Đầu tư thiết bị cảnh báo sớm và chế áp UAV

Trả lời Báo SGGP, ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết hiện các cơ quan liên quan đã có quy trình xử lý hoạt động vật thể bay (UAV) xâm nhập cảng hàng không nhằm đảm bảo an toàn bay. Hiện các cảng hàng không đã phổ biến quy trình xử lý, tổ chức diễn tập và sẵn sàng kích hoạt phương án ứng phó.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan đến UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam đã báo cáo Bộ Xây dựng kiến nghị Ủy ban quốc gia về An ninh hàng không sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn cảng hàng không trong tình huống có UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay; đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm UAV và thiết bị chế áp UAV trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay. Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng máy bay không người lái.

Về trách nhiệm của cơ quan quản lý điều hành bay, Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) cho biết VATM vẫn đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện các phương án xử lý tình huống liên quan đến UAV; tăng cường bình giảng, huấn luyện các tình huống thực tế cho kiểm soát viên không lưu, qua đó nâng cao khả năng phát hiện, đánh giá mức độ ảnh hưởng và lựa chọn phương án điều hành phù hợp khi xuất hiện nguy cơ đối với hoạt động bay. VATM cũng sẽ tiếp tục phối hợp, đề xuất các giải pháp phù hợp về công nghệ, trang thiết bị và phương án tổ chức ứng phó trên cơ sở yêu cầu thực tế và quy định của cơ quan có thẩm quyền.

Trong khi đó, theo ông Azmi Bin Wan Hussin Wan - Tổng Giám đốc vận hành CT Semiconductor - thành viên Tập đoàn CT Group, để giải quyết được bài toán khó vừa phát triển được kinh tế không gian tầm thấp lại vừa đảm bảo an toàn cho các sân bay, các khu vực nhạy cảm cần những giải pháp công nghệ rất đặc biệt. Hiện nay, CT Group đã sở hữu IP Sáng chế "Bộ vi mạch kiểm soát tuân thủ pháp luật dùng cho thiết bị bay không người lái” và đang trong quá trình xin phép thiết kế và chế tạo bộ chip đặc biệt này.

Theo ông Azmi Bin Wan Hussin Wan, bộ chip này sẽ trở thành hạ tầng quản lý cứng, bảo đảm mọi UAV hoạt động tại Việt Nam đều tuân thủ pháp luật ngay từ cấp độ phần cứng, hạn chế tối đa nguy cơ vô hiệu hóa hoặc can thiệp trái phép.

Ông Trịnh Xuân An, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, cho rằng sự cố UAV xuất hiện trái phép tại khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất tối 11-8 là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc, không chỉ dưới góc độ an toàn hàng không mà còn liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, quản lý và bảo vệ vùng trời quốc gia. Khi UAV ngày càng phổ biến, nhỏ hơn, rẻ hơn, dễ tiếp cận hơn thì phương thức quản lý cũng phải thay đổi tương ứng.

Theo ông, cần tập trung vào 4 nhóm giải pháp. Thứ nhất, phải quản lý từ gốc, từ khâu sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu đến đăng ký và sử dụng UAV. Thứ hai, phải thiết lập cơ chế bảo vệ đặc biệt đối với vùng trời sân bay. Lực lượng bảo vệ sân bay và các lực lượng chức năng phải được trang bị đủ năng lực, phương tiện và có thẩm quyền xử lý kịp thời UAV gây nguy cơ trực tiếp đối với an ninh, an toàn hàng không.

Thứ ba, cần nghiên cứu bổ sung một tội danh riêng trong Bộ luật Hình sự đối với hành vi sử dụng trái phép tàu bay không người lái, phương tiện bay khác gây hậu quả nghiêm trọng. Pháp luật phải đi trước một bước để phòng ngừa chứ không thể chờ đến khi xảy ra tai nạn mới có chế tài đủ mạnh.

Thứ tư, phải xác lập rõ trách nhiệm quản lý và cơ chế phối hợp. Quản lý UAV liên quan đến quốc phòng, công an, hàng không, chính quyền địa phương và nhiều cơ quan khác. Vì vậy cần có cơ chế phối hợp theo thời gian thực giữa cơ quan quản lý bay, cảng hàng không, lực lượng quân sự, công an và chính quyền địa phương; đồng thời phải truy tìm, xác minh và xử lý đến cùng người điều khiển UAV vi phạm.