Gò Tháp An Lợi - dấu tích đền thờ hơn 1.000 năm ở Tri Tôn
lHơn 1.000 năm sau khi được xây dựng, những vách gạch cao 1,5-2,5m cùng nhiều dấu tích kiến trúc, vật thờ vẫn còn hiện diện tại Gò Tháp An Lợi, xã Tri Tôn (An Giang).
Vách tường gạch cổ của di tích vẫn còn khá nguyên vẹn sau hơn 1.000 năm.
Nằm tại ấp An Lợi, Gò Tháp An Lợi được Bảo tàng tỉnh An Giang phát hiện năm 1999 và khảo sát, khai quật từ năm 2002. Di tích nằm trên một gò đất cao khoảng 2,5m so với bề mặt xung quanh, diện tích hơn 300m².
Kết quả khai quật cho thấy công trình có bình đồ hình chữ nhật, dài 19,2m, rộng 11,6m, được xây dựng bằng gạch kết hợp đá khối. Kiến trúc gồm hai phần chính là tiền sảnh ở phía đông và hậu sảnh ở phía tây.
Dù chịu tác động của thời gian, nhiều phần kiến trúc vẫn còn khá rõ. Các vách tường tháp còn cao từ 1,5-2,5m, cho thấy quy mô của công trình cổ từng tồn tại trên gò đất này.
Tại khu vực hậu sảnh, các nhà khảo cổ phát hiện một hố thờ dạng giếng vuông cùng nhiều di vật, trong đó có hũ sành phủ men, mảnh Linga bằng đá, máng nước thiêng Somasutra, bàn đá tròn và các khối đá có hình bán nguyệt, cánh quạt.
Di tích Gò Tháp An Lợi hiện được khoanh vùng bảo vệ, trở thành điểm đến nghiên cứu văn hóa lịch sử giá trị.
Các dấu tích kiến trúc và di vật được phát hiện cho thấy Gò Tháp An Lợi từng là một đền thờ thuộc tín ngưỡng Siva, nơi thực hiện các nghi thức tôn giáo của cộng đồng cư dân cổ vào khoảng thế kỷ VIII-IX.
Ngày 26/2/2008, Gò Tháp An Lợi được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử - khảo cổ cấp quốc gia. Lễ công bố và trao bằng xếp hạng được tỉnh An Giang tổ chức vào tháng 7/2009.
Gò Tháp An Lợi bổ sung thêm tư liệu khảo cổ về không gian văn hóa Óc Eo - Phù Nam ở An Giang, đồng thời cung cấp những dấu tích giúp nghiên cứu đời sống tín ngưỡng, kiến trúc và văn hóa của cư dân cổ ở vùng đất Nam Bộ.
