Đòn bẩy cho giáo dục Hải Phòng

Cô và trò Trường Mầm non An Dương trong giờ học.

Tại Hải Phòng, Luật Nhà giáo mở ra kỳ vọng cải thiện chế độ đãi ngộ, bảo vệ quyền lợi chính đáng của giáo viên, từng bước giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Đột phá về chế độ, quyền lợi

Việc ban hành Luật Nhà giáo đánh dấu bước tiến quan trọng trong chính sách phát triển giáo dục, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước với đội ngũ giáo viên - lực lượng giữ vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng đào tạo. Lần đầu tiên, một đạo luật riêng dành cho nhà giáo được xây dựng, không chỉ khẳng định vị thế nghề nghiệp, mà còn tạo nền tảng pháp lý vững chắc để bảo vệ và phát triển đội ngũ này…

Theo ông Nguyễn Minh Quý - Hiệu trưởng Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (phường Trần Hưng Đạo), Luật Nhà giáo không nhằm gia tăng áp lực quản lý mà hướng tới xây dựng môi trường làm việc an toàn, tôn nghiêm, chế độ đãi ngộ xứng đáng. Khi được đảm bảo về thu nhập và quyền lợi, giáo viên sẽ có điều kiện toàn tâm chuyên môn, coi nghề dạy học là sự nghiệp gắn bó lâu dài.

Thực tế nhiều năm qua, thu nhập chưa tương xứng là một trong những nguyên nhân khiến không ít giáo viên trẻ bỏ nghề hoặc không lựa chọn ngành sư phạm. Khi điểm nghẽn này được tháo gỡ, ngành Giáo dục có cơ hội củng cố nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đội ngũ một cách bền vững.

Không chỉ dừng ở chính sách tiền lương, Luật Nhà giáo còn quy định rõ quyền tự chủ chuyên môn, bảo vệ danh dự, nhân phẩm của giáo viên, đồng thời bảo đảm sự công bằng giữa khu vực công lập và ngoài công lập. Những quy định này góp phần xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, chuyên nghiệp, nơi giáo viên được tôn trọng và có điều kiện phát huy năng lực.

Tại Trường Tiểu học An Dương, việc chuẩn bị triển khai Luật Nhà giáo được thực hiện từ sớm. Nhà trường chủ động rà soát đội ngũ, đối chiếu với tiêu chuẩn nghề nghiệp mới nhằm sẵn sàng thích ứng khi Luật có hiệu lực. Theo bà Trần Thị Ngọc Bảo - Hiệu trưởng nhà trường, việc cụ thể hóa các quy định của Luật góp phần ổn định tâm lý giáo viên, tạo điều kiện để nhà trường chủ động hơn trong quản lý và phát triển đội ngũ.

Bà Bảo nhấn mạnh, khi có hành lang pháp lý rõ ràng, nhà trường không chỉ bảo vệ tốt hơn quyền lợi của giáo viên, mà còn có cơ sở để đổi mới quản lý, xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, hiện đại; qua đó nâng cao chất lượng dạy học một cách toàn diện.

Ở bậc học mầm non, bà Phạm Thị Thoa - Hiệu trưởng Trường Mầm non An Dương, cho biết đội ngũ giáo viên rất phấn khởi trước những điểm mới của Luật. Đáng chú ý, quy định rõ về thời gian làm việc, chế độ chính sách góp phần tháo gỡ những bất cập tồn tại lâu nay, khi giáo viên mầm non thường phải làm việc với cường độ cao, từ 10 - 12 giờ/ngày.

Theo bà Thoa, những thay đổi này không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng cho giáo viên, mà còn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Khi giáo viên yên tâm công tác, họ sẽ có thêm động lực để gắn bó và cống hiến.

Thầy và trò Trường THPT Mạc Đĩnh Chi trong giờ hoạt động ngoại khóa.

“Cú hích” lấp khoảng trống giáo viên

Một trong những vấn đề cấp thiết của ngành Giáo dục hiện nay là tình trạng thiếu giáo viên diễn ra ở nhiều cấp học và địa phương. Tại Hải Phòng, toàn thành phố thiếu hàng nghìn giáo viên so với định mức, đặc biệt ở các môn học đặc thù như Tin học, Ngoại ngữ, Nghệ thuật và Giáo dục thể chất.

Thực tế tại Trường Tiểu học An Dương thấy rõ áp lực này. Dù được giao 53 biên chế, nhà trường vẫn thiếu giáo viên, phải hợp đồng thêm nhân sự nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu giảng dạy. Tình trạng thiếu hụt khiến nhiều giáo viên phải dạy vượt số giờ quy định, gia tăng áp lực công việc, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học.

Theo lãnh đạo nhà trường, nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố: Quy mô học sinh tăng nhanh; Chương trình GDPT 2018 yêu cầu bổ sung môn học; trong khi nguồn tuyển giáo viên hạn chế. Bên cạnh đó, cơ chế hợp đồng tồn tại những vướng mắc, chưa tạo được sự linh hoạt cần thiết trong tuyển dụng.

Trong bối cảnh đó, chính sách xếp lương giáo viên ở mức cao nhất được kỳ vọng sẽ tạo “cú hích” quan trọng. Khi thu nhập được cải thiện, nghề giáo trở nên hấp dẫn hơn đối với người trẻ, đồng thời góp phần hạn chế tình trạng giáo viên chuyển sang các ngành nghề khác.

“Thực tế cho thấy, nhiều giáo viên trẻ có xu hướng rời bỏ nghề do thu nhập thấp và áp lực công việc cao. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến đội ngũ hiện tại, mà còn tác động đến nguồn tuyển trong tương lai. Khi Luật Nhà giáo đi vào cuộc sống, những rào cản này kỳ vọng từng bước được tháo gỡ.

Cùng đó, việc giảm áp lực về đời sống cũng giúp giáo viên tập trung hơn cho chuyên môn. Khi không còn lo lắng về thu nhập, họ có điều kiện đầu tư đổi mới phương pháp giảng dạy, sáng tạo trong tổ chức hoạt động học tập, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục”, bà Trần Thị Ngọc Bảo – Hiệu trưởng Trường Tiểu học An Dương, chia sẻ.

Để giải quyết căn cơ tình trạng thiếu giáo viên, các cơ sở giáo dục đề xuất nhiều giải pháp. Trước hết, cần bổ sung đủ biên chế theo định mức, bảo đảm mỗi trường có đủ giáo viên cho từng môn học. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế hợp đồng linh hoạt trong thời gian chờ tuyển dụng chính thức, tránh gián đoạn hoạt động dạy học.

Ngoài ra, việc tăng cường các chính sách thu hút như phụ cấp, hỗ trợ vùng khó khăn, cùng với đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng theo nhu cầu thực tế cũng là những giải pháp quan trọng. Khi nguồn cung nhân lực và chính sách được cải thiện đồng bộ, tình trạng thiếu giáo viên sẽ từng bước được khắc phục.

Ở góc độ quản lý, các nhà trường cũng mong muốn được trao thêm quyền tự chủ trong tuyển dụng và sử dụng giáo viên, qua đó linh hoạt hơn trong bố trí nhân sự, đáp ứng kịp thời yêu cầu giảng dạy trong bối cảnh chương trình giáo dục ngày càng đổi mới. Bên cạnh những kỳ vọng, đội ngũ giáo viên cũng đề xuất Luật Nhà giáo sớm được cụ thể hóa bằng các nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết. Đây là điều kiện cần thiết để chính sách đi vào thực tiễn và phát huy hiệu quả rõ rệt.