Hai nữ giảng viên Trường ĐH Quốc tế nhận giải thưởng lớn

Chiều 14-10, trong khuôn khổ Hội nghị COSTI-90 tại TP Đà Nẵng, PGS-TS Hà Thị Thanh Hương được vinh danh với giải nhất hạng mục Nhà khoa học giữa sự nghiệp tại Giải thưởng Khoa học ASEAN – Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026.

Bên cạnh đó, theo Quyết định số 05/QĐ-HĐQLQ ngày 9-10-2026 của Hội đồng Quản lý Quỹ Giải thưởng Tài năng nữ Việt Nam, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp là một trong 12 cá nhân được trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026. Hai kết quả ghi nhận những đóng góp của các nữ giảng viên trong nghiên cứu phục vụ sức khỏe cộng đồng và đào tạo nhân lực khoa học.

Giải nhất ASEAN – Hoa Kỳ với nghiên cứu AI trong y tế

Giải thưởng Khoa học ASEAN – Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm nay có chủ đề “Trí tuệ nhân tạo thúc đẩy hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN”. Giải thưởng tôn vinh các nhà khoa học nữ có đóng góp nổi bật trong nghiên cứu, ứng dụng AI nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, thúc đẩy công bằng y tế và khả năng ứng phó với những thách thức của khu vực.

PGS-TS Hà Thị Thanh Hương (thứ 4 từ trái qua) tại lễ trao giải, ngày 14-10.

PGS-TS Hà Thị Thanh Hương (sinh năm 1989) hiện là Trưởng Bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, đồng thời phụ trách Phòng thí nghiệm Sức khỏe não bộ (Brain Health Lab), Trường ĐH Quốc tế. Cô cùng cộng sự tập trung kết hợp AI với công nghệ y sinh để phát hiện, theo dõi và hỗ trợ chẩn đoán bệnh lý thần kinh, các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Một hướng nghiên cứu đáng chú ý là dự án Brain Analytics, triển khai từ năm 2023, sử dụng AI phân tích ảnh cộng hưởng từ (MRI) sọ não, hỗ trợ chẩn đoán Alzheimer. Theo tài liệu giới thiệu, phần mềm đạt độ chính xác khoảng 96% khi được huấn luyện, kiểm chứng trên cơ sở dữ liệu ADNI của Mỹ. Nhóm tiếp tục kiểm tra, tối ưu mô hình trên dữ liệu MRI não của người Việt để hướng tới ứng dụng phù hợp trong thực tế.

Sản phẩm đã được bác sĩ và sinh viên y khoa tại 8 bệnh viện trong nước trải nghiệm; 80% người dùng đánh giá hài lòng với các tính năng. Đây là cơ sở để nhóm tiếp tục hoàn thiện công cụ hỗ trợ chuyên môn.

Nhóm còn nghiên cứu hệ thống đo điện não từ xa tích hợp điều khiển tự động kích thích siêu âm; mô hình học máy ước tính mức độ căng thẳng của học sinh thông qua dữ liệu cảm xúc, hành vi và chỉ số sinh lý. Những hướng khác gồm phân loại u thần kinh đệm từ ảnh MRI, đánh giá suy giảm nhận thức ở người cao tuổi Việt Nam, nhận diện stress bằng điện não đồ kết hợp AI.

PGS-TS Hà Thị Thanh Hương từng tốt nghiệp thủ khoa ngành Công nghệ sinh học, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG TPHCM). Hoàn thành chương trình tiến sĩ chuyên ngành Thần kinh học tại Đại học Stanford (Mỹ) năm 2018, bà trở về Việt Nam giảng dạy, xây dựng nhóm nghiên cứu.

Cô Hương cho biết mình không xuất phát từ chuyên ngành khoa học máy tính. Các nghiên cứu ứng dụng AI được phát triển nhờ sự hợp tác giữa những thành viên thuộc lĩnh vực lâm sàng, khoa học máy tính và sức khỏe. Đằng sau mỗi sản phẩm là quá trình làm việc của học viên, sinh viên và cộng sự.

Theo tài liệu giới thiệu, PGS-TS Hà Thị Thanh Hương đã công bố 44 bài báo khoa học, trong đó có 19 bài trên các tạp chí quốc tế uy tín; được cấp một bằng giải pháp hữu ích. Một động lực xuyên suốt của bà là góp phần để các bệnh lý như trầm cảm, rối loạn lo âu, Alzheimer được nhìn nhận trên cơ sở khoa học và được quan tâm đúng mức.

Phát triển vật liệu hỗ trợ chữa lành vết thương

Được trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2026, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp (sinh năm 1981) Trưởng Khoa Kỹ thuật Y sinh, Trường ĐH Quốc tế, có nhiều đóng góp trong nghiên cứu vật liệu y sinh, y học tái tạo và đào tạo người trẻ.

PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp (giữa) cùng sinh viên trong phòng thí nghiệm.

Theo hồ sơ thành tích xét giải được dẫn trong tài liệu, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp đã công bố 136 bài báo quốc tế thuộc hệ thống ISI/Scopus, được cấp 7 bằng sáng chế; thành lập và đảm nhận vai trò Trưởng Phòng thí nghiệm Y học tái tạo và Kỹ thuật mô.

Trong các hướng nghiên cứu, cô Hiệp đặt nhiều kỳ vọng vào băng gạc cầm máu nhanh, hỗ trợ lành thương cho người bệnh tiểu đường. Sản phẩm được phát triển theo hướng tạo môi trường thuận lợi cho tế bào tái tạo, đồng thời hỗ trợ kháng khuẩn, giảm viêm tại chỗ.

Các đề tài cô Hiệp chủ trì hoặc tham gia còn có gạc cầm máu từ thạch dừa kết hợp oligomer chitosan, mực in sinh học phục vụ tạo xương 3D. Những nghiên cứu này hướng đến giải quyết nhu cầu chăm sóc sức khỏe, đồng thời đặt ra yêu cầu kết nối để kết quả trong phòng thí nghiệm có thể phát triển thành sản phẩm.

Khi mới trở về Việt Nam làm việc, điều kiện nghiên cứu còn hạn chế, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp từng sử dụng lò vi sóng, chiếc chén và màng bọc thực phẩm để thử nghiệm tạo hydrogel, một loại vật liệu dạng gel. Những thử nghiệm ban đầu giúp bà có công bố khoa học, từng bước xây dựng nền tảng nghiên cứu.

Cách làm của PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp là lựa chọn câu hỏi phù hợp với điều kiện hiện có, tìm cộng sự để tháo gỡ phần việc còn thiếu. Có giai đoạn, cô dành thu nhập cá nhân và tiền giảng dạy để duy trì công việc, đồng thời tìm kiếm hợp tác trong và ngoài nước.

Từ trải nghiệm học tập tại Hàn Quốc, nơi các giáo sư làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, cô luôn quan tâm việc đưa nghiên cứu vào sản xuất. Theo PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp, cần đội ngũ trung gian hiểu kỹ thuật, nhu cầu doanh nghiệp và quy định pháp luật để hỗ trợ chuyển giao. Nhà khoa học cũng cần đến nhà máy, tìm hiểu vướng mắc cụ thể để đề xuất giải pháp.

Song song với nghiên cứu, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp đã hướng dẫn 105 sinh viên đại học, 16 học viên cao học và 5 nghiên cứu sinh; khởi xướng Cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật y sinh từ năm 2020. Tham gia dự án PowHERful năm 2025, cô Hiệp chia sẻ kinh nghiệm với nữ sinh có hoàn cảnh khó khăn, động viên các em tự tin theo đuổi ngành kỹ thuật và con đường khoa học.