'Lọc' rùa tai đỏ, giữ cân bằng hệ sinh thái hồ Hoàn Kiếm

Ngày 14/8, PV Báo CAND có mặt tại khu vực Đền Ngọc Sơn và ghi nhận tổ công tác của UBND phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) phối hợp cùng cán bộ của Chương trình bảo tồn rùa Châu Á kiểm tra, trục vớt các bẫy cá thể rùa tai đỏ.

Lực lượng chức năng kiểm tra bẫy rùa tai đỏ tại khu vực đền Ngọc Sơn.

Trước đó, người dân phản ánh việc rùa tai đỏ xuất hiện tại hồ Hoàn Kiếm. Theo Thông tư số 69 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về danh mục loài ngoại lai xâm hại, rùa tai đỏ thuộc danh mục loài ngoại lai xâm hại, có nguy cơ gây tác động tiêu cực đến đa dạng sinh học và môi trường sinh thái. UBND phường Hoàn Kiếm sau đó đã rà soát, phối hợp với các cơ quan chuyên môn để đánh giá và thống nhất phương án xử lý nhằm bảo vệ hệ sinh thái hồ, đồng thời bảo đảm cảnh quan, mỹ quan đô thị.

Trên cơ sở ý kiến chuyên môn, phương án được lựa chọn là bẫy, bắt thủ công rùa tai đỏ, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến loài rùa đặc hữu tại hồ và hạn chế tác động đến cảnh quan, môi trường khu vực.

Hồ Hoàn Kiếm (còn được gọi là hồ Gươm) là hồ nước ngọt tự nhiên nằm ở trung tâm Hà Nội. Hồ có diện tích khoảng 12 ha, chu vi 1,7 km, với hệ sinh thái đa dạng gồm nhiều loài cá, thực vật nổi, động vật phù du và nhiều loài chim hoang dã sinh sống. Vào năm 2016, cá thể rùa Hoàn Kiếm cuối cùng ở hồ đã qua đời, sau đó được lưu giữ dưới dạng tiêu bản tại đền Ngọc Sơn.

Từ ngày 12/8, tổ công tác đặt 20 bẫy tại khu vực xung quanh Đền Ngọc Sơn và thực hiện kiểm tra định kỳ mỗi ngày một lần.

Từ ngày 12/8 đến sáng nay (14/8), lực lượng chức năng đã bắt được hơn 100 cá thể rùa các loại, trong đó có rất nhiều cá thể rùa tai đỏ gây hại.

Cận cảnh một cá thể rùa tai đỏ.

Chia sẻ về công việc bẫy, bắt các cá thể rùa tai đỏ tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, bạn Trần Thị Tuyết Dung (cán bộ của Chương trình bảo tồn rùa Châu Á) cho biết, trong hệ sinh thái tự nhiên như hồ Hoàn Kiếm, sự xuất hiện và gia tăng số lượng của một loài ngoại lai có thể tạo ra những tác động khó lường. Rùa tai đỏ có khả năng cạnh tranh thức ăn và nơi sống với các loài rùa bản địa, đồng thời có thể trở thành tác nhân làm thay đổi cân bằng sinh thái nếu phát triển mạnh.

Riêng trong sáng nay (14/8), hàng chục cá thể rùa các loại đã được thu giữ, trong đó phần lớn là loại ngoại lai như rùa tai đỏ, rùa cổ sọc Trung Quốc, rùa tai vàng. Tất cả số rùa ngoại lai sẽ được bàn giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để xử lý theo quy định.

Đối với các cá thể rùa bản địa được phát hiện, sau khi lấy mẫu sẽ tiến hành thả lại về môi trường hồ Hoàn Kiếm.

Toàn bộ quá trình được thực hiện thận trọng, bảo đảm an toàn, không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái, cảnh quan và hoạt động bình thường tại khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Trần Thị Tuyết Dung kiểm tra hình thái học từng cá thể rùa để xác định chủng loại.

Các cá thể rùa bản địa được lấy mẫu phân để xác định sức khỏe, chất lượng môi trường sống.

Nói thêm về sự xuất hiện của các cá thể rùa ngoại lai, bạn Dung cho biết, thực tế cho thấy, nhiều loài động vật ngoại lai xuất hiện trong môi trường tự nhiên bắt nguồn từ việc người dân nuôi làm cảnh rồi thả bỏ hoặc phóng sinh. Khi đã thích nghi với môi trường, việc kiểm soát và loại bỏ sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Chính bởi vậy, để phòng ngừa sự phát triển của các loài này, người dân không nên mua bán, nuôi và đặc biệt là không phóng sinh rùa tai đỏ ra môi trường tự nhiên.

Kiểm tra lấy mẫu một cá thể rùa bản địa.

Cán bộ của Chương trình bảo tồn rùa Châu Á thả cá thể rùa bản địa về lại hồ Hoàn Kiếm.

Từ mặt hồ xanh giữa trung tâm Thủ đô, mỗi hoạt động kiểm soát sinh vật ngoại lai, dù âm thầm, đều hướng tới mục tiêu chung là giữ gìn hồ Gươm xanh, sạch, hài hòa với cảnh quan và đời sống đô thị.