Cách bổ sung dầu cá tự nhiên cho người bệnh tim mạch và xương khớp

1. Dầu cá và omega-3: Thành phần quan trọng cho sức khỏe tim mạch và xương khớp

Dầu cá thực chất là nguồn cung cấp axit béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA – hai hoạt chất sinh học có vai trò quan trọng trong cơ thể. Đây cũng là lý do các nghiên cứu về dầu cá thường tập trung vào tác dụng của omega-3.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), omega-3 có thể giúp giảm triglyceride, hỗ trợ chức năng mạch máu và điều hòa phản ứng viêm. Những cơ chế này có liên quan trực tiếp đến bệnh tim mạch và các bệnh lý xương khớp.

Trong các bệnh viêm khớp, đặc biệt là viêm khớp dạng thấp, phản ứng viêm kéo dài là nguyên nhân gây đau và cứng khớp. Omega-3 từ dầu cá có khả năng làm giảm một số chất trung gian gây viêm, từ đó hỗ trợ cải thiện triệu chứng.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lợi ích này đạt được hiệu quả bền vững nhất khi omega-3 được bổ sung từ thực phẩm tự nhiên, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào viên uống.

Bổ sung dầu cá từ thực phẩm tự nhiên như cá béo giúp cơ thể hấp thu hiệu quả và an toàn hơn.

2. Các nguồn dầu cá tự nhiên nên ưu tiên

Nguồn dầu cá tự nhiên tốt nhất đến từ các loại cá béo sống ở vùng nước lạnh. Đây là nhóm thực phẩm giàu EPA và DHA, đồng thời cung cấp thêm nhiều dưỡng chất có lợi khác.

Các loại cá được khuyến nghị gồm: Cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích, cá ngừ (loại ít thủy ngân)... Người trưởng thành nên ăn ít nhất 2 khẩu phần cá béo mỗi tuần để đảm bảo nhu cầu omega-3 cho cơ thể. Không chỉ cung cấp dầu cá, các thực phẩm này còn bổ sung protein chất lượng cao, vitamin D và selen – những yếu tố góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và xương khớp.

Đối với người bệnh, việc duy trì thói quen ăn cá đều đặn có ý nghĩa lâu dài hơn so với việc bổ sung ngắt quãng bằng thực phẩm chức năng.

Omega-3 là nhóm chất béo không bền với nhiệt độ cao. Do đó, phương pháp chế biến có ảnh hưởng trực tiếp đến hàm lượng dinh dưỡng giữ lại trong thực phẩm.

Các cách chế biến nên ưu tiên:

Hấp, luộc hoặc nướng ở nhiệt độ vừa phải.
Kho nhẹ với ít dầu.
Hạn chế chiên rán ngập dầu hoặc nấu quá lâu…

Việc chiên ở nhiệt độ cao có thể làm biến đổi cấu trúc omega-3, làm giảm giá trị dinh dưỡng và có thể tạo ra các hợp chất không có lợi cho sức khỏe tim mạch. Ngoài ra, người bệnh tim mạch nên hạn chế muối và chất béo bão hòa khi chế biến. Người bệnh xương khớp nên kết hợp chế độ ăn với kiểm soát cân nặng và vận động phù hợp để giảm áp lực lên khớp.

Dù thực phẩm tự nhiên là nguồn ưu tiên, một số trường hợp có thể cần bổ sung dầu cá dạng viên theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy viên dầu cá không mang lại hiệu quả phòng bệnh tim mạch rõ rệt ở người khỏe mạnh. Thậm chí, sử dụng liều cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim ở một số đối tượng. Vì vậy, việc sử dụng cần có tư vấn chuyên môn, đặc biệt với người đang dùng thuốc chống đông hoặc có bệnh lý tim mạch.