Đầu tư sàn tài sản mã hóa: đường dài mới biết ngựa hay

‘Sân chơi’ của các định chế tài chính

Thị trường tài sản mã hóa Việt Nam dần chuyển từ “vùng xám” sang “vùng sáng” đã mở ra cơ hội kinh doanh mới cho các định chế tài chính. Nắm bắt xu hướng này, CAEX đã hoàn tất thủ tục tăng vốn điều lệ từ 25 tỉ đồng lên 10.000 tỉ đồng trong tuần trước nhằm đáp ứng yêu cầu về vốn điều lệ tối thiểu theo quy định tại Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ.

Đáng lưu ý, ngay trước thời điểm hoàn tất tăng vốn, VPBank đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với OKX, một trong những nền tảng tài sản số lớn trên thế giới. Cụ thể, OKX sẽ hỗ trợ VPBank xây dựng chiến lược, cung cấp giải pháp công nghệ và kết nối thanh khoán cho nền tảng giao dịch tài sản mã hóa của CAEX – đơn vị nằm trong hệ sinh thái VPBank.

Sự hiện diện của một nhà đầu tư quốc tế tại CAEX không chỉ mang tới nguồn lực tài chính, mà còn là sự “bảo chứng mềm” về công nghệ và kinh nghiệm vận hành – những yếu tố thị trường tài sản mã hóa Việt Nam còn thiếu.

Tính đến giữa năm 2025, vốn hóa thị trường tài sản mã hóa toàn cầu đã vượt mốc 2.000 tỉ đô la Mỹ. Ảnh minh họa: TL

Tương tự, Sungroup kết hợp cùng Công ty TNHH dịch vụ công nghệ thông tin Đổi mới và Công ty cổ phần chứng khoán Dầu khí lập Công ty cổ phần tài sản số Việt Nam với số vốn điều lệ ban đầu là 1.000 tỉ đồng. Doanh nghiệp này thành lập chưa lâu, Công ty chứng khoán DNSE đã nhanh chóng mua lại 1% vốn điều lệ với mục tiêu trở thành bên trung gian kết nối giữa sàn giao dịch và nhà đầu tư.

“Chúng tôi mong muốn hợp tác với nhiều sàn trên thị trường để mang lại lựa chọn đa dạng cho khách hàng. Bởi một sàn tài sản mã hóa chỉ thành công khi có thanh khoán và nhà đầu tư có thể mua được tài sản với chi phí hợp lý. Bằng cách kết nối với các sàn, chúng tôi giúp khách hàng tiếp cận thị trường hiệu quả hơn”, ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch HĐQT DNSE nói.

Từ góc nhìn chuyên gia, ông Nghiêm Minh Hoàng, Trưởng ban RWA - Câu lạc bộ Đầu tư tài sản số Việt Nam (VIDA) thuộc Hiệp hội blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA), cho biết Nghị quyết 05/2025 của Chính phủ đề cập tới 4 chủ thể tham gia thị trường gồm doanh nghiệp tham gia quản lý sàn giao dịch, cơ quan quản lý, nhà đầu tư, đơn vị phát hành token và tài sản mã hóa.

Trong đó, doanh nghiệp quản lý sàn giao dịch sẽ đón nhận nhiều cơ hội nhất nhờ giữ vai trò chủ thể tiên phong tham gia thí điểm. Dự kiến nhóm này sẽ được triển khai nhiều công nghệ mới, từ công nghệ liên quan đến tài sản mã hóa, công nghệ tuân thủ luật pháp, tới công nghệ liên thông sàn quốc tế.

“Các công nghệ này có thể không mới với thế giới nhưng mới bắt đầu được triển khai ở Việt Nam”, ông Hoàng nói và cho rằng bối cảnh trên đòi hỏi đơn vị tham gia thí điểm phải là thành viên trong hệ sinh thái tài chính lớn.

Đồng quan điểm, ông Lê Bảo Nguyên, Phó tổng giám đốc SSID, đánh giá thị trường tài sàn sản mã hóa tồn tại nhiều rủi ro nên doanh nghiệp vận hành phải có năng lực và giải pháp ứng phó sự cố. Trong đó, quy định vốn điều lệ 10.000 tỉ đồng là một “bộ đêm” bảo vệ tài sản và giảm thiểu thiệt hại với nhà đầu tư.

“Với yêu cầu vốn điều lệ lớn, cùng tỷ lệ rủi ro cao thì đơn vị vận hành phải đầu tư rất nhiều cho hạ tầng công nghệ. Như vậy, đây sẽ là cuộc chơi của các định chế tài chính vì chỉ họ mới đủ công nghệ, vốn, khách hàng để dẫn đầu và giúp đơn vị đi sau có cơ hội học hỏi”, ông Nguyên nói.

Cuộc sàng lọc toàn diện

Với một năm chuẩn bị dựa trên nền tảng là định hướng pháp lý và yêu cầu từ cơ quan quản lý, bà Đoàn Mai Hạnh, Tổng giám đốc TCEX cho biết hệ thống của đơn vị đã hoàn thiện và đang được kiểm thử trong môi trường thực tế, với năng lực xử lý khoảng 100.000 giao dịch mỗi giây.

Tuy nhiên, trong bối cảnh phải cạnh tranh với các nền tảng quốc tế thì năng lực xử lý chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là khả năng duy trì sự ổn định, minh bạch và nhất quán - những yếu tố quyết định niềm tin dài hạn của nhà đầu tư.

“Với các doanh nghiệp trong nước, bài toán trọng tâm nằm ở quản trị rủi ro và niềm tin. TCEX lựa chọn tiếp cận vấn đề này từ cấu trúc lưu ký tài sản - một trong những điểm yếu từng gây ra nhiều sự cố trên thị trường toàn cầu”, bà Hạnh chia sẻ tại một sự kiện về thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa vào cuối tháng 3-2026.

Cũng theo bà Hạnh, khoảng 90-95% tài sản của khách hàng sẽ được lưu trữ trong ví lạnh - tức tách biệt hoàn toàn với tài sản của sàn. Hơn nữa, TCEX sẽ áp dụng cơ chế quản lý khóa đa lớp, quy trình phê duyệt nội bộ chặt chẽ cùng các kịch bản sao lưu - phục hồi được thiết kế nhằm giảm thiểu rủi ro vận hành trong những tình huống cực đoan.

Tương tự, ông Nguyễn Hồng Trung, Chủ tịch CAEX cho biết đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho khâu vận hành sàn thông qua hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro theo các chuẩn mực cao nhất của thế giới. "CAEX sẽ kế thừa những gì tinh túy nhất về quản trị của VPBank để đảm bảo mọi giao dịch đều nằm trong tầm kiểm soát và minh bạch tuyệt đối", ông Trung nói.

Du khách trải nghiệm dịch vụ chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định tại Đà Nẵng. Ảnh minh họa: H.T

Không chỉ TCEX và CAEX, thông điệp “vận hành hệ thống một cách an toàn và bền vững” cũng từng được các chuyên gia, đại diện một số đơn vị nhấn mạnh. Bởi bên cạnh các điều kiện pháp định, các đơn vị tham gia thí điểm phải trải qua quá trình đánh giá về năng lực vận hành thực tế, chất lượng hệ thống công nghệ, đội ngũ nhân sự và mức độ minh bạch trong hoạt động.

Ông Nghiêm Minh Hoàng cho biết có hai nhóm tiêu chuẩn liên quan đến an toàn gồm hệ thống công nghệ thông tin của sàn phải đạt chuẩn an toàn cấp độ 4 và các yêu cầu liên quan đến con người tham gia vận hành hệ thống.

Theo chuyên gia này, các đơn vị đã có ít nhiều kinh nghiệm phát triển hệ thống công nghệ và đáp ứng tốt yêu cầu từ cơ quan quản lý chứng khoán thời gian qua nhưng việc xây dựng quy trình quản lý con người, bảo mật, lưu ký tài sản vẫn là “bài toán” khó.

“Với vấn đề liên thông quốc tế và giao dịch 24/7, hoạt động vận hành sẽ diễn ra thế nào lúc 2h sáng khi chúng ta đi ngủ mà sàn vẫn chạy, nhà đầu tư vẫn giao dịch?” ông Hoàng nói và cho rằng cần thêm thời gian để giải bài toán này.

Bổ sung, ông Nguyễn Lê Thành, nhà sáng lập Verichains, đánh giá rủi ro gian lận nội bộ trong lĩnh vực tài sản mã hóa cao hơn đáng kể so với tài chính truyền thống do tính ẩn danh cao thường gây khó khăn cho cơ quan quản lý trong việc xác định danh tính thực sự của người đứng sau các địa chỉ ví.

“Hệ thống phân tán của blockchain cho phép giao dịch được thực hiện từ bất kỳ đâu trên thế giới, khiến việc lần ra dấu vết kẻ xấu trở nên cực kỳ phức tạp. Do đó, khâu tuyển dụng nhân sự ngay từ ban đầu phải được thực hiện rất chặt chẽ”, ông Thành lưu ý.