Đề xuất xử lý hơn 13.000 văn bản quy phạm pháp luật

Chính phủ vừa gửi UBTVQH Báo cáo số 652/BC-CP ngày 30/8/2026 về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).

Một phiên họp của Ban chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo. Ảnh: HT

Đề xuất bãi bỏ toàn bộ gần 6.000 văn bản

Báo cáo cho thấy công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, đồng thời đặt ra các định hướng xử lý trọng tâm nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển.

Kết quả rà soát cho thấy quy mô hệ thống pháp luật hiện hành rất lớn, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện. Tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 VBQPPL còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát.

Trong số này, đối với các VBQPPL không thuộc chế độ mật, các cơ quan đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản. Các phương án bao gồm sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần, bãi bỏ toàn bộ, tạm ngưng hiệu lực toàn bộ hoặc ban hành mới.

Phần lớn các cơ quan Trung ương và địa phương xác định lộ trình xử lý văn bản trong giai đoạn 2026-2027. Một số văn bản được xác định lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định cụ thể thời hạn.

Các cơ quan đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần hoặc ban hành mới 7.300 VBQPPL (chiếm 15,9%); đề xuất bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản (chiếm 12,9%).

Ngoài ra, 7.687 VBQPPL của chính quyền cấp huyện trước khi sắp xếp sẽ tự động hết hiệu lực đến hết ngày 28/2/2027. Như vậy, nếu thực hiện đúng lộ trình, sẽ có tới 13.613 văn bản được loại bỏ hoàn toàn, góp phần làm tinh gọn bộ máy pháp luật.

Điểm nổi bật trong đợt tổng rà soát lần này là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo. Bộ Tư pháp cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đã xây dựng phần mềm dùng chung toàn quốc để quản lý, phân tích dữ liệu tập trung, giúp giảm thiểu tối đa việc tổng hợp thủ công.

Tập trung xử lý triệt để các điểm nghẽn

Nhấn mạnh kết quả tổng rà soát mới chỉ là bước đầu, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương trong thời gian tới phải đi vào chiều sâu, tập trung xử lý thực chất các vướng mắc, bất cập đã được nhận diện.

Đối với những văn bản đã rõ vướng mắc, Chính phủ yêu cầu các cơ quan chủ động tham mưu xử lý hoặc xử lý theo thẩm quyền ngay, không chờ hoàn tất toàn bộ báo cáo chính thức.

Trước mắt, cần khẩn trương bãi bỏ toàn bộ 5.926 VBQPPL và bãi bỏ một phần 69 văn bản đã xác định không còn áp dụng. Với các vướng mắc cần giải quyết gấp, các cơ quan có thể ban hành hướng dẫn áp dụng đối với 80 VBQPPL, hoặc tạm ngưng hiệu lực để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân.

Các văn bản thuộc diện sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế cần được đưa vào chương trình xây dựng pháp luật năm 2026 để xử lý dứt điểm. Trường hợp quy định chưa rõ ràng nhưng chưa thể sửa đổi ngay, các cơ quan thẩm quyền cần áp dụng giải thích pháp luật, hướng dẫn thi hành hoặc thủ tục rút gọn để tháo gỡ vướng mắc kịp thời.

Chính phủ kiến nghị Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, Quốc hội và UBTVQH phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Chính phủ để đưa kết quả rà soát này vào Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026. Việc kết hợp đồng bộ các giải pháp này được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực và tạo động lực mới cho sự phát triển của đất nước.