào thị trường tài sản số. Theo TRM Labs, năm ngoái, tin tặc đã đánh cắp khoảng 2,9 tỷ USD tiền mã hóa qua gần 150 vụ việc.

Sau vụ việc, giá nhiều loại tiền mã hóa giảm trong ngày 30/10, trong khi tổng giá trị vốn hóa stablecoin đi xuống. Diễn biến này cho thấy một bộ phận nhà đầu tư có thể đang rút vốn khỏi thị trường.

Binance khẳng định sẽ bù đắp toàn bộ thiệt hại cho khách hàng và tài sản người dùng vẫn an toàn. Sàn cũng cho biết đã phong tỏa khoảng một nửa số tiền bị nhắm tới trong vụ tấn công.

Binance cam kết sẽ xoay sở khách phục hậu quả của vụ hack. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, những cam kết này chủ yếu dựa vào năng lực tài chính và chính sách của chính sàn giao dịch, thay vì các cơ chế bảo vệ tiền gửi do chính phủ hoặc cơ quan quản lý bảo đảm.

Khác với khách hàng gửi tiền tại ngân hàng được cấp phép, người nắm giữ tiền mã hóa thường không được hưởng cơ chế bảo hiểm tiền gửi chính thức tại những thị trường như Mỹ, Anh hay Australia nếu sàn giao dịch bị tấn công hoặc phá sản.

Tại Anh, tiền gửi ngân hàng được bảo vệ tối đa 120.000 bảng Anh cho mỗi khách tại mỗi ngân hàng; mức bảo vệ tương ứng tại Mỹ là 250.000 USD. Tuy nhiên, các cơ chế này chỉ áp dụng khi ngân hàng mất khả năng thanh toán, không phải mọi sự cố an ninh mạng nếu ngân hàng vẫn tiếp tục hoạt động.

Tại Australia, nhà đầu tư có thể khai báo khoản lỗ vốn trong hồ sơ thuế nếu chứng minh được tài sản tiền mã hóa đã bị mất hoặc đánh cắp. Dù vậy, phần lớn khách hàng vẫn thiếu những bảo đảm pháp lý tương tự cơ chế bảo vệ người gửi tiền trong hệ thống ngân hàng truyền thống.