Núi Một ở Quy Nhơn sẽ ra sao trước đề xuất san phẳng?

Người dân thấp thỏm bên sườn núi Một. Clip: Trương Định

Đất đá phong hóa, khó xử lý sạt lở cục bộ

Khu vực núi Một thuộc Tổ dân phố 19 và 20, phường Quy Nhơn có diện tích khoảng 68.786m2 với khoảng 228 hộ dân có nhà đang sinh sống trên khu vực núi, sườn núi và dưới chân núi. Khu vực núi Một quy hoạch là đất ở, không thuộc quy hoạch đất Quốc phòng.

Năm 2022, trước tình trạng sạt lở đất diễn biến phức tạp tại khu vực núi Một, UBND TP. Quy Nhơn (cũ) thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để giải phóng mặt bằng di dời 9 hộ dân. Một thời gian sau, tại vị trí phần móng nền nhà còn lại của 9 hộ dân này đã xảy ra tình trạng sạt lở kéo theo đất đá, móng nhà xuống phía dưới chân núi.

Năm 2025, sau cơn bão số 13 và đợt mưa lũ lịch sử kéo dài, khu vực tiếp tục xảy ra tình trạng sạt lở nghiêm trọng làm 5 nhà sập hoàn toàn và nhiều nhà khác bị hư hỏng. UBND phường Quy Nhơn đã thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 5 hộ dân.

Toàn cảnh núi Một, nằm cạnh sông Hà Thanh với độ cao khoảng 44m.

Qua khảo sát, UBND phường Quy Nhơn đánh giá, với đặc điểm địa hình, địa chất phức tạp, đất đá phong hóa và phạm vi khu vực có nguy cơ ảnh hưởng rộng, việc áp dụng các giải pháp xử lý cục bộ như xây dựng tường chắn, kè chống sạt lở cần được xem xét, đánh giá thận trọng.

Theo đó, phương án xử lý tổng thể được UBND phường Quy Nhơn đề xuất là di dời toàn bộ các hộ dân trong phạm vi nghiên cứu; tổ chức đào hạ, san phẳng khu vực núi Một theo cao độ thiết kế phù hợp với khu dân cư hiện trạng tiếp giáp, kết hợp tận thu đất, đá đủ điều kiện làm vật liệu san lấp mặt bằng phục vụ các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh. Sau khi hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và xử lý địa hình, tổ chức đầu tư xây dựng khu dân cư mới.

Địa phương cảnh báo nguy hiểm khu vực sạt lở.

Nhiệm vụ cấp bách là di dời người dân

Liên quan đến phương án xử lý sạt lở tại núi Một, trao đổi với PV, ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết: Nhiệm vụ cấp bách hiện nay là di dời người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm. Địa phương sẽ rà soát cụ thể từng hộ dân, trên cơ sở đó xem xét chính sách hỗ trợ phù hợp với tình trạng pháp lý của từng trường hợp.

Theo ông Tuấn, trước đây khu vực này có nhiều hộ lấn chiếm đất để xây dựng nhà cửa. Ngay cả khi không xảy ra sạt lở, địa phương cũng sẽ tổ chức di dời những trường hợp lấn chiếm đất theo quy định.

Khu dân cư nằm phía dưới chân núi.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng cho biết, theo khảo sát của các ngành, núi Một đang trong quá trình phong hóa, nguy cơ sạt lở có thể gia tăng khi xảy ra mưa lớn kéo dài. Do đó, nếu chỉ di dời người dân mà không xử lý hiện trạng núi, nguy cơ mất an toàn vẫn có thể ảnh hưởng đến các khu dân cư lân cận. Đối với đề xuất san phẳng núi Một, đây mới là định hướng của địa phương. Hiện phương án xử lý đang tiếp tục được nghiên cứu, lấy ý kiến các ngành liên quan và xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước khi xem xét quyết định.

Trước đó, báo Tiền Phong cũng có bài viết phản ánh nguy cơ sạt lở tại khu vực núi Một. Theo ghi nhận tại hiện trường, bên sườn núi Một, nhiều hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm mỗi mùa mưa bão đến. Những căn nhà nhỏ nằm chênh vênh lưng chừng núi, còn phía dưới là khu dân cư san sát, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu sạt lở tái diễn. Khu vực đã được UBND phường Quy Nhơn cắm biển cảnh báo nguy hiểm sạt lở.