Cúm A gia tăng, cảnh giác biến chứng nặng

Trước thực tế nhiều bệnh nhân phải nhập viện điều trị do viêm phổi, suy hô hấp, các bác sĩ khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, sử dụng thuốc đúng cách và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo khi bệnh chuyển nặng.

Nhiều ca bệnh chuyển nặng, nguy cơ biến chứng cao

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, thời gian gần đây, các cơ sở y tế trên địa bàn tiếp nhận điều trị trung bình 200 - 300 trường hợp mắc cúm mỗi tuần. Đáng lưu ý, ở những người có bệnh lý nền hoặc sức khỏe suy giảm, cúm có thể khiến bệnh sẵn có trở nặng, làm phức tạp và kéo dài quá trình điều trị.

Bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm, khám cho bệnh nhân cúm. Ảnh: Thanh Thanh

Tại nhiều bệnh viện trên địa bàn Hà Nội, các bác sĩ đã tiếp nhận những trường hợp cúm A diễn biến nặng. Điển hình, tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H.X.T. (72 tuổi), có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, đang dùng thuốc thường xuyên và từng bị tai biến mạch máu não, phải nhập viện điều trị trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp. Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy bệnh nhân dương tính với cúm A.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân bị viêm phổi nặng, tổn thương phổi ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí, phải hỗ trợ hô hấp với nồng độ ô xy khoảng 40 - 50% để duy trì ô xy máu. Các xét nghiệm cho thấy phản ứng viêm và chỉ số nhiễm khuẩn tăng cao. Bệnh nhân được điều trị cúm A, xử trí tình trạng nhiễm khuẩn và hỗ trợ hô hấp tích cực.

Theo bác sĩ Lê Thị Huyền, một trong những yếu tố khiến quá trình điều trị gặp khó khăn là tiền sử tai biến mạch máu não, đặc biệt là đợt nhồi máu não gần đây, khiến khả năng ho, khạc đờm của bệnh nhân suy giảm. Trong khi đó, viêm phổi làm tăng tiết dịch đường hô hấp. Khi người bệnh không thể ho khạc hiệu quả, đờm dễ ứ đọng gây khó khăn cho việc làm sạch đường thở, ảnh hưởng đến thông khí và làm tăng nguy cơ biến chứng hô hấp...

Tại Bệnh viện Thanh Nhàn, khoảng 2 tuần trở lại đây, số bệnh nhân mắc cúm đến khám và nhập viện tăng mạnh, đặc biệt ở người trẻ tuổi.

Theo bác sĩ Nguyễn Thu Hường, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn, mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận khoảng 20 bệnh nhân cúm nhập viện, cùng vài chục trường hợp đến khám, được kê đơn và hướng dẫn theo dõi tại nhà. Trong tổng số bệnh nhân đến khám và điều trị, cúm A chiếm khoảng 90%, cúm B chiếm khoảng 10%.

Các trường hợp nhập viện chủ yếu là người cao tuổi, có bệnh lý nền và xuất hiện viêm phổi, suy hô hấp. Nhiều bệnh nhân mắc kèm đái tháo đường, tăng huyết áp, suy tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản hoặc suy thận phải lọc máu chu kỳ. Những bệnh lý sẵn có khiến quá trình điều trị phức tạp hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ biến chứng.

Không tự ý sử dụng thuốc điều trị cúm

Theo các chuyên gia y tế, cúm lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Các triệu chứng thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi. Tuy nhiên, mức độ nặng của bệnh không thể chỉ đánh giá qua thân nhiệt mà cần căn cứ vào diễn biến hô hấp và tình trạng sức khỏe tổng thể.

Hiện nay, nhiều người có thói quen tự xét nghiệm cúm tại nhà và mua thuốc Tamiflu sử dụng mà chưa chú trọng theo dõi diễn biến bệnh. Theo bác sĩ Nguyễn Thu Hường, việc điều trị cần căn cứ vào tình trạng bệnh và đặc điểm sức khỏe của từng người.

Bác sĩ Hường lưu ý: “Tamiflu là thuốc điều trị cúm, nhưng thời điểm sử dụng và liều lượng cần được bác sĩ cân nhắc. Nếu đã quá 72 giờ khởi phát thì không còn chỉ định dùng. Đặc biệt, người suy thận phải được điều chỉnh liều theo mức lọc cầu thận”.

Một vấn đề khác là nguy cơ đồng thời mắc cúm A và sốt xuất huyết. Các triệu chứng của hai bệnh có thể chồng lấp, gây khó khăn cho việc nhận diện nếu chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài.

Vì vậy, bác sĩ Nguyễn Thu Hường khuyến cáo, khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, trong đó có xét nghiệm đánh giá sốt xuất huyết khi có chỉ định.

Để chủ động phòng bệnh, Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo người dân tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm, đặc biệt là những người thuộc nhóm nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh tay, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng mắc bệnh. Người mắc cúm cũng nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Khi trẻ em hoặc người thuộc nhóm nguy cơ cao xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Bác sĩ Phạm Văn Phúc nhấn mạnh: “Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ, kích thích bất thường hoặc sức khỏe xấu đi nhanh chóng. Ở trẻ em, các dấu hiệu như khó thở, rút lõm lồng ngực, lỳ bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước cần được xử trí y tế kịp thời”.