EU muốn doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Công nhân làm việc trên một dây chuyền lắp ráp mẫu xe điện ID.3 tại một nhà máy của hãng Volkswagen ở Dresden, Đức. Ảnh: EPA

Tờ Financial Times hôm 18-5 dẫn thông tin từ hai quan chức EU cho biết, quy định mới về nhập khẩu linh liện và nguyên liệu sẽ áp dụng cho một số lĩnh vực trọng yếu như hóa chất và máy móc công nghiệp. Đây là những ngành đang chịu áp lực lớn từ làn sóng hàng giá rẻ Trung Quốc tràn vào thị trường châu Âu.

Động thái này cũng là phản ứng trước các biện pháp hạn chế xuất khẩu công nghệ và vật liệu chiến lược mà Bắc Kinh gần đây áp dụng.

Theo đề xuất đang được thảo luận, EU sẽ áp mức trần đối với lượng hàng mà doanh nghiệp châu Âu phép mua từ một nhà cung cấp duy nhất, dự kiến khoảng 30–40%. Phần còn lại sẽ phải được nhập từ ít nhất ba nhà cung cấp khác nhau, không được cùng đến từ một quốc gia.

Cao ủy Thương mại EU Maroš Šefčovič muốn khối này giảm mức thâm hụt thương mại khoảng 1 tỉ euro mỗi ngày, đồng thời bảo vệ doanh nghiệp châu Âu trước điều mà Brussels gọi là nguy cơ Trung Quốc “vũ khí hóa thương mại”.

Năm ngoái, nhiều dây chuyền sản xuất ô tô tại châu Âu từng phải tạm ngừng hoạt động sau khi Bắc Kinh siết xuất khẩu nam châm đất hiếm và nhiều linh kiện quan trọng khác.

Bên cạnh kế hoạch đa dạng hóa nguồn cung, ông Šefčovič cũng đang thúc đẩy một loạt biện pháp thuế quan cứng rắn đối với hóa chất và máy móc Trung Quốc. Động thái này nhằm chặn làn sóng nhập khẩu tăng mạnh từ Trung Quốc gây sức ép lên các nhà sản xuất châu Âu.

“Một thực tế đáng lo ngại là trong nhiều lĩnh vực, chúng ta đang ngày càng phụ thuộc vào hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Sự phụ thuộc luôn đi kèm cái giá của nó nên EU phải tăng tốc nỗ lực đa dạng hóa”, một quan chức cấp cao của Ủy ban châu Âu (EC) nói.

Quan chức này cho rằng các khoản trợ cấp quy mô lớn của Trung Quốc dành cho ngành sản xuất đang tạo ra mối đe dọa cấp bách đối với nền công nghiệp châu Âu. Trong khi đó, Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc này, cho rằng EU đang theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ dưới danh nghĩa “cạnh tranh công bằng”.

Các quan chức EU lưu ý rằng kế hoạch trên sẽ được trình lên cuộc họp chuyên đề về Trung Quốc của EC vào ngày 29-5. Nếu được thông qua, đề xuất chi tiết có thể tiếp tục được các lãnh đạo EU xem xét tại hội nghị thượng đỉnh cuối tháng Sáu.

Một quan chức EU khác nhấn mạnh quy định mới không chỉ nhắm vào Trung Quốc. EU hiện cũng phụ thuộc lớn vào một số quốc gia khác đối với các nguyên liệu chiến lược, chẳng hạn khí công nghiệp helium từ Mỹ và Qatar hay vật liệu pin cobalt từ Congo và Indonesia.

EU kỳ vọng sẽ tận dụng mạng lưới hơn 70 hiệp định thương mại tự do để xây dựng chuỗi cung ứng và đầu tư mới với các đối tác khác trên thế giới.

Ngoài ra, Brussels cũng đang đẩy mạnh các biện pháp bảo hộ thương mại. Năm ngoái, EU từng đề xuất nâng thuế thép lên 50% và cắt giảm một nửa hạn ngạch nhập khẩu theo mức thuế thấp nhằm bảo vệ ngành thép nội địa,

Theo EU, các công cụ chống bán phá giá và chống trợ cấp truyền thống thiếu hiệu quả do có thể mất tới hai năm điều tra theo quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Trong khi đó, doanh nghiệp Trung Quốc vẫn đủ sức hấp thụ mức thuế cao nhờ chi phí sản xuất thấp hơn và tiếp tục bán hàng có lãi.

EU cho rằng các biện pháp tự vệ thương mại là cần thiết để giúp doanh nghiệp nội địa có thời gian nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hàng nhập khẩu tăng đột biến.

Theo Financial Times