Đề xuất quy định rõ thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản trong tình trạng khẩn cấp

Các đại biểu cũng đề nghị rà soát, hoàn thiện quy định về điều kiện, trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan. Việc trưng mua, trưng dụng tài sản chỉ được thực hiện trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng, chống thiên tai theo luật định.

Góp ý về thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh (đoàn TP Hồ Chí Minh) đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản đối với chỉ huy các đơn vị quân đội cấp trung đoàn và tương đương trở lên, chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh, chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã; đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phân cấp thẩm quyền đối với tài sản thuộc phạm vi quản lý.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh (đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Dẫn chứng cơ sở pháp lý cho đề xuất này, đại biểu cho biết, khoản 5 Điều 21 Luật Quốc phòng quy định “trong thời gian thiết quân luật, việc quản lý nhà nước tại địa phương thiết quân luật được giao cho đơn vị quân đội thực hiện…Người chỉ huy đơn vị quân đội được giao quản lý địa phương cấp tỉnh thiết quân luật được quyền trưng mua, trưng dụng tài sản”. Bên cạnh đó, Luật An ninh quốc gia cũng quy định quyền trưng dụng phương tiện và người đang sử dụng, điều khiển phương tiện trong trường hợp cấp bách để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia hoặc ngăn chặn hậu quả thiệt hại cho xã hội.

Từ thực tiễn phòng, chống dịch Covid - 19 tại TP Hồ Chí Minh, đại biểu Nguyễn Thành Trung cho biết, Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh đã khảo sát, tổ chức sử dụng 33 khu đất, nhà xưởng, trường học làm bệnh viện dã chiến với quy mô tiếp nhận 27.000 người; phối hợp với ngành y tế huy động, bố trí 81 địa điểm làm bệnh viện điều trị Covid-19 và 173 khu cách ly tập trung… “Những số liệu này cho thấy khối lượng tài sản cần huy động trong tình huống khẩn cấp rất lớn, liên quan đến nhiều chủ thể, phân bổ trên nhiều địa bàn và phải được tổ chức sử dụng trong thời gian ngắn. Hiệu quả thực hiện nhiệm vụ phụ thuộc đáng kể vào khả năng quyết định kịp thời, phối hợp chặt chẽ và xác định rõ trách nhiệm ngay tại nơi xảy ra tình huống”-đại biểu Nguyễn Thành Trung nêu rõ.

Dẫn chứng thêm, đại biểu Nguyễn Thành Trung nêu tình huống: Trong chiến tranh hoặc trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng, giao thông, thông tin liên lạc có thể bị chia cắt; việc cứu chữa người bị thương, sơ tán người dân và bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng vẫn phải tiến hành ngay. Nếu mọi nhu cầu trưng dụng tại chỗ đều phải chờ xin ý kiến qua nhiều cấp thì có thể bỏ lỡ thời điểm xử lý hiệu quả nhất.

Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo luật quy định rõ các trường hợp áp dụng, cấp chỉ huy có thẩm quyền, loại tài sản và phạm vi được trưng dụng; đồng thời xác định trách nhiệm lập hồ sơ, báo cáo, hoàn trả và bồi thường theo quy định. Riêng thẩm quyền trưng mua cần được cân nhắc phù hợp với tính chất của quyền sở hữu tài sản và trách nhiệm bảo đảm kinh phí.

"Quy định chặt chẽ sẽ tạo cơ sở pháp lý để người chỉ huy, nhất là trong tình trạng chiến tranh hoặc khẩn cấp về quốc phòng, có cơ sở pháp lý để hành động kịp thời, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và bảo đảm kiểm soát việc thực hiện thẩm quyền", đại biểu Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh.