Cần xác minh bức tranh Picasso vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại triển lãm ở Hàn Quốc

Cuối tháng 3.2026, giám tuyển Lý Đợi công bố bức ảnh chụp lại một bức tranh được cho là của danh họa Pablo Picasso vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bức vẽ là chân dung bán thân một người đàn ông có vầng trán cao, gương mặt gầy, chòm râu dài, phía góc phải bên trên bức tranh có ghi ngày 28.6.46 cùng một chữ ký được cho là Picasso.

Theo chia sẻ của Lý Đợi thì "bức ảnh này được chụp tại một cuộc triển lãm ở Hàn Quốc nhưng rất tiếc, người chụp không biết tiếng Hàn và cũng không rành về mỹ thuật, nên không rõ thông tin về việc trưng bày".

Bức ảnh chụp bức tranh được cho là của danh họa Pablo Picasso vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh được đăng trên trang cá nhân của giám tuyển Lý Đợi

Thông tin này nhanh chóng làm dấy lên nhiều ý kiến khác nhau trong giới mỹ thuật, giới sưu tập tranh và trên các diễn đàn hội họa. Có ý kiến xem đây là một đầu mối tư liệu đáng chú ý liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh và Picasso. Cũng có ý kiến cho rằng cần hết sức thận trọng, bởi từ một bức ảnh chụp tại triển lãm đến việc xác định đó có phải tác phẩm thật hay không vẫn còn một quãng rất dài. Một số người nghiêng về khả năng Picasso từng vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng lại đặt câu hỏi bức đang treo ở Hàn Quốc có phải chính là bản ký họa được nhắc đến trong các tư liệu trước đây hay không?

Trong các ý kiến được chú ý có nhà văn Đặng Chương Ngạn. Theo thông tin ông công bố sau khi liên hệ với gia đình nhà văn Vũ Thư Hiên, phía gia đình cho biết cụ Vũ Đình Huỳnh từng cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh đến gặp Picasso và danh họa có vẽ chân dung. Tuy nhiên, một người thân khác trong gia đình lại cho rằng bức đang treo ở Hàn Quốc không phải bức ký họa năm 1946, vì bản gốc mà gia đình từng thấy chỉ là một ký họa rất đơn giản trên giấy cỡ A4.

Ông Đặng Chương Ngạn cho biết thêm, theo những thông tin ông thu thập được, Picasso ở thời kỳ đỉnh cao thường có các bản in giới hạn từ tác phẩm gốc, mang chữ ký của họa sĩ, để lưu hành trên thị trường mỹ thuật. Nhưng với bức phác họa chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1946, nhiều khả năng chỉ tồn tại một bản gốc duy nhất và bản này đã được trao lại ngay sau buổi vẽ. Bức ký họa ấy, theo lời kể được ông Ngạn dẫn lại, từng do cụ Vũ Đình Huỳnh cất giữ trong gia đình cho đến sau biến động năm 1967.

Một ảnh chụp khác tại nơi trưng bày cho thấy bức chân dung nói trên đang được treo trong không gian triển lãm cùng nhiều tác phẩm khác - Ảnh: FB Đặng Chương Ngạn

Về bức tranh được cho là của danh họa Pablo Picasso vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh trong triển lãm ở Hàn Quốc, nếu căn cứ vào ngày tháng ghi trên góc trên, ngày 28.6.46 trùng với thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh đang ở Pháp. Theo các tư liệu về chuyến đi này, ngày 31.5.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh lên đường thăm chính thức nước Pháp. Tháp tùng Bác Hồ từ Hà Nội có hai thư ký là Đỗ Đình Thiện và Vũ Đình Huỳnh. Đến ngày 22.6.1946, đoàn tới Paris, được đón tại sân bay Le Bourget theo nghi thức dành cho nguyên thủ quốc gia.

Về sự kiện Bác Hồ gặp danh họa Pablo Picasso đã từng được nhắc trong các bản ghi chép của cụ Vũ Đình Huỳnh thư ký riêng của Bác. Biên niên của Bảo tàng Hồ Chí Minh cũng ghi rõ ngày 28.6.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi dạo ở Saint Cloud, tiếp tướng Gioăng, tướng Devèze và tiếp Đoàn đại biểu Phụ nữ quốc tế. Điều đó cho thấy ngày tháng ghi trên bức tranh khớp với giai đoạn Bác Hồ đang có mặt tại Pháp.

Riêng về triển lãm ở Hàn Quốc, theo tìm hiểu của phóng viên Một Thế Giới, một số nguồn báo chí Hàn Quốc có giới thiệu về triển lãm Picasso in Daegu, diễn ra từ ngày 6.3 đến cuối tháng 8.2026 tại Barrack Nanum Gallery, thành phố Daegu.

Trong một số bài giới thiệu bằng tiếng Anh, tên triển lãm được ghi là Picasso & The Great Masters. Tuy nhiên, do cách ghi tên triển lãm giữa các nguồn công khai chưa hoàn toàn thống nhất, hiện vẫn cần tiếp tục đối chiếu thêm từ phía đơn vị tổ chức.

Báo chí Hàn Quốc đưa tin về triển lãm Picasso in Daegu: Picasso & The Great Masters, trong đó đăng hình một bức chân dung được cho là Picasso vẽ Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ảnh: Chụp màn hình

Trong chia sẻ của mình trên trang cá nhân, giám tuyển Lý Đợi cho rằng, nếu thông tin này là đúng, đại diện của Bảo tàng Hồ Chí Minh nên cử chuyên gia sang tìm hiểu, xác minh thêm với các hội nghiên cứu quốc tế về bút pháp, chất liệu của Picasso để xác định nguồn gốc và độ chân thật. Theo ông, với di sản Picasso và thị trường quốc tế, bức tranh này nếu đúng có thể không phải chuyện quá lớn, nhưng với các bảo tàng về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong nước thì rất có ý nghĩa, nên tìm cách mượn hoặc sở hữu để trưng bày cho công chúng cùng xem.

Sự xuất hiện của bức chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Daegu không chỉ là một sự kiện mỹ thuật đơn thuần mà còn chạm vào những ký ức lịch sử quý giá về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trước những luồng thông tin còn chưa đồng nhất về chất liệu và kích thước tác phẩm, việc các cơ quan chuyên môn như Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Bảo tàng Hồ Chí Minh Hội Mỹ thuật Việt Nam chủ động liên hệ, xác minh hồ sơ (provenance) với phía Hàn Quốc là rất cần thiết.

Một câu trả lời xác đáng từ các chuyên gia không chỉ giúp làm rõ xuất xứ bức tranh, mà còn là cách trân trọng một di sản văn hóa có thể mang giá trị lịch sử đặc biệt, nếu đây thực sự là tác phẩm gốc.

Tiểu Vũ