Xã Diên Khánh hội tụ đủ điều kiện thành lập phường

Với nền tảng hạ tầng ngày càng hoàn thiện, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng thương mại - dịch vụ cùng tốc độ đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, xã Diên Khánh đã hội tụ đầy đủ điều kiện để thành lập phường. Đây không chỉ là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển đô thị của địa phương, mà còn mở ra kỳ vọng hình thành cực tăng trưởng mới phía tây khu vực Nha Trang.

Hội tụ các yếu tố của một khu vực đô thị

Xã Diên Khánh có bề dày lịch sử hình thành và phát triển, gắn liền với vùng đất Diên Khánh giàu truyền thống văn hóa, lịch sử của tỉnh Khánh Hòa. Trên cơ sở hợp nhất từ thị trấn Diên Khánh, xã Diên An và xã Diên Toàn trước đây, địa phương đã từng bước xây dựng diện mạo đô thị hiện đại, phát huy hiệu quả các tiềm năng và lợi thế sẵn có. Thời gian qua, xã Diên Khánh tập trung đầu tư hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo hướng đồng bộ; chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng thương mại - dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, diện mạo đô thị có nhiều đổi thay tích cực. Với vị trí nằm trên các trục giao thông quan trọng, xã Diên Khánh giữ vai trò cầu nối giữa đô thị trung tâm khu vực Nha Trang với khu vực phía tây của tỉnh, góp phần thúc đẩy liên kết vùng và phát triển kinh tế - xã hội. Quá trình đô thị hóa cùng sự gia tăng dân số cơ học trong thời gian qua cho thấy sức hút ngày càng lớn của địa phương về môi trường sống, việc làm và hạ tầng đô thị.

Một góc xã Diên Khánh.

Theo Điều 5, Nghị quyết số 112 ngày 24-12-2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn đơn vị hành chính, xã Diên Khánh hội tụ đầy đủ các tiêu chí thành lập phường. Cụ thể, tính đến ngày 19-5, dân số của xã là 46.563 người (đạt 221,73% so với tiêu chuẩn); diện tích 18,41km² (đạt 334,73% so với tiêu chuẩn). Xã Diên Khánh hiện nay nằm hoàn toàn trong các phân khu thuộc Quy hoạch chung đô thị Diên Khánh đến năm 2040 được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt, được xác định là trung tâm tổng hợp cấp tỉnh có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của xã đạt 100% (tiêu chuẩn từ 50% trở lên). Về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội, tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương đạt 108% (tiêu chuẩn 100%); tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt 97,11% (tiêu chuẩn từ 70% trở lên); tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt 92,4% (tiêu chuẩn từ 70% trở lên); thu nhập bình quân đầu người/năm luôn cao hơn thu nhập bình quân đầu người/năm của tỉnh trong 3 năm gần nhất. Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) trong 3 năm gần nhất đều thấp hơn so với tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh. Như vậy, so với tiêu chuẩn phường, xã đạt 5/5 tiêu chuẩn tương ứng với 9/9 tiêu chí thành phần.

Phấn đấu trở thành cực tăng trưởng phía tây của Nha Trang

Được định hướng trở thành phường, Diên Khánh đang có cơ hội mở ra một giai đoạn phát triển mới với kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng dịch vụ - thương mại phía tây của khu vực đô thị trung tâm Nha Trang. Không chỉ đóng vai trò kết nối, chia sẻ chức năng với khu vực nội đô, địa phương còn hướng đến xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại, tạo động lực phát triển cho cả khu vực. Ông Nguyễn Tấn Cường - Chủ tịch UBND xã Diên Khánh cho biết, sau khi thành lập phường, Diên Khánh sẽ tập trung phát triển theo hướng đô thị dịch vụ - thương mại, gắn với lợi thế vị trí cửa ngõ phía tây khu vực Nha Trang. Địa phương phấn đấu hình thành các hành lang kinh tế đô thị dọc theo các trục giao thông chính, phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ và logistics với quy mô phù hợp; đồng thời bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa kinh tế với các lĩnh vực văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương xác định phát triển kinh tế theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, ưu tiên thương mại - dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp và các ngành nghề phi nông nghiệp có giá trị gia tăng cao. Các khu vực kinh doanh, dịch vụ tập trung sẽ từng bước được hình thành dọc các tuyến giao thông trọng điểm, tạo điều kiện thuận lợi cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó, công tác an sinh xã hội được đặc biệt quan tâm. Địa phương sẽ đẩy mạnh hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân, nhất là lao động khu vực nông nghiệp, giúp người dân thích ứng với quá trình đô thị hóa. Việc nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình phát triển.

Trong lĩnh vực quy hoạch và phát triển đô thị, Diên Khánh sẽ tổ chức thực hiện quy hoạch theo hướng đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ không gian đô thị, hạn chế tình trạng phát triển tự phát. Nhiều hạng mục hạ tầng thiết yếu như: Giao thông, thoát nước, chiếu sáng, môi trường sẽ được ưu tiên đầu tư nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Song song đó, địa phương chú trọng xây dựng các không gian công cộng, hệ thống cây xanh, từng bước hình thành diện mạo đô thị văn minh, hiện đại và thân thiện với môi trường.

Theo ông Nguyễn Tấn Cường, địa phương sẽ khai thác hiệu quả quỹ đất, tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng, đồng thời đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển đô thị. Bên cạnh các giải pháp về kinh tế - hạ tầng, tổ chức bộ máy quản lý hành chính và đội ngũ cán bộ, công chức của phường mới cơ bản được kế thừa từ xã hiện nay, đồng thời được sắp xếp phù hợp với mô hình chính quyền đô thị. Địa phương sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý và điều hành; từng bước xây dựng chính quyền điện tử, hướng tới chính quyền số. Đồng thời, nâng cao hiệu quả hoạt động, chủ động đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp với tốc độ đô thị hóa nhanh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.