Xe tăng M4 Sherman sau Thế chiến II: Vì sao vẫn tiếp tục được sử dụng?
Dù đã lỗi thời trước những thế hệ xe tăng mới, M4 Sherman không biến mất sau năm 1945. Xe tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, được xuất khẩu cho nhiều nước và trải qua nhiều chương trình nâng cấp. Một số chiếc thậm chí còn hoạt động đến thế kỷ XXI.
Khi Thế chiến II kết thúc, Sherman đã bắt đầu lỗi thời. Sự xuất hiện của những xe tăng thế hệ mới khiến M4 không còn giữ vai trò trung tâm trong thiết kế xe tăng Mỹ.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ vẫn duy trì Sherman trong giai đoạn chuyển tiếp. Một nguyên nhân là lực lượng này đã có sẵn số lượng lớn xe tăng, cùng hệ thống phụ tùng, bảo dưỡng và huấn luyện được xây dựng trong chiến tranh.
Khả năng nâng cấp cũng kéo dài vòng đời của Sherman. Nền tảng M4 có thiết kế tương đối linh hoạt, cho phép thay đổi vũ khí, hệ thống treo và nhiều bộ phận khác.
Các phiên bản như M4A3E8 Easy Eight được trang bị hệ thống treo HVSS, bánh xích rộng hơn và pháo 76 mm. Những thay đổi này giúp Sherman thích nghi tốt hơn với yêu cầu chiến trường sau năm 1945.
Chiến tranh Triều Tiên là phép thử quan trọng. Khi chiến sự bùng nổ năm 1950, Mỹ nhanh chóng đưa M4A3E8 trở lại chiến trường. Sherman không phải xe tăng mạnh nhất của Mỹ. M26 Pershing và sau đó là M46 Patton có năng lực cao hơn.
Tuy nhiên, M4A3E8 vẫn chứng minh được khả năng chiến đấu. Các tài liệu của Quân đội Mỹ đánh giá Sherman có thể đối đầu hiệu quả với T-34/85 trong điều kiện phù hợp.
Sau Chiến tranh Triều Tiên, Sherman dần bị thay thế trong quân đội Mỹ bởi các dòng M47, M48 và M60. Nhưng câu chuyện của M4 chưa kết thúc.
Nhiều xe được chuyển giao cho đồng minh và các quốc gia khác. Sherman được xuất khẩu cho nhiều nước NATO và đối tác quốc tế.
Israel cũng tiếp nhận Sherman và tiếp tục nâng cấp, sử dụng chúng trong nhiều thập niên.
Điều đáng chú ý là M4 Sherman không chỉ tồn tại dưới vai trò xe tăng chiến đấu. Khung gầm M4 còn được dùng làm cơ sở cho xe cứu kéo, xe công binh, xe phun lửa và nhiều phương tiện chuyên dụng khác.
Khả năng cải biến này giúp nền tảng Sherman tiếp tục có giá trị ngay cả khi thiết kế xe tăng ban đầu đã lỗi thời.
Chiếc M4 Sherman cuối cùng chỉ rời biên chế vào năm 2018, khi Paraguay loại những xe còn lại khỏi trang bị. Như vậy, một thiết kế ra đời trong Thế chiến II đã có vòng đời phục vụ kéo dài khoảng 78 năm.
Đây là minh chứng rõ ràng cho sức sống của một nền tảng được thiết kế để sản xuất hàng loạt, dễ bảo dưỡng và có khả năng nâng cấp.
