Dưới 15 điểm thi tốt nghiệp THPT liệu 'còn cửa' vào đại học?
Việc Bộ GD&ĐT áp dụng ngưỡng sàn 15 điểm cho kỳ tuyển sinh năm 2026 đòi hỏi thí sinh phải thay đổi tư duy chọn nghề và chiến thuật ôn tập.
Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 ghi nhận một thay đổi khi lần đầu tiên xác lập một "ngưỡng sàn" chung cho tất cả các phương thức xét tuyển. Với quy định thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm trên thang 30 từ tổng điểm ba môn tổ hợp trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, cánh cửa đại học giờ đây không còn mở rộng như những năm trước. Thay đổi này được giới chuyên gia đánh giá là giải pháp mạnh tay để siết chặt chất lượng đào tạo, nhưng đồng thời cũng trực tiếp đặt lên vai các sĩ tử một áp lực tâm lý nặng nề.
Thực tế cho thấy, nhiều thí sinh lâu nay vẫn dựa vào phương thức xét học bạ hoặc các tiêu chí riêng của trường đại học để "né" áp lực thi cử, nay buộc phải thay đổi hoàn toàn chiến thuật ôn tập. Những học sinh có năng lực không quá nổi trội đang đứng trước bài toán nan giải khi chỉ cần một sơ suất nhỏ khiến điểm thi dưới mức trung bình, mọi dự định vào đại học đều có nguy cơ khép lại.
Dù quy định mới có phần khắt khe, song các chuyên gia giáo dục khẳng định ngưỡng 15 điểm không phải là dấu chấm hết cho con đường sự nghiệp của thí sinh. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, đây là điểm mới cốt lõi của quy chế tuyển sinh năm nay.
Vì thế, thí sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng khi chọn môn thi tốt nghiệp THPT, làm sao để phù hợp với sở trường, định hướng nghề nghiệp, đồng thời đảm bảo tổng điểm nằm trong nguồn tuyển của các trường đại học. "Điểm thi dưới 15 không có nghĩa là các em không giỏi, có thể vì một lý do không may nào đó", ông Dũng nhìn nhận và cho rằng nhóm thí sinh này hoàn toàn có thể đăng ký xét tuyển vào các trường trung cấp hoặc cao đẳng, trừ nhóm ngành Giáo dục mầm non.

Thí sinh tham dự ngày hội Tư vấn tuyển sinh năm 2026 tại Hà Nội.
Đồng quan điểm này, ông Đinh Văn Đệ, Quyền Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TPHCM nhận định cao đẳng là hướng đi linh hoạt và thực tế đối với học sinh sau trung học phổ thông.
Theo ông, người học không nhất thiết phải vào đại học ngay mà có thể lựa chọn lộ trình từ trung cấp, cao đẳng rồi liên thông lên đại học. Việc học nghề giúp sinh viên ra trường có việc làm và thu nhập sớm, sau đó vừa làm vừa học để nâng cao trình độ, đây chính là con đường tối ưu về cả thời gian lẫn chi phí.
Nhấn mạnh lợi thế của đào tạo cao đẳng là gắn với thực tiễn doanh nghiệp khi nhiều sinh viên có việc làm ngay từ khi thực tập, ông Đệ cho rằng điều quan trọng không phải là chọn bậc học nào, mà là hiểu rõ năng lực, điều kiện và mục tiêu của bản thân.
Để hỗ trợ thí sinh xây dựng chiến lược chọn nguyện vọng phù hợp trong bối cảnh mới, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại lưu ý việc tham khảo phổ điểm và điểm chuẩn các năm gần đây là cơ sở quan trọng để các em đánh giá khả năng của mình. Khi có dữ liệu cụ thể, việc lựa chọn sẽ bớt cảm tính và sát thực tế hơn. Thứ tự sắp xếp nguyện vọng phải phản ánh đúng mức độ ưu tiên, đặt những ngành và trường mong muốn ở vị trí cao hơn bởi hệ thống chỉ xét trúng tuyển một nguyện vọng duy nhất là nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.
Ông Trung gợi ý thí sinh nên chia danh sách thành ba nhóm rõ rệt: Nhóm kỳ vọng gồm khoảng 2 đến 5 lựa chọn có thể cao hơn năng lực hiện tại nhưng phù hợp với định hướng nghề nghiệp; nhóm thứ hai là các nguyện vọng vừa sức, có điểm chuẩn tương đương với năng lực dự kiến; và nhóm cuối cùng là các lựa chọn an toàn với mức điểm chuẩn thấp hơn từ 1,5 đến 2,5 điểm để bảo đảm chắc chắn cơ hội trúng tuyển.














