Xây dựng nghị quyết mới tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 về an toàn thực phẩm

Kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66 về an toàn thực phẩm. (Ảnh minh họa)

Tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có hiệu lực

Bộ Y tế cho biết đã xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Hiện hồ sơ dự thảo đã được gửi xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương, Đại sứ quán, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp (có liên quan an toàn thực phẩm).

Việc xây dựng Nghị quyết căn cứ tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, đơn vị, hiệp hội, doanh nghiệp và các đại sứ quán do Bộ Y tế thực hiện, cùng với kết quả kiểm tra thực tế cho thấy việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP còn nhiều khó khăn, vướng mắc; đặc biệt tập trung ở nội dung kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, nhất là các sản phẩm dễ hư hỏng như rau, củ, quả, hải sản, thực phẩm tươi sống… thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Bên cạnh đó, hiện nay các địa phương và một số bộ, ngành chưa sẵn sàng về nguồn lực và các điều kiện cần thiết để triển khai các quy định nêu trên. Nội dung này cũng đã được Bộ Y tế báo cáo Chính phủ.

Đối với với các vướng mắc liên quan đến cấp phép thực phẩm chức năng, Bộ Y tế cho biết theo quy định tại Luật An toàn thực phẩm năm 2010, “thực phẩm chức năng lần đầu tiên đưa ra lưu thông trên thị trường phải có báo cáo thử nghiệm hiệu quả về công dụng của sản phẩm”. Quy định này chưa phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trên cơ sở kiến nghị của các cơ quan, tổ chức liên quan, tại Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP đã quy định linh hoạt về tài liệu chứng minh công dụng của sản phẩm.

Theo đó, cho phép doanh nghiệp lựa chọn một trong các hình thức: bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc của thành phần tạo nên công dụng đã công bố; hoặc báo cáo thử nghiệm hiệu quả về công dụng của sản phẩm theo quy định của Luật An toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, trong trường hợp tạm ngưng hiệu lực Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực (dự kiến chậm nhất đến ngày 1/7/2027), việc cấp phép đăng ký bản công bố sản phẩm đối với nhóm thực phẩm chức năng bị đình trệ, ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Bộ Y tế cho rằng, việc xây dựng, ban hành Nghị quyết mới theo trình tự, thủ tục rút gọn là hết sức cần thiết, cấp bách nhằm bảo đảm không phát sinh khoảng trống pháp lý, duy trì tính liên tục trong quản lý nhà nước và kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; đồng thời phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.

Về tạm ngưng hiệu lực áp dụng văn bản và áp dụng văn bản trong thời gian tạm ngưng, dự thảo Nghị quyết cho phép tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và Nghị định hướng dẫn Luật này có hiệu lực thi hành.

Trong thời gian tạm ngưng hiệu lực theo quy định, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm và các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành tiếp tục có hiệu lực.

Đồng thời, tăng cường thực hiện các giải pháp chỉ đạo, điều hành nhằm đề cao trách nhiệm của các Bộ: Y tế; Công thương; Nông nghiệp và Môi trường; Khoa học và Công nghệ; Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm; đặc biệt là tăng cường công tác kiểm tra, hậu kiểm, giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm.

Theo Bộ Y tế, việc tạm ngưng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP là cần thiết, tuy nhiên phải bảo đảm tăng cường thực hiện các giải pháp chỉ đạo, điều hành nhằm đề cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm; đặc biệt là tăng cường công tác kiểm tra, hậu kiểm, giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, Nghị quyết cũng sẽ giải quyết, tháo gỡ “nút thắt” liên quan đến việc đăng ký bản công bố sản phẩm đối với nhóm sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm chức năng.

Theo dự thảo, nghị quyết gồm 4 điều, quy định về việc tạm ngưng hiệu lực áp dụng văn bản, nguyên tắc áp dụng pháp luật trong thời gian tạm ngưng, trách nhiệm tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành.

Nội dung dự thảo được xây dựng theo hướng bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế-xã hội, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Phân định rõ trách nhiệm từng cơ quan, địa phương trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm

Tại cuộc họp với đại diện nhiều bộ, ngành nhằm rà soát và hoàn thiện dự thảo nghị quyết kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP liên quan quản lý an toàn thực phẩm do Bộ Y tế chủ trì mới đây, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh việc thực thi chính sách an toàn thực phẩm cần được triển khai thận trọng, tránh gây xáo trộn đột ngột đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực nhập khẩu thực phẩm.

Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu Cục An toàn thực phẩm - đơn vị đầu mối tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo và lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương, cơ quan đại diện ngoại giao và hiệp hội doanh nghiệp liên quan.

Thứ trưởng cũng đề nghị nội dung dự thảo phải bám sát chỉ đạo của Chính phủ, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời dẫn chiếu đầy đủ các quy định pháp luật liên quan. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần chủ động ban hành hướng dẫn chuyên môn để hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp trong quá trình thực thi.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu cần chú trọng tăng cường các giải pháp chỉ đạo, điều hành nhằm đề cao trách nhiệm của các bộ, ngành Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước, đẩy mạnh hậu kiểm, kiểm tra và giám sát để bảo đảm an toàn thực phẩm, không để xảy ra khoảng trống quản lý.

Đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền đến cấp xã, phường, đặc khu, các doanh nghiệp để nâng cao nhận thức, tăng cường trách nhiệm và tính nghiêm minh trong thực thi chính sách, vừa bảo đảm kiểm soát rủi ro, vừa tạo thuận lợi cho thương mại và phù hợp thông lệ quốc tế.

Trước đó, ngày 5/2, Chính phủ ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 do một số quy định mới phát sinh vướng mắc, có thể ảnh hưởng hoạt động sản xuất, nhập khẩu nếu áp dụng ngay.

Đỗ Thoa