Xoay trục thành phố về phía dòng sông

Một thành phố ven sông đáng sống không nhất thiết phải có thật nhiều công trình đồ sộ. Giá trị đôi khi nằm ở những điều gần gũi như: lối đi bộ dưới hàng cây, công viên để tập thể dục, khoảng không bên mặt nước để ngồi nghỉ hay đơn giản là một nơi thoáng mát để thư giãn sau ngày làm việc.

Từ cách nhìn ấy, việc đầu tư các tuyến đường, bờ kè, công viên và không gian công cộng ven sông đang được  Đồng Nai đặt trong một tổng thể lớn hơn. Những công trình này ngoài giải quyết nhu cầu giao thông, chỉnh trang cảnh quan còn có thể mở thêm những lối tiếp cận để người dân đến gần với dòng sông.

Việc chuyển đổi công năng khu công nghiệp cũ để tái thiết không gian đô thị, kết hợp xây dựng công viên, quảng trường cũng cho thấy một cách nghĩ khác về phát triển. Đô thị không hẳn phải xây mới, mà có thể được làm mới từ chính không gian đã cũ.

Khi Đồng Nai trở thành thành phố, những thay đổi người dân cảm nhận trước tiên có thể không nằm trên bản đồ quy hoạch hay ở những công trình lớn đang triển khai. Đó có thể là một tuyến đường đi lại thuận tiện hơn, một công viên gần nhà, một quảng trường rộng hơn hay một không gian để người dân có thể gặp gỡ, vui chơi và nghỉ ngơi.

Trong bức tranh ấy, sông Đồng Nai có thể trở thành một trục kết nối các giá trị cảnh quan với sinh thái, văn hóa với lịch sử, dịch vụ với du lịch, phát triển kinh tế với không gian sống.

Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 xác định hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên là trục cảnh quan chủ đạo. Đây là định hướng về quy hoạch, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đưa các giá trị tự nhiên vào quá trình tổ chức không gian thành phố ngay từ đầu. Với Đồng Nai, điều này càng có ý nghĩa bởi ven sông Đồng Nai là những giá trị quý giá về cảnh quan, kinh tế, là nơi lưu giữ nhiều dấu tích văn hóa, lịch sử và sinh thái của vùng đất.

Xoay trục thành phố về phía dòng sông vì thế không có nghĩa là xây thêm thật nhiều công trình ven sông, mà là tổ chức lại không gian trên nền những giá trị vốn có. Đó là dòng chảy tự nhiên, những khoảng xanh, di sản văn hóa, lịch sử và ký ức của vùng đất. Khi được kết nối hài hòa, dòng sông sẽ trở thành một phần trong đời sống đô thị.

Một thành phố ven sông đáng sống được đo bằng khả năng người dân tiếp cận và tận hưởng những giá trị mà dòng sông mang lại trong cuộc sống hằng ngày. Khi bờ sông trở thành nơi người dân muốn tìm đến, thành phố cũng có thêm không gian để kết nối cộng đồng. Đây cũng là cách để Đồng Nai giữ gìn dòng sông mang tên thành phố và tạo bản sắc của riêng mình.