6 loại rau giúp nhuận phế, giảm khô họng khi giao mùa

Theo bác sĩ nội trú Nguyễn Thành Vương, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, đầu mùa Thu (giao mùa) mang theo khí hậu khô hanh, dễ làm hao tổn tân dịch và ảnh hưởng đến tạng Phế. Để bảo vệ sức khỏe trong thời điểm này, việc bổ sung rau vào chế độ ăn uống là rất cần thiết. 

Rau không chỉ giúp cân bằng dinh dưỡng mà còn hỗ trợ cơ thể chống lại những tác động tiêu cực của thời tiết. Bên cạnh việc uống đủ nước, lựa chọn các loại rau có tác dụng nhuận phế (làm ẩm đường hô hấp), sinh tân (giúp cơ thể tạo thêm tân dịch), nhuận táo (làm giảm tình trạng khô) là cách đơn giản giúp giảm cảm giác khô họng và bảo vệ đường hô hấp.

1. Các loại rau có tác dụng nhuận phế

1.1. Rau mồng tơi - Thanh nhiệt, nhuận táo

Theo Đông y, rau mồng tơi có tính hàn, vị chua ngọt, có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết (làm mát huyết), nhuận táo. Rau mồng tơi chứa nhiều chất nhầy hòa tan, vitamin A, vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp làm dịu niêm mạc họng, đồng thời hỗ trợ giảm táo bón - triệu chứng thường gặp khi cơ thể thiếu tân dịch; có thể chế biến thành canh mồng tơi nấu cua, tôm, mồng tơi luộc.

Lưu ý, người có tỳ vị hư hàn, hay tiêu chảy không nên ăn quá nhiều.

Rau mồng tơi có tác dụng nhuận phế, giảm khô họng vào mùa thu. Ảnh: AI.

1.2. Rau dền - Dưỡng âm, thanh nhiệt

Rau dền được Đông y đánh giá có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết, dưỡng âm và sinh tân. Loại rau này giàu vitamin C, beta-caroten, folate và nhiều khoáng chất, thích hợp trong những ngày thời tiết hanh khô. Rau dền có thể dùng để nấu canh với tôm, luộc hoặc nấu cháo.

Đây là loại rau phù hợp với người thường xuyên cảm thấy nóng trong, khô miệng hoặc táo bón nhẹ.

1.3. Rau cải bó xôi - Hỗ trợ sinh tân dịch

Cải bó xôi (rau bina) giàu vitamin A, vitamin C, vitamin E cùng nhiều chất chống oxy hóa. Theo quan niệm Đông y, cải bó xôi có tác dụng dưỡng âm, sinh tân, nhuận táo và hỗ trợ thanh nhiệt; có thể chế biến thành canh cải bó xôi thịt băm, xào với tỏi hoặc nấu súp; nên ăn ngay sau khi chế biến để hạn chế thất thoát vitamin.

1.4. Cần tây - Thanh nhiệt, hỗ trợ làm dịu cơ thể

Theo Đông y, cần tây có vị ngọt hơi đắng, tính mát, giúp thanh nhiệt, bình can (điều hòa tạng can (gan). Loại rau này chứa nhiều nước, kali và chất chống oxy hóa, giúp bổ sung dịch cho cơ thể trong thời điểm giao mùa; có thể dùng xào thịt bò, nấu canh. Người huyết áp thấp hoặc tỳ vị hư hàn nên dùng với lượng vừa phải.

1.5. Cải thảo - Nhuận phế, sinh tân

Cải thảo có hàm lượng nước cao, giàu vitamin C và chất xơ. Theo Đông y, cải thảo có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân, nhuận táo, phù hợp với người bị khô họng, khô miệng trong tiết Thu; có thể chế biến canh cải thảo thịt viên, cải thảo xào nấm hoặc ăn lẩu; không nên nấu quá lâu để giữ giá trị dinh dưỡng.

1.6. Rau ngót - Bổ sung vitamin, thanh nhiệt

Rau ngót có vị ngọt, tính mát, tác dụng thanh nhiệt, sinh tân và lợi tiểu. Đây là nguồn cung cấp vitamin C, beta-caroten và nhiều khoáng chất, thích hợp để nấu canh trong bữa cơm hằng ngày. Người bị mất ngủ hoặc khô họng nhẹ có thể dùng canh rau ngót với thịt nạc vừa dễ tiêu hóa vừa bổ sung nước.

2. Chế độ ăn giúp giảm khô họng khi giao mùa

Ngoài việc bổ sung các loại rau có tính nhuận phế, cần kết hợp chế độ sinh hoạt hợp lý để hạn chế hao tổn tân dịch. Người thường xuyên bị khô họng nên:

Uống đủ nước trong ngày.
Ăn thêm các loại quả như lê, nho, táo, thanh long trắng.
Hạn chế đồ cay nóng, nướng, chiên rán.
Không hút thuốc lá.
Ngủ đủ giấc và giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh.

Nếu khô họng kéo dài kèm sốt, đau họng nhiều, khó nuốt hoặc ho kéo dài trên 2 tuần, cần đi khám để xác định nguyên nhân, không nên chỉ điều chỉnh bằng chế độ ăn.