Lợi ích của y học cổ truyền đối với các bệnh về cơ - xương - khớp
Tại bàn tròn sức khỏe với chủ đề: Đau lưng, nhức gối: Y học cổ truyền giúp được gì? do Chi nhánh Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức, các diễn giả bác sĩ giàu kinh nghiệm đã chia sẻ nguyên nhân, các triệu chứng, cách điều trị và cách phòng ngừa đau lưng, nhức gối nói riêng và các bệnh liên quan đến cơ - xương - khớp nói chung.
Quang cảnh bàn tròn sức khỏe với chủ đề: Đau lưng, nhức gối: Y học cổ truyền giúp được gì?
Nhiều người tham gia tọa đàm cho biết mình bị đau lưng dữ dội, gây tê chân, không đi được; có người đi lên cầu thang bị đau chân. Thậm chí, có người chia sẻ mỗi lần chạy xe máy qua những gờ kẻ giảm tốc độ trên đường cũng cảm thấy đau…
Khoanh vùng cơn đau
Nói rõ hơn về các triệu chứng của bệnh đau cơ - xương - khớp, Thạc sĩ, bác sĩ Phan Minh Trí, nguyên giảng viên bộ môn Y học cổ truyền Trường đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Phó Trưởng khoa Ngoại tổng hợp Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Đau là một triệu chứng rất mơ hồ nên khi tiếp cận bệnh, khám, bác sĩ phải hỏi kỹ bệnh nhân khoanh vùng đau ở đâu, đau lúc nào, đau ra sao, có kèm theo tê, căng, tức… hay không để từ đó định vị được bệnh và cho chỉ định đúng.
Theo bác sĩ Phan Minh Trí, đau cơ - xương - khớp không đơn thuần chỉ là cơ xương khớp mà là tổng hòa của nhiều yếu tố. Do đó, bác sĩ phải khám kỹ để khoanh vùng chẩn đoán nguyên nhân đau. Trong xương sống có hệ thống các dây thần kinh chạy từ tủy sống ra. Mỗi sợi thần kinh sẽ chi phối một vùng trong cơ thể. Như bệnh đau thần kinh tọa rễ L5 có nghĩa là dây thần kinh khu vực này sẽ chạy xuống phần đùi khiến bệnh nhân có cơn đau lan xuống đùi.
Chia sẻ sâu hơn về đau thần kinh tọa, Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Đặng Thế Vũ, giảng viên chuyên ngành y học cổ truyền, Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh, từng là bác sĩ tại Viện Y Dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thần kinh tọa là đường đi tổng hợp của các dây thần kinh L4, L5, S1, S2, S3 đi từ thắt lưng xuống mông và chân. Đau thần kinh tọa là tình trạng người bệnh đau lan từ thắt lưng xuống mông và chân.
Nguyên nhân chính gây đau thần kinh tọa
Nói về nguyên nhân của bệnh đau thần kinh tọa, Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II, Đặng Thế Vũ cho biết: Đau thần kinh tọa có nguyên nhân từ những bệnh làm ảnh hưởng, tổn thương đến rễ dây thần kinh tọa từ L4 đến S3. Trong đó 80% nguyên nhân của bệnh đau thần kinh tọa là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Lúc này, nhân nhầy bên trong của đĩa đệm bị thoát vị và chèn ép dây thần kinh, kích hoạt phản ứng viêm gây phù nề mô, làm đau dây thần kinh tọa. Ngoài ra, còn có nguyên nhân là do thoái hóa cột sống, u tủy xương… ảnh hưởng đến dây thần kinh tọa.
Theo bác sĩ Phan Minh Trí, đối với người lớn tuổi, đĩa đệm thường bị xẹp xuống do tình trạng thoái hóa mất nước của đĩa đệm. Đó cũng là một trong những nguyên nhân gây thoát vị đĩa đệm ở người lớn tuổi.
“Ngày nay, còn có một bệnh lý có xu hướng ngày càng nhiều, đó là đau cơ hình lê, hay còn gọi là bệnh lý “hội chứng ví tiền dày”. Mọi người thường có thói quen để ví tiền ở túi sau mông và ngồi lên trong thời gian dài. Lúc này, cơ hình lê sẽ bị viêm, chèn ép dây thần kinh tọa, gây đau từ cơ vùng mông lan xuống chân” - bác sĩ Đặng Thế Vũ chia sẻ.
Đau thần kinh tọa gây ra vấn đề về cảm giác và vận động. Khi bị chèn ép, thần kinh tọa sẽ gây cho bệnh nhân về cảm giác sẽ đau nhiều, tê, phóng chiếu theo đường đi của thần kinh tọa từ thắt lưng xuống tới chân. Nếu nặng hơn, sẽ ảnh hưởng đến vận động, bệnh nhân yếu 2 chân, đi lại khó khăn, teo cơ 2 chân… Trong trường hợp ảnh hưởng đến chùm dây thần kinh đuôi ngựa thì tình trạng bệnh phức tạp hơn nhiều.
Theo các bác sĩ, trong cột sống từ cổ đến xương cùng cụt vị trí nào cũng có thể bị thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên, nhiều người hay bị đau ở phần lưng và cổ, lý do cột sống cổ và lưng là vùng xung yếu, hoạt động rất linh hoạt, lại không có sự hỗ trợ của cấu trúc xung quanh.
Y học cổ truyền giúp giảm đau
Theo các bác sĩ, tùy mức độ nặng nhẹ của bệnh mà có hướng điều trị phù hợp. Nếu tình trạng bệnh nhẹ, điều trị nội khoa, điều trị bảo tồn, vật lý trị liệu phát huy rất tốt. Chẳng hạn, khi thoát vị đĩa đệm, bệnh nhân được chỉ định châm cứu, xoa bóp, uống thuốc… Hướng điều trị này tuy không làm cho đĩa đệm quay về vị trí cũ nhưng bệnh nhân giảm đau, thậm chí hết đau do hết phản ứng viêm. Chỉ khi nào có phản ứng viêm lại mới bị đau.
Theo các bác sĩ, trong y học cổ truyền, gan đại diện đĩa đệm, dây chằng; thận đại diện cho cốt tủy. Gan và thận khi lớn tuổi sẽ bị suy yếu. Khi điều trị thoát vị đĩa đệm bằng châm cứu, bệnh nhân sẽ được tác động lên hệ thống huyệt, làm giảm viêm; đồng thời còn có tác dụng bổ gan, bổ thận, từ đó làm mạnh gân cốt. Điều này thực sự rất có ý nghĩa, làm giảm tình trạng thoát vị đĩa đệm tái diễn.
Tình huống bệnh nặng hơn, có biến chứng tương đối rõ ràng như: tê nhiều hơn, điều trị nội khoa trong thời gian dài không cải thiện, yếu liệt 2 chi dưới, ảnh hưởng đến tiểu tiện, đại tiện…, thì điều trị nội khoa không hiệu quả, phải thay đổi hướng điều trị, can thiệp tích cực hơn như phẫu thuật.
