Xác định ngưỡng doanh thu không nộp thuế phải có tiêu chí định lượng rõ ràng

Sẽ tạo bước ngoặt lớn trong thay đổi chính sách thuế

Phát biểu tại Tổ 6 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Đồng Nai và Thái Nguyên), ĐBQH Nguyễn Công Long (Đồng Nai) tán thành với định hướng sửa đổi, bổ sung 4 luật về thuế và cho rằng “sẽ tạo ra thay đổi mang tính chất bước ngoặt lớn về chính sách thuế”.

Đối với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, chuyển thẩm quyền quyết định từ Quốc hội sang Chính phủ, theo đại biểu, đây là một bước chuyển rất lớn, có tác động sâu rộng, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay. Việc thay đổi thẩm quyền này là cần thiết bởi sẽ đáp ứng được yêu cầu thực tiễn trong điều hành nền kinh tế, giữa bối cảnh các yếu tố địa chính trị và trong nước, quốc tế tác động rất lớn. Vì vậy, cần những quyết định quyết đoán, nhanh chóng, kịp thời.

ĐBQH Nguyễn Công Long (Đồng Nai) phát biểu

Về ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh, đại biểu chỉ rõ, trước đây, ngưỡng doanh thu chịu thuế này do Quốc hội quy định và ấn định cụ thể (mức 500 triệu đồng). Tuy nhiên, mức 500 triệu đồng này theo đánh giá và ý kiến của cử tri là không còn phù hợp với thực tiễn. Do vậy, nên chăng cần có phương án căn cứ vào biến động thực tế để cơ quan có thẩm quyền quyết định mức phù hợp.

Dù vậy, đại biểu tán thành với quan điểm của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về việc cần đánh giá tác động của chính sách này. Bởi, việc miễn, giảm thuế cho các đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ ảnh hưởng đến nguồn thu trong từng giai đoạn, cũng như kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công và kế hoạch tài chính trung hạn và hàng năm.

“Chính phủ cần làm rõ hơn mức độ tác động này để Quốc hội yên tâm quyết định một chính sách thay đổi lớn về thuế”, đại biểu nhấn mạnh.

Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 6

Dự thảo Luật sửa đổi biểu thuế tại Điều 8 của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt liên quan đến thời gian và thuế suất đối với xe điện. Theo đó, xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pick-up chở người sẽ chịu mức thuế 3% từ 1/1/2026; và chịu mức thuế 11% từ ngày 1/1/2031. Với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 10 đến dưới 16 chỗ thì chịu mức thuế 2% từ ngày 1/1/2026 và chịu mức thuế 7% từ ngày 1/1/2031. Tức là dự thảo luật đã quy định giảm thuế suất và kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất thấp.

Trước một số ý kiến cho rằng chưa cần thiết sửa đổi Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt ngay thời điểm này vì chưa đến kỳ điều chỉnh thuế, đại biểu Nguyễn Công Long cho rằng, việc hạ thuế suất ngay từ năm 2026 đối với các dòng xe nêu trên là rất cấp bách. Điều này sẽ kích thích sản xuất, kinh doanh, bảo đảm đời sống người dân và góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

ĐBQH Phạm Văn Trinh (Đồng Nai) cho rằng, việc dự thảo Luật quy định phân quyền cho Chính phủ trong điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp là hoàn toàn phù hợp. Chính sách này sẽ giảm gánh nặng và nghĩa vụ cho người nộp thuế, tăng cường nguồn lực để sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

ĐBQH Phạm Văn Trinh (Đồng Nai) phát biểu

Bên cạnh đó, để phát huy hơn nữa tính linh hoạt trong điều hành chính sách tài khóa, đại biểu đề nghị xem xét quy định theo hướng giao Chính phủ thẩm quyền điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế trên cơ sở có các tiêu chí định lượng rõ ràng, có tính đến điều kiện kinh tế - xã hội, mặt bằng thu nhập và chi phí sinh hoạt của từng vùng, từng địa phương.

Bảo đảm người nộp thuế sớm được hưởng thụ chính sách có lợi

Quan tâm đến thời điểm có hiệu lực thi hành của luật, ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) nêu rõ, Chính phủ đề xuất luật có hiệu lực kể từ ngày được Quốc hội thông qua, nhưng tại Khoản 2 Điều 5 của dự thảo quy định việc áp dụng quy định tại các Điều 1, 2, 3 từ ngày 1/1/2026. Theo đại biểu quy định này cần phải cân nhắc kỹ để tuân thủ Điều 55 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bởi, việc quy định hiệu lực trở về trước theo Điều 55 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật chỉ áp dụng trong những trường hợp thật sự cần thiết để đảm bảo lợi ích chung của xã hội và quyền lợi của tổ chức, cá nhân mới được quy định hiệu lực trở về trước (hồi tố). Đặc biệt, quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật cũng nêu rõ “không được quy định hiệu lực trở về trước đối với trường hợp quy định trách nhiệm pháp lý mới hoặc trách nhiệm pháp lý nặng hơn”.

ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) phát biểu

Do vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ giải trình làm rõ và cân nhắc quy định này để đảm bảo tính minh bạch về trách nhiệm pháp lý của người nộp thuế so với luật hiện hành.

Đại biểu Trương Thị Diệu Thúy (Đồng Nai) cho biết, tại báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự thảo Luật, Chính phủ đã nêu rõ, việc quy định hiệu lực trở về trước (từ ngày 1/1/2026) là do nếu thời hiệu tính thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng trùng với thời điểm luật có hiệu lực thi hành sẽ tạo ra hai kỳ tính thuế với doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh. Quy định hồi tố cũng sẽ có lợi hơn với đối tượng chịu tác động trực tiếp. Như vậy, việc quy định hồi tố là hoàn toàn hợp lý khi xét trên cấp độ thực tế và cấp độ pháp lý.

Bên cạnh đó, một số đại biểu nhấn mạnh, các quy định của dự thảo Luật đều hướng hỗ trợ người nộp thuế, qua đó đóng góp hiệu quả cho ngân sách nhà nước, nên cần bảo đảm chính sách được triển khai kịp thời hơn. Như vậy, nếu áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 như quy định tại Điều 5 của dự thảo Luật có thể làm chậm việc hưởng thụ chính sách của một số hộ kinh doanh, doanh nghiệp. Đại biểu đề nghị, cần có cơ chế áp dụng theo hướng linh hoạt hơn.

Các ý kiến cũng đề nghị bổ sung quy định theo hướng: đối với kỳ tính thuế doanh nghiệp kết thúc sau thời điểm luật này có hiệu lực thì được áp dụng các quy định của luật này cho toàn bộ kỳ tính thuế đó. Quy định như vậy sẽ bảo đảm người nộp thuế sớm được hưởng thụ chính sách có lợi, góp phần nâng cao hiệu quả thực tế và phù hợp với mục tiêu hỗ trợ của chính sách.