Học nghề ngắn hạn, mở thêm cơ hội việc làm

Người lao động, học sinh, sinh viên tìm hiểu thông tin tuyển dụng tại Phiên giao dịch việc làm lưu động trong khuôn khổ Lễ hội Hoa Lư năm 2026. Ảnh: Diệu Linh

Học nghề từ nhu cầu mưu sinh

Với người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo hay có thu nhập thấp, quyết định học nghề thường bắt đầu từ một nhu cầu rất thiết thực: có kỹ năng để tìm việc, tạo thêm thu nhập và cải thiện cuộc sống.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện tham gia những chương trình đào tạo dài hạn. Áp lực mưu sinh, chi phí sinh hoạt, hoàn cảnh gia đình khiến nhiều lao động cần một hình thức học nghề có thời gian phù hợp, chú trọng thực hành và có thể sớm vận dụng kiến thức, kỹ năng vào công việc.

Đào tạo trình độ sơ cấp, đào tạo dưới 3 tháng vì thế là một lựa chọn phù hợp với nhóm lao động này. Thời gian học không dài nhưng nếu nghề được lựa chọn đúng nhu cầu, chương trình sát thực tế, người học có thể bổ sung những kỹ năng cần thiết để tìm việc hoặc tự tạo việc làm.

Anh Trần Văn Nam, xã Vạn Thắng, tỉnh Ninh Bình, là lao động có thu nhập thấp. Trước đây, anh chủ yếu làm công việc tự do, việc làm không thường xuyên nên thu nhập bấp bênh. Mong muốn có một nghề để tìm kiếm công việc ổn định hơn, anh quyết định tham gia khóa học nghề tiện cơ khí.

Anh Nam chia sẻ: “Trước đây tôi chủ yếu làm công việc tự do nên thu nhập không ổn định. Tôi muốn học một nghề thiết thực, thời gian học phù hợp để có thể sớm áp dụng vào công việc. Qua khóa học, tôi được hướng dẫn nhiều kỹ năng thực hành mà trước đây chưa biết. Tôi mong sau khi học xong có thể tìm được công việc phù hợp hoặc vận dụng nghề đã học để có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống gia đình”.

Câu chuyện của anh Nam cũng cho thấy một yêu cầu quan trọng trong đào tạo nghề cho lao động có hoàn cảnh khó khăn: nghề học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế. Với người cần tìm việc tại doanh nghiệp, khóa học cần trang bị những kỹ năng thị trường đang cần. Với người muốn làm việc tại địa phương, nghề được đào tạo cần có khả năng ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc tạo sinh kế tại chỗ.

Học ngắn nhưng phải dùng được nghề

Trong giai đoạn mới, đào tạo nghề tiếp tục được Ninh Bình xác định là một trong những giải pháp hỗ trợ người dân nâng cao thu nhập, giảm nghèo.

Người lao động làm việc tại Công ty TNHH Maxport Limited, phường Nam Định. Ảnh: Hồng Ngọc

Theo Kế hoạch số 159/KH-UBND ngày 11/5/2026 của UBND tỉnh về thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030, tỉnh đặt mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững; phát triển sản xuất và kinh tế nông thôn gắn với nâng cao thu nhập, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội.

Trong đó, đào tạo lao động được định hướng theo nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp trong tỉnh, ưu tiên lao động nông nghiệp, nông thôn; đồng thời hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và các nhóm đối tượng phù hợp.

Định hướng này đặt nhu cầu của người học và khả năng tạo việc làm sau đào tạo vào vị trí quan trọng. Việc lựa chọn nghề cần căn cứ nhu cầu học của người dân, khả năng phát triển sản xuất tại địa phương cũng như nhu cầu sử dụng nhân lực của doanh nghiệp.

Đối với các khóa đào tạo ngắn hạn, yêu cầu này càng có ý nghĩa. Người lao động dành thời gian học nghề với mong muốn sớm sử dụng được những gì đã học. Vì vậy, nội dung đào tạo cần chú trọng thực hành, giúp người học hình thành kỹ năng để có thể áp dụng vào công việc sau khi kết thúc khóa học.

Bên cạnh đào tạo phục vụ thị trường lao động, học nghề còn có thể mở thêm hướng tự tạo việc làm. Tại khu vực nông thôn, những nghề phù hợp với sản xuất, dịch vụ và ngành nghề nông thôn có thể giúp người lao động phát triển sinh kế ngay tại nơi cư trú. Kế hoạch phát triển ngành nghề nông thôn của tỉnh năm 2026 cũng đặt ra nhiệm vụ đào tạo, tập huấn kỹ năng nghề, truyền nghề và dạy nghề gắn với các ngành nghề nông thôn.

Với người nghèo, cận nghèo hay lao động thu nhập thấp, giá trị của một khóa học vì thế không nằm ở thời gian dài hay ngắn mà ở khả năng sử dụng được nghề sau đào tạo. Một kỹ năng phù hợp có thể giúp người lao động đáp ứng yêu cầu của vị trí tuyển dụng; cũng có thể giúp họ phát triển sản xuất, dịch vụ hoặc tự tạo việc làm để tăng thu nhập.

Đào tạo nghề ngắn hạn sẽ phát huy hiệu quả khi bắt đầu từ nhu cầu thực tế và hướng tới khả năng vận dụng nghề vào cuộc sống. Khi kiến thức, kỹ năng được chuyển hóa thành việc làm và thu nhập, khóa học nghề có thể trở thành bước đệm giúp người lao động có hoàn cảnh khó khăn chủ động cải thiện sinh kế, từng bước vươn lên.