Hàn Quốc ban hành nguyên tắc quốc gia về đạo đức AI

Phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại Seoul dẫn thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc cho biết, bộ nguyên tắc gồm 3 giá trị cốt lõi và 7 nguyên tắc chỉ đạo, áp dụng như tài liệu tham khảo chung cho các nhà phát triển, nhà cung cấp, người sử dụng AI và cơ quan nhà nước.

Các giá trị cốt lõi gồm phẩm giá con người, lợi ích chung và sự bền vững của nhân loại. Trên cơ sở đó, 7 nguyên tắc gồm lấy con người làm trung tâm, bảo vệ quyền riêng tư, công bằng và toàn diện, trách nhiệm giải trình, an toàn, độ tin cậy và minh bạch.

Các nguyên tắc yêu cầu AI hỗ trợ năng lực phán đoán và ra quyết định của con người thay vì thay thế con người, đồng thời phải bảo đảm khả năng con người can thiệp khi cần thiết. Về dữ liệu, thông tin cá nhân chỉ được xử lý cho mục đích cụ thể và trong phạm vi cần thiết.

Các hệ thống AI cũng phải bảo đảm đối xử công bằng, quản lý rủi ro, đáp ứng tiêu chuẩn hiệu suất phù hợp và cung cấp thông tin về việc sử dụng AI, những hạn chế cũng như tiêu chí ra quyết định, nhất là khi có thể ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ hoặc cơ hội của con người.

Bộ nguyên tắc được đưa ra trong bối cảnh AI phát triển nhanh, mang lại lợi ích về năng suất nhưng đồng thời phát sinh nhiều vấn đề như phụ thuộc quá mức vào AI, thay đổi việc làm, tranh chấp bản quyền và lan truyền thông tin sai lệch hoặc bị thao túng.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon nhấn mạnh thành công trong cuộc đua AI không chỉ nằm ở việc phát triển công nghệ tiên tiến mà còn ở khả năng đưa AI vào ứng dụng rộng rãi, an toàn và đáng tin cậy trong đời sống.

Mặc dù có phạm vi rộng, các nguyên tắc trên không mang tính ràng buộc pháp lý. Ông Choi Kyoung Jin, Giám đốc Trung tâm AI, Dữ liệu và Chính sách thuộc Đại học Gachon, cho rằng bộ nguyên tắc nên được xem là nền tảng chung để xác định những giá trị xã hội cần bảo vệ trong kỷ nguyên AI, thay vì một bộ quy tắc cứng nhắc áp dụng cho mọi trường hợp.

Theo ông Choi, các vấn đề đạo đức có thể khác nhau tùy hệ thống AI, dịch vụ và lĩnh vực sử dụng, do đó cần xây dựng các quy tắc ứng xử và hướng dẫn cụ thể cho từng ngành, từng dịch vụ. Chính phủ Hàn Quốc cũng dự kiến xây dựng các hướng dẫn theo từng trường hợp và bộ danh mục kiểm tra để các tổ chức tự đánh giá việc thực hiện các nguyên tắc đạo đức AI.

Theo các chuyên gia Hàn Quốc, việc ban hành bộ nguyên tắc được xem là bước đi nhằm hình thành khung giá trị chung cho quản trị AI tại Hàn Quốc, đồng thời tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn, hướng dẫn và quy định cụ thể theo từng lĩnh vực, qua đó bảo đảm cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới công nghệ với bảo vệ con người, an toàn và trách nhiệm xã hội.