Để STEM đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới

Tại hội thảo về giáo dục STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) do Bộ GD-ĐT tổ chức cuối tuần qua, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông Thái Văn Tài (Bộ GD-ĐT), cho biết, những năm qua, mặc dù giáo dục STEM đã được quan tâm, chú trọng trong các nhà trường, nhưng theo thống kê vẫn còn 60%-65% học sinh THPT lựa chọn tổ hợp khoa học xã hội.

Điều này khiến các trường đại học thiếu nguồn tuyển cho các ngành STEM, cả ở bậc nghề và đại học.

Theo Bộ GD-ĐT, giai đoạn 2020-2025, tỷ lệ học sinh THPT theo đuổi ngành STEM ở bậc đại học không tăng so với trước đó. Trong khi nhu cầu nhân lực STEM tăng nhanh: khoảng 40% doanh nghiệp gặp khó khi tuyển lao động có kỹ năng STEM, mỗi năm thiếu 150.000-200.000 nhân lực công nghệ. Các lĩnh vực thiếu hụt lớn gồm trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật và công nghệ số. Do đó, định hướng STEM từ trường phổ thông để hướng nghiệp lên đại học luôn là điều được đặt ra, cần thiết và mang tính cấp bách.

Nhiều chuyên gia giáo dục, giáo viên đã thể hiện nỗi lo với con số 60%-65% học sinh phổ thông lựa chọn tổ hợp khoa học xã hội và bày tỏ băn khoăn về tâm lý “thi gì thì học nấy” của người học! Khi phần lớn địa phương chọn môn thi vào lớp 10 là Toán - Văn - Tiếng Anh thì đương nhiên, số học sinh chọn học khoa học tự nhiên sẽ ngày càng ít. Mặt khác, việc tích hợp các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học thành môn khoa học tự nhiên ở bậc THCS trên thực tế không phù hợp, khiến cho giáo viên khó giảng dạy, học sinh khó học, từ đó chất lượng giảm sút, dần dần học sinh gần như “mất gốc” các môn này.

Ở bậc THCS, học sinh “sợ” học khoa học tự nhiên, mặc nhiên khi lên THPT, với nền tảng các môn khoa học tự nhiên không chắc chắn, học sinh sẽ tiếp tục “né” các môn này, dẫn đến hệ lụy là nhiều học sinh hổng kiến thức khoa học. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng nhân lực cho nền kinh tế ở giai đoạn đòi hỏi trình độ phát triển cao hơn.

Hiện nay, phát triển giáo dục STEM, đặc biệt là giáo dục phổ thông đã được đề cập, đặt ra trong nhiều chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Do đó, cần có những định hướng, giải pháp hiệu quả, triển khai giáo dục STEM từ trường phổ thông để đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao.

Để giáo dục STEM không chỉ là một khẩu hiệu, cần bảo đảm môi trường học khơi gợi được hứng thú, trải nghiệm các mô hình, hình thành kỹ năng STEM, giúp học sinh làm quen nghiên cứu khoa học thông qua những dự án. Muốn thế, các giáo viên cần làm chủ công nghệ để dẫn dắt học sinh “chạm vào công nghệ”. Những trải nghiệm thực tế các mô hình khoa học, công nghệ phải do chính học sinh thực hiện, không biến các tiết dạy STEM thành những tiết học học thủ công.

Để học sinh yêu thích các môn khoa học, nuôi dưỡng khát vọng, ước mơ và tiếp tục theo đuổi con đường khoa học và đổi mới sáng tạo, ngoài việc đưa giáo dục STEM thực sự có chất lượng trong nhà trường thì việc đổi mới tư duy mang tính hệ thống, trong đó bao gồm cả định hướng thi vào lớp 10, là rất cần thiết. Chỉ khi đồng bộ các giải pháp, đào tạo đại học các ngành STEM mới thực sự đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao.

LÂM NGUYÊN

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/de-stem-dap-ung-yeu-cau-trong-boi-canh-moi-post844204.html