Kích cầu hàng không - du lịch: Không thể chỉ trông vào giảm giá vé

Quang cảnh buổi tạo đàm.

Sáng 15-5, tại Hà Nội, Báo Tiền Phong tổ chức tọa đàm “Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới” với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp hàng không và lữ hành.

Theo các đại biểu, cao điểm du lịch Hè 2026 đang đến gần, nhưng sức mua có dấu hiệu chững lại do tác động từ biến động kinh tế toàn cầu, xung đột địa chính trị và áp lực chi phí gia tăng. Với hơn 70% khách du lịch lựa chọn di chuyển bằng đường hàng không, mọi biến động về chi phí vận tải đều ảnh hưởng trực tiếp tới toàn bộ chuỗi du lịch, lưu trú và dịch vụ.

Hàng không và du lịch cùng chịu áp lực lớn

Ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết, khoảng 80% khách quốc tế đến Việt Nam sử dụng đường hàng không, trong khi khách du lịch cũng chiếm tới 70% lượng vận chuyển của các hãng bay.

Thị trường hàng không Việt Nam vẫn đạt tăng trưởng tích cực. Ảnh: Tạ Hải

Quý I-2026, thị trường hàng không Việt Nam vẫn đạt tăng trưởng tích cực với hơn 24,1 triệu lượt khách, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt gần 14 triệu lượt, tăng 19,4%; khách nội địa đạt hơn 10,2 triệu lượt, tăng 12,6%.

Tuy nhiên, theo ông Uông Việt Dũng, ngành hàng không đang đối mặt nhiều khó khăn, đặc biệt là áp lực hạ tầng và chi phí khai thác. Nhiều cảng hàng không trọng điểm như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Quốc đang khai thác vượt công suất thiết kế, ảnh hưởng chất lượng dịch vụ và trải nghiệm hành khách.

Bên cạnh đó, giá nhiên liệu, tỷ giá, tình trạng thiếu tàu bay và vật tư kỹ thuật tiếp tục làm gia tăng chi phí hoạt động của các hãng hàng không.

Ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, bài toán kích cầu hiện nay không thể chỉ tiếp cận theo hướng giảm giá đơn thuần mà cần đặt trong tổng thể chuỗi vận tải - lưu trú - dịch vụ - điểm đến.

Theo ông Phương, hành vi tiêu dùng du lịch đang thay đổi nhanh khi du khách ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí nhưng vẫn yêu cầu trải nghiệm chất lượng. Vì vậy, ngành du lịch cần đẩy mạnh liên kết thực chất giữa hàng không, doanh nghiệp lữ hành và các địa phương để xây dựng các gói sản phẩm tích hợp, đa dạng hóa trải nghiệm và nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Doanh nghiệp nỗ lực tối ưu chi phí

Đại diện các hãng hàng không cho biết, biến động giá nhiên liệu đang tạo sức ép rất lớn lên hoạt động khai thác.

Biến động giá nhiên liệu đang tạo sức ép rất lớn lên hoạt động khai thác hàng không. Ảnh: ACV

Ông Đinh Văn Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, Chủ tịch Hội đồng quản trị Pacific Airlines cho hay, giá nhiên liệu từng có thời điểm tăng gấp hai đến ba lần, đẩy nhiều hãng hàng không trên thế giới tới nguy cơ phá sản. Mục tiêu của Vietnam Airlines là tối ưu chi phí nhưng cố gắng không chuyển toàn bộ áp lực lên giá vé hành khách. Hãng đang triển khai nhiều giải pháp như tối ưu đường bay, áp dụng phương thức hạ cánh tiết kiệm nhiên liệu, linh hoạt nạp nhiên liệu tại các thị trường có giá thấp hơn, tăng cường bảo dưỡng động cơ để nâng cao hiệu suất khai thác.

Ngoài ra, hãng cũng đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tối ưu vận hành và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Theo ông Dương Hoàng Phúc, Giám đốc Ban Thương mại Vietravel Airlines, các hãng hàng không hiện chịu áp lực ngày càng lớn từ yêu cầu của khách hàng về chất lượng dịch vụ và trải nghiệm bay. Vietravel Airlines đang tập trung tối ưu mạng bay, nâng cao hiệu quả khai thác đội tàu, đồng thời đa dạng nguồn thu từ các dịch vụ bổ trợ và tăng cường kết nối với hệ sinh thái du lịch để gia tăng tiện ích cho khách hàng.

Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, bà Nguyễn Thị Lê Hương, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Vietravel cho biết, giá vé máy bay thời gian qua tăng phổ biến từ 15-50% tùy chặng, tạo sức ép rất lớn lên giá tour do chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng cao.

Theo bà Hương, xu hướng tiêu dùng du lịch cũng đang thay đổi khi nhiều khách chuyển sang lựa chọn các sản phẩm gần, ngắn ngày hoặc thay đổi thời điểm đi để tiết kiệm chi phí.

Trước thực tế đó, Vietravel đang tái thiết kế sản phẩm theo hướng gia tăng trải nghiệm thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ. Doanh nghiệp tập trung phát triển các dòng sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, đồng thời thúc đẩy mô hình du lịch đa phương thức kết hợp hàng không, đường bộ và đường sắt.

“Phương tiện di chuyển giờ đây không chỉ là yếu tố chi phí mà còn trở thành một phần của sản phẩm du lịch”, bà Hương nhấn mạnh.

Tăng liên kết để tạo sức cạnh tranh bền vững

Theo các đại biểu, hàng không và du lịch hiện không còn là hai lĩnh vực phát triển tách rời mà đã trở thành mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ trong nền kinh tế dịch vụ.

Khách quốc tế tại sân bay Nội Bài. Ảnh: Phan Công

Ông Nguyễn Quý Phương cho rằng, Việt Nam không chỉ cạnh tranh giữa các điểm đến trong nước mà còn phải cạnh tranh mạnh mẽ với nhiều quốc gia trong khu vực. Vì vậy, điều quan trọng không phải là giảm giá bằng mọi cách mà là tạo ra những sản phẩm du lịch chất lượng, giàu trải nghiệm và có bản sắc.

Để làm được điều đó, cần thúc đẩy liên kết giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương nhằm xây dựng các chương trình kích cầu đồng bộ, mở thêm đường bay mới và phát triển các gói sản phẩm hấp dẫn hơn cho du khách.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhấn mạnh, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh đầu tư hạ tầng hàng không, đặc biệt là các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc và nâng cấp các cảng hàng không Đà Nẵng, Cam Ranh.

Song song với đó là thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tối ưu điều hành bay, giảm phát thải và nâng cao chất lượng dịch vụ hành khách.

Các doanh nghiệp cũng cho rằng, du khách hiện nay không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn chú trọng chất lượng dịch vụ, sự thuận tiện và trải nghiệm trong suốt hành trình. Vì vậy, muốn giữ chân du khách và nâng cao sức cạnh tranh, ngành du lịch cần xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh, đồng thời tạo ra những sản phẩm thực sự khác biệt.

Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, các ý kiến tại tọa đàm đều thống nhất rằng, kích cầu hàng không - du lịch không thể chỉ dựa vào các chương trình giảm giá ngắn hạn. Giải pháp căn cơ là nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường liên kết và tạo thêm giá trị trải nghiệm cho du khách để phát triển bền vững trong dài hạn.