Đậm đà canh chua lõi bắp chuối ở Cà Mau

Khoảng bốn năm trước, quán cơm của anh Tiến Lên rời vị trí cũ gần sân vận động tỉnh Cà Mau trên đường Đinh Tiên Hoàng để chuyển về đường số 9, khu dân cư Minh Thắng, nay thuộc phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau. Sự thay đổi địa điểm khiến nhiều khách quen phải dò hỏi mới tìm lại được.

Trước đó, địa chỉ 279 Đinh Tiên Hoàng từng là điểm hẹn của không ít phóng viên thường trú, cán bộ địa phương và khách công tác. Thực đơn không cầu kỳ: cá nâu kho trái giác, lẩu cá chốt nấu cơm mẻ, gỏi lõi bắp chuối. Những món ăn gắn với sản vật đặc trưng vùng đất cuối trời Tổ quốc.

Canh chua lõi bắp chuối ở Cà Mau. Ảnh: Duy Khang.

Trong một lần trở lại Cà Mau công tác, tôi tình cờ gặp ông Nguyễn Văn Đen, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, tại Trung tâm hội nghị tỉnh. Khi được hỏi về địa chỉ quán cũ, ông cho biết quán đã dời về khu dân cư Minh Thắng, cách trung tâm chỉ vài phút chạy xe. Một thông tin đủ để hành trình tìm lại hương vị xưa được nối lại.

Gỏi lõi bắp chuối ăn kèm cá kho. Ảnh: Duy Khang.

Lõi bắp chuối và vị mẻ: câu chuyện của miền sông nước

Ẩm thực Cà Mau mang đặc trưng của vùng đất ngập mặn, nơi hệ sinh thái sông rạch dày đặc tạo nên nguồn thủy sản phong phú. Cá chốt, loài cá da trơn sống nhiều ở kênh rạch miền Tây, có thịt chắc và vị ngọt tự nhiên. Khi nấu với cơm mẻ, nước lẩu có độ chua thanh, không gắt, phù hợp khẩu vị miền sông nước.

Điểm đặc biệt của món lẩu ở quán anh Tiến Lên là lõi bắp chuối non. Phần lõi trắng, cắt đôi, khi nhúng vào nước lẩu tạo vị bùi và chát nhẹ. Sự kết hợp này cân bằng độ chua của mẻ và vị ngọt của cá, tạo nên cấu trúc vị hài hòa.

Cá nâu kho trái giác cũng là món khó tìm ở nhiều nơi. Trái giác, loại quả rừng có vị chua đặc trưng, thường được người dân Cà Mau sử dụng thay me hoặc chanh trong chế biến. Khi kho cùng cá nâu, nước kho sánh lại, có màu nâu sậm và vị chua dịu.

Những nguyên liệu này phản ánh rõ đặc điểm sinh thái địa phương: rừng ngập mặn, kênh rạch, cây trái bản địa. Ẩm thực không chỉ là món ăn mà còn là cách người dân tận dụng và thích nghi với môi trường tự nhiên.

Giá trị du lịch từ những quán cơm gia đình

Trong bức tranh phát triển du lịch Cà Mau, bên cạnh các điểm đến như rừng U Minh Hạ hay Mũi Cà Mau, ẩm thực địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc giữ chân du khách. Tuy nhiên, không phải trải nghiệm ẩm thực nào cũng đến từ nhà hàng quy mô lớn. Nhiều du khách tìm đến các quán cơm gia đình để cảm nhận đời sống thường nhật.

Quán của anh Tiến Lên không có thiết kế cầu kỳ. Không gian đơn giản, bàn ghế gỗ, bếp đặt phía sau nhà. Nhưng chính sự mộc mạc đó tạo nên cảm giác gần gũi. Thực khách có thể quan sát cách sơ chế lõi bắp chuối, nồi lẩu nghi ngút khói được mang ra từ gian bếp nhỏ.

Một bữa cơm trưa với cơm trắng, cá kho, gỏi bắp chuối và lẩu cá chốt không chỉ là bữa ăn. Đó là cách tiếp cận ẩm thực địa phương theo chiều sâu, nơi hương vị gắn liền với ký ức và sinh hoạt của người dân.

Trong bối cảnh du lịch đang hướng đến các trải nghiệm bản địa và bền vững, những quán cơm gia đình như vậy có thể trở thành điểm nhấn nếu được kết nối tốt trong các hành trình khám phá văn hóa – ẩm thực Cà Mau.

Duy Khang