Đến Ekaterinburg, chạm vào hai châu lục

Bên bờ sông Idet, Ekaterinburg mờ sương nhưng vẫn mang dáng vẻ vừa hiện đại vừa cổ kính. (Ảnh TGCC)

Điều đó cho tôi sự hồi hộp pha lẫn phấn khích khi lần đầu đặt chân đến Ekaterinburg, thành phố thủ phủ của miền Trung nước Nga, đặc biệt là khi dừng lại trước những cột mốc biểu tượng ranh giới Á - Âu, cách trung tâm thành phố không xa về phía Tây. Có lẽ đó cũng sẽ là cảm giác của nhiều người lần đầu đặt chân tới thành phố thủ phủ của miền Trung nước Nga.

Sắc Thu vàng tuyệt đẹp ở Ekaterinburg. (Ảnh TGCC)

Sân bay Koltsovo đón tôi sau bảy giờ bay bằng những ráng chiều vàng lấp lánh, rực rỡ sắc màu mùa Thu. Cây cối hai bên đường đã bắt đầu trụi lá, nhưng vẫn còn đó sắc vàng, sắc đỏ, cùng ánh sáng hắt lên từ những hạt nước còn đọng trên lá cây ngọn cỏ, rực lên trong ánh hoàng hôn gần tắt.

Càng vào sâu trong thành phố, xe cộ và người đi lại càng đông. Những khu nhà cao tầng và chung cư hiện đại mới mọc lên, cùng dáng vẻ vội vã của người người sau một ngày bận rộn đang hối hả trở về nhà, khiến ta cảm nhận ngay hơi thở và guồng chạy của một thành phố công nghiệp.

Tác giả tại biểu tượng tên địa danh thành phố “Ekaterinburg - Thành phố dũng cảm trong lao động”. (Ảnh TGCC)

Điểm giao thoa đặc biệt

Chẳng sai chút nào, bởi Ekaterinburg vừa là trung tâm hành chính vừa là thành phố lớn nhất của tỉnh Sverdlovsk cũng như của Vùng liên bang Ural. Thành phố nằm bên bờ sông Iset, giữa khu vực Volga – Ural và Siberia, với dân số khoảng 1,5 triệu người; nếu tính cả vùng đô thị bao quanh, con số này lên tới 2,2 triệu người. Đây là thành phố đông dân thứ tư tại Nga, thành phố lớn nhất Vùng liên bang Ural, đồng thời là một trong những trung tâm văn hóa và công nghiệp trọng điểm của đất nước.

Theo Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Ekaterinburg Nguyễn Mai Hường, đây là thành phố hiện đại, phát triển nhanh, có tiềm năng hợp tác kinh tế lớn với Việt Nam trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp khai thác mỏ, chế tạo máy, khai thác du lịch… đang được các địa phương và doanh nghiệp trong nước quan tâm đẩy mạnh hợp tác.

Thời gian tới, chắc chắn hai bên sẽ chứng kiến nhiều hoạt động giao lưu qua lại ngày càng sôi động, đem tới hiệu quả thiết thực cho cả hai nước Việt Nam – Liên bang Nga.

Người Ekaterinburg tự hào là công dân của một trong những thành phố lớn nằm ngay gần ranh giới chính thức giữa châu Á và châu Âu. Ở đây có tới hai cột mốc biên giới nằm cách trung tâm thành phố không xa.

Mốc đầu tiên khá hiện đại, gồm một cổng vòm bằng kim loại với thiết kế mở như cánh cổng dẫn từ châu lục này sang châu lục kia.

Đến với điểm giao thoa về địa lý của châu Á và châu Âu, bạn sẽ thấy đây không chỉ đơn thuần là một đường thẳng vật lý tạo sự phân cách. (Ảnh TGCC)

Một cột nhọn tạo nên bởi hai đường cong vút lên giao nhau tại đỉnh, cũng chính là điểm nằm trên đường thẳng chia đôi mặt đất, một bên là châu Á “Asia”, một bên là châu Âu “Europa”. Đây là điểm check-in khá phổ biến của khách du lịch, khi một người đứng ở châu Á, một người đứng ở châu Âu có thể chạm vào nhau, như hai thế giới gặp nhau tại một điểm.

Mốc thứ hai nằm gần làng Pervouralsk, khoảng 17 km về phía Tây, dọc theo xa lộ hướng Moscow. Được xây dựng từ thời Liên Xô, công trình mang phong cách hoài cổ với cột đá granit lớn, trên đỉnh có hình đại bàng hai đầu – quốc huy của Liên bang Nga. Hai bức tường dưới chân cột mốc phân chia đường ranh giới cũng được gắn chữ “Asia” và “Europa” khá lớn. Công trình có quy mô lớn hơn mốc đầu tiên khá nhiều và hiện đang được chính quyền đầu tư cải tạo, chỉnh trang để khai thác du lịch.

Được xây dựng từ thời Liên Xô, cột mốc thứ hai nằm gần làng Pervouralsk, khoảng 17 km về phía Tây, dọc theo xa lộ hướng Moscow. (Ảnh TGCC)

Đến với điểm giao thoa về địa lý của châu Á và châu Âu, bạn sẽ thấy đây không chỉ đơn thuần là một đường thẳng vật lý tạo sự phân cách. Ở đây, bạn còn thấy cả những cảm xúc của những con người đã từng đặt chân đến. Anh Triệu, một kiều bào gốc Việt, cho tôi biết nhiều đôi bạn đến đây chụp ảnh cưới, nhiều bạn trẻ đang yêu đến đây để buộc dải lụa, biểu tượng như kết tóc se tơ của châu Á, hoặc cài khóa tình yêu kiểu châu Âu vào những hàng cột, hàng cây, hàng ghế ở khu rừng thông và bạch dương ngay sát chân mốc… như một minh chứng cho ý nghĩa thiêng liêng và niềm tin vào sự trường tồn của tình yêu được thiên nhiên và tạo hóa chứng kiến.

Với những khách du lịch muốn lưu giữ kỷ niệm ở nơi đặc biệt này, họ còn có thể chụp ảnh lưu niệm với cột gỗ chỉ địa danh và khoảng cách đến các nước châu Âu và châu Á, hoặc đơn giản là mua món quà lưu niệm với loại đá “khổng tước” đặc trưng của vùng Ural ở cửa hàng nhỏ gần đó.

Quá khứ và hiện tại song hành

Ngày hôm sau, Ekaterinburg mưa và trở lạnh, thành phố trở nên mờ sương. Dù vậy, bên cạnh bầu không khí hiện đại, gọn gàng, tác phong công nghiệp, vẫn là những nét đặc trưng của nước Nga như những khu rừng bạch dương, rừng thông cao vòi vọi, những công viên lá vàng lá đỏ, hồ Thu đầy bóng sâm cầm và hải âu chao liệng bình yên khiến không ai có thể không dừng lại để chụp một tấm ảnh lưu niệm.

Chỉ cần đi dọc dòng sông Iset, bạn có thể trải nghiệm một kho tàng thú vị, bao gồm những công trình nhà chọc trời hiện đại hay những công trình tôn giáo vừa mang tính lịch sử, vừa mang tính văn hóa, đồng thời có kiến trúc mang tính thẩm mĩ tráng lệ, độc đáo từ thời Liên Xô.

Công trình Nhà thờ trên máu là địa danh thiêng liêng ở nơi này. Người dân đến thăm viếng với thái độ thành kính, trang nghiêm. (Ảnh TGCC)

Dù vậy, vẫn có những địa điểm độc đáo mà không ai nên bỏ lỡ ngay tại trung tâm thành phố. Đó là công trình Nhà thờ trên máu (Savior on Spilled Blood), được xây dựng ngay trên nền của Nhà Ipatiev, nơi Sa hoàng Nicholas II, hoàng hậu, năm người con cùng bốn người hầu cận trung thành bị hành quyết năm 1918; ngôi nhà cũ đã bị phá hủy vào năm 1977 và nhà thờ hiện tại được khánh thành vào năm 2003 để tưởng niệm các vị tử đạo hoàng gia. Kiến trúc độc đáo theo phong cách Nga của nhà thờ trông trang nghiêm và lộng lẫy, với mái vòm hình củ hành màu vàng sáng rực rỡ.

Đó là Tu viện nữ Novo-Tikhvinsky, một trong những tu viện nữ lớn và lâu đời nhất ở vùng Ural, được thành lập từ thế kỷ XVIII–XIX.

Tu viện nữ Novo-Tikhvinsky là nơi thanh tịnh. Bước vào khuôn viên tu viện như bước vào nơi thanh lọc tâm trí. Lưu ý khi vào các cơ sở tôn giáo ở đây, phụ nữ cần đem theo khăn choàng đầu để che mái tóc. (Ảnh TGCC)

Trung tâm của tu viện là Nhà thờ Alexander Nevsky nguy nga với những bức tường trắng, cột đá uy nghi và các bức bích họa tinh xảo bên trong. Sau thời kỳ Liên Xô, tu viện đã được phục dựng lại vô cùng tráng lệ. Nơi đây nổi tiếng với bầu không khí thanh tịnh, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo do chính các nữ tu làm ra và dàn đồng ca có giọng hát thánh thót, lay động lòng người.

Đó còn là Tòa thị chính thành phố hay Tòa nhà thống đốc vùng với những phong cách độc đáo, nổi bật, những công trình kiến trúc in đậm dấu ấn của văn hóa lịch sử, của quá khứ và hiện tại cùng song hành.

***

Rời Ekaterinburg, tôi mang theo những bức ảnh đẹp và cảm giác lâng lâng của một người vừa đặt chân lên hai châu lục, vừa chạm vào hai nền văn minh. Thành phố của những cột mốc Á - Âu, những mái vòm vàng rực rỡ và những rừng bạch dương mùa Thu đã để lại trong tôi ấn tượng rằng, dù ở châu Á hay châu Âu, con người vẫn luôn tìm thấy nhau ở những điểm giao thoa của tình yêu, niềm tin và những giá trị bền vững.

Tôi cũng mong mỏi quan hệ hợp tác giữa các đối tác và địa phương Việt Nam với vùng Ekaterinburg sẽ ngày càng sôi động hơn nữa, đem lại hiệu quả thiết thực cho cả hai bên, và tình hữu nghị Việt – Nga ngày càng có thêm nhiều nhịp cầu mới.