Cây chè trên vùng cao Phiêng Cằm

Nhân dân bản Nong Tầu thu hái chè nguyên liệu.

Cây chè ở Phiêng Cằm do Công ty Dịch vụ và Phát triển chè Sơn La liên kết với các hộ dân trong xã đầu tư, sản xuất, chế biến từ năm 2002. Do đường giao thông khó khăn, giá chè thu mua rẻ, nhiều diện tích bị sâu bệnh hại, Công ty đã trả lại đất cho người dân, nhiều hộ phá bỏ cây chè để chuyển sang trồng cây khác. Tuy nhiên, vẫn còn một số hộ dân tiếp tục gắn bó, chăm sóc và duy trì phát triển cây chè. Đến nay, diện tích cây chè của xã đạt hơn 20 ha, tập trung tại bản Nong Tầu và Huổi Nhả, với các giống chè chủ lực, gồm: Bát Tiên, Kim Tuyên. Năm 2019, toàn bộ diện tích chè ở Phiêng Cằm đã được cấp chứng nhận VietGAP. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ. Người dân không còn phải lo tìm nơi tiêu thụ, không phải chịu cảnh được mùa mất giá.

Gia đình ông Cầm Văn Thoa, bản Nong Tầu là một trong những hộ gắn bó với cây chè từ những ngày đầu hình thành vùng nguyên liệu. Thăm đồi chè của gia đình, ông Thoa nói: Gia đình tôi có 1 ha chè nguyên liệu liên kết với Công ty cổ phần Chè Sơn La. Năm nay, thời tiết thuận lợi nên chè phát triển tốt, búp đều và năng suất cao hơn năm trước. Ngoài khoản tiền Công ty trả để thuê đất hằng năm, gia đình còn có thêm thu nhập từ việc chăm sóc và thu hái chè với đơn giá 6.000 đồng/kg. Mỗi năm, cây chè mang lại cho gia đình thu nhập khoảng 100 triệu đồng.

Ghé thăm xưởng chế biến chè Phiêng Cằm của Công ty cổ phần Chè Sơn La, không khí lao động khẩn trương. Những bao chè búp tươi sau khi được thu hái từ sáng sớm nhanh chóng được vận chuyển về xưởng. Tại đây, nguyên liệu được đưa lên dây chuyền sơ chế, trải qua công đoạn làm héo, vò, sấy và bảo quản theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm giữ được hương vị tự nhiên của chè. Sau khi hoàn thành sơ chế, chè bán thành phẩm tiếp tục được vận chuyển về cơ sở chính của Công ty tại xã Mai Sơn để tinh chế, phân loại, tuyển chọn theo từng dòng sản phẩm trước khi đóng gói và đưa ra thị trường. Quy trình khép kín giúp kiểm soát đồng đều chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Công nhân xưởng chế biến chè Phiêng Cằm vận hành dây chuyền sơ chế chè.

Ông Nguyễn Thế Duẩn, Phụ trách xưởng chế biến chè Phiêng Cằm, Công ty cổ phần Chè Sơn La, cho biết: Công ty đã đầu tư hệ thống nhà xưởng, máy móc và dây chuyền chế biến đồng bộ, đồng thời duy trì ổn định vùng nguyên liệu 20 ha. Để bảo đảm chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp quản lý chặt chẽ từ khâu lựa chọn giống, chăm sóc, thu hái đến chế biến. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật thường xuyên xuống cơ sở hướng dẫn người dân áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, kiểm tra tình hình sinh trưởng của cây chè và hướng dẫn thu hái phù hợp.

Công ty cổ phần Chè Sơn La thu mua toàn bộ búp chè tươi ở Phiêng Cằm với sản lượng khoảng 220 tấn/năm, chế biến khoảng 45 tấn chè thành phẩm. Sản phẩm chủ yếu tiêu thụ nội tỉnh và một số tỉnh, thành phố, như: Hà Nội, Thái Nguyên..., mang lại doanh thu khoảng 5 tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương. Anh Cầm Văn Phong, công nhân làm việc tại xưởng chế biến chè Phiêng Cằm, chia sẻ: Tôi làm việc ở xưởng được hơn hai năm, mỗi tháng thu nhập khoảng 8 triệu đồng, nếu tăng ca thì đạt từ 10 đến 12 triệu đồng. Môi trường làm việc bảo đảm, công việc ổn định nên tôi yên tâm gắn bó lâu dài.

Mặc dù diện tích không lớn, song cây chè mang lại thu nhập ổn định cho người dân vùng cao Phiêng Cằm. Trao đổi về định hướng phát triển cây chè trên địa bàn, ông Đặng Tiến Dũng, Chủ tịch UBND xã Phiêng Cằm, cho biết: Địa phương tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và khuyến khích chế biến sâu nhằm nâng tầm giá trị, hiệu quả kinh tế từ cây chè.

Với sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và sự cần cù, chịu khó của người dân Phiêng Cằm, những đồi chè ngày càng xanh tốt không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định, góp phần giảm nghèo, mà còn tạo động lực để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, nâng cao đời sống nhân dân và từng bước xây dựng vùng chè hàng hóa theo hướng bền vững.