Cần 5 triệu tỷ đồng cho mục tiêu bứt phá, Hà Nội quyết gỡ nghẽn dòng vốn

Chiều ngày 12/9, tại Hội nghị “Giải pháp khơi thông nguồn lực tài chính - ngân hàng phục vụ tăng trưởng kinh tế Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030”, các nhà quản lý, ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp đã cùng bàn thảo giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển cho giai đoạn mới.

Toàn cảnh Hội nghị.

Áp lực tăng tốc mạnh mẽ những tháng cuối năm

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh sự kiện diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa quan trọng. Năm 2026 là năm mở đầu giai đoạn 2026 - 2030, năm Hà Nội tập trung triển khai Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Mục tiêu đặt ra là GRDP năm 2026 tăng từ 11% trở lên, tạo đà tăng trưởng hai con số cho các năm tiếp theo.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu.

Bức tranh kinh tế 8 tháng đầu năm ghi nhận nhiều điểm sáng khi thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 529.377 tỷ đồng, bằng 81,4% dự toán và tăng 10,6%. Tổng chi ngân sách đạt 143.841 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển đạt 92.592 tỷ đồng. Giải ngân vốn đầu tư công đạt 77,17% kế hoạch Thủ tướng giao và 56,10% kế hoạch thành phố giao. Thu hút vốn FDI đạt khoảng 3,752 tỷ USD, bằng 83,05% kế hoạch năm, đứng thứ 3 cả nước.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội chỉ rõ áp lực những tháng còn lại rất lớn. Sau khi GRDP 6 tháng đầu năm tăng 8,22%, kịch bản điều hành đòi hỏi 6 tháng cuối năm phải tăng tới 13,44%, trong đó quý III cần đạt 12,54% và quý IV phải cán mốc 14,26%. Điều này đòi hỏi thành phố phải hành động quyết liệt để đưa nhanh nguồn lực vào nền kinh tế.

Cùng với vai trò dẫn dắt của đầu tư công, thành phố cần khắc phục tình trạng một số doanh nghiệp có nhu cầu nhưng chưa đủ điều kiện vay, trong khi dự án đủ chuẩn lại chưa được cấp vốn kịp thời. Mục tiêu cốt lõi là giải quyết dứt điểm tình trạng dự án chờ vốn và vốn chờ dự án, biến cam kết tài chính thành năng lực sản xuất thực tế.

Theo Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú, nhu cầu nguồn lực giai đoạn 2026 - 2030 ở mức khổng lồ. Ban đầu, các đơn vị đề xuất nhu cầu đầu tư công trung hạn khoảng 1,881 triệu tỷ đồng. Sau khi cập nhật thêm định hướng phát triển khoảng 362 km đường sắt đô thị, tổng nhu cầu vốn đã nâng lên khoảng 2,8 triệu tỷ đồng. Riêng năm 2027, nhu cầu vốn đầu tư công dự kiến khoảng 523,3 nghìn tỷ đồng, trong khi khả năng cân đối sơ bộ chỉ khoảng 404,3 nghìn tỷ đồng.

Tính chung toàn nền kinh tế, tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030 cần tới khoảng 5 triệu tỷ đồng. Theo ông Tú, ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng được một phần, đòi hỏi phải huy động đồng bộ các kênh tín dụng, trái phiếu, vốn doanh nghiệp, PPP, ODA, FDI cùng nguồn lực đất đai và tài chính xanh.

Ở góc độ cơ quan quản lý tiền tệ, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực I Nguyễn Thị Hòa thông tin, Hà Nội đang dẫn đầu cả nước khi chiếm hơn 37% tổng huy động vốn và hơn 31% dư nợ cho vay toàn hệ thống. Trong 8 tháng đầu năm 2026, dư nợ tín dụng trên địa bàn tăng 13,05%, cao hơn tốc độ huy động vốn là 10,78%. Đáng chú ý, tính đến ngày 30/6/2026, có 13 tổ chức tín dụng cam kết cấp trên 63.000 tỷ đồng cho 29 dự án lớn của Thủ đô, nhưng dư nợ thực tế mới đạt gần 15.000 tỷ đồng.

Bà Nguyễn Thị Hòa nhận định tốc độ tăng trưởng tín dụng vượt huy động vốn sẽ tạo áp lực thanh khoản lớn khi các dự án bước vào cao điểm giải ngân giai đoạn 2027 - 2029. Do đó, việc xây dựng lộ trình cung ứng vốn gắn chặt với tiến độ và nâng cao năng lực hấp thụ của dự án là đòi hỏi cấp thiết.

Rút ngắn khoảng cách giữa cam kết và giải ngân

Đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), nhận định điều quyết định là chuyển hóa vốn thành năng lực sản xuất, đơn hàng, việc làm và giá trị gia tăng. Doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi, sử dụng hiệu quả và trả được nợ sẽ là nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME.

TS Mạc Quốc Anh lưu ý cần phân biệt rõ giữa vốn huy động trên địa bàn với nguồn vốn thực tế dành riêng cho Hà Nội, giữa cam kết tài trợ với số tiền đã giải ngân thực tế, cũng như giữa dư nợ và số giải ngân lũy kế, tránh việc chỉ căn cứ vào số cam kết và dư nợ để kết luận trực tiếp về tỷ lệ giải ngân.

Đại diện HANOISME đề xuất năm nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là tổ chức chương trình đưa dự án đến đủ điều kiện giải ngân. Thành phố lựa chọn nhóm dự án khả thi để tập trung hoàn thiện hồ sơ, xác định rõ vướng mắc, cơ quan phụ trách, thời hạn xử lý, bố trí kinh phí chuẩn bị dự án và đo lường bằng số dự án thực tế nhận vốn.

Thứ hai là giảm thời gian chờ tiền để tăng vòng quay vốn thông qua thí điểm cơ chế thanh toán đúng hạn giữa bên mua lớn, nhà cung ứng và ngân hàng, trong đó ngân hàng xem xét tài trợ khoản phải thu đã được xác nhận.

Thứ ba là gắn tín dụng với chương trình nâng cấp nhà cung ứng có đơn hàng cụ thể theo hợp đồng bốn bên gồm bên mua, nhà cung ứng, đơn vị công nghệ và ngân hàng, thực hiện giải ngân theo kết quả đạt chuẩn.

Thứ tư là tổ chức nguồn vốn hạ tầng phù hợp theo từng giai đoạn xây dựng và vận hành của dự án, minh bạch chi phí và trách nhiệm, không mặc nhiên chuyển rủi ro sang ngân sách nhà nước.

Thứ năm là khảo sát, tận dụng tối đa công suất máy móc, thiết bị đo kiểm và phòng thí nghiệm sẵn có tại các đơn vị đủ điều kiện để doanh nghiệp thuê dùng, giảm áp lực đầu tư mới.

TS Mạc Quốc Anh đề xuất thành phố có thể xem xét triển khai thí điểm ngay các giải pháp này từ quý IV năm 2026. Đồng thời khẳng định HANOISME sẵn sàng làm cầu nối phản ánh vướng mắc và vận động hội viên nâng cao quản trị, minh bạch tài chính để sử dụng vốn an toàn, hiệu quả.

Để khơi thông nguồn lực phục vụ Thủ đô giai đoạn 2026 - 2030, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực I đề xuất giải pháp đồng bộ nhằm kết nối nguồn vốn từ Nhà nước, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, đi đôi với hoàn thiện thể chế, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và nâng cao năng lực hấp thụ vốn.

Bà Hoà nhấn mạnh việc cung ứng vốn phải gắn chặt với tiến độ từng dự án, tăng cường phối hợp liên ngành và kiểm soát rủi ro xuyên suốt. Vấn đề cốt lõi không đơn thuần là có bao nhiêu tiền, mà dòng vốn phải đến đúng dự án, đúng thời điểm và được hấp thụ hiệu quả. Chỉ khi các vướng mắc thủ tục được tháo gỡ và cơ chế kết nối vận hành thông suốt, nguồn vốn ngân hàng mới thực sự chuyển hóa thành đầu tư, năng lực sản xuất và tăng trưởng thực tế cho Thủ đô.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Hà Nội xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm: Rà soát cân đối ngân sách và nguồn vay, ưu tiên vốn cho các dự án đường sắt đô thị, đường vành đai, cầu qua sông Hồng, hạ tầng số và sẵn sàng điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án hấp thụ tốt;

Dùng đầu tư công dẫn dắt đầu tư xã hội, phát triển hạ tầng gắn liền chỉnh trang đô thị theo mô hình TOD; phối hợp với ngành ngân hàng hướng tín dụng vào công nghệ cao, bán dẫn, chế biến, chế tạo, logistics, nhà ở xã hội và chuyển đổi xanh; Nghiên cứu phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, đa dạng hóa vốn dài hạn. Cuối cùng là phân loại, xử lý dứt điểm các dự án ngoài ngân sách chậm tiến độ nhằm giải phóng nguồn lực tồn đọng.