Sáng 25-9, Công an thành phố Hà Nội đã tổ chức hội nghị phổ biến quy định pháp luật về hoạt động bưu chính trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Phó Giám đốc CATP Hà Nội chủ trì hội nghị.
Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đang được hoàn thiện theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, làm rõ ranh giới giữa hoạt động bưu chính với vận tải, logistics, đồng thời tăng yêu cầu về truy vết, quản lý dữ liệu và bảo đảm an toàn trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Sự bùng nổ của thương mại điện tử đang làm thay đổi căn bản ngành bưu chính Việt Nam. Hàng tỷ gói, kiện được luân chuyển mỗi năm, ranh giới giữa bưu chính, vận tải và logistics ngày càng có nhiều điểm giao thoa, đòi hỏi ngành bưu chính phải có cách tiếp cận và quản lý mới, phù hợp hơn.
Từ những bức thư, tài liệu của hơn một thập kỷ trước đến hàng tỷ gói, kiện phục vụ thương mại điện tử hiện nay, ngành bưu chính Việt Nam đã thay đổi căn bản. Sự dịch chuyển này không chỉ đòi hỏi hiện đại hóa công nghệ mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện pháp luật, nhất là xác định rõ ranh giới giữa dịch vụ bưu chính và các công đoạn của chuỗi logistics hiện đại.
Luật Bưu chính (sửa đổi) nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bưu chính, nhất là các định hướng lớn tại các Nghị quyết của Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế.
Sau 15 năm thực thi, Luật Bưu chính đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho sự hình thành và phát triển thị trường bưu chính Việt Nam; tuy nhiên, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, kinh tế số, công nghệ và những mô hình kinh doanh mới đang đặt ra yêu cầu phải sửa đổi, bổ sung Luật để bưu chính thực sự trở thành một hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế.
Sau hơn 15 năm, thị trường bưu chính Việt Nam đã thay đổi cả về quy mô, cơ cấu và phương thức vận hành. Từ một lĩnh vực chủ yếu phục vụ thư tín, bưu chính nay gắn chặt với thương mại điện tử, công nghệ và dữ liệu, trở thành một mắt xích của chuỗi cung ứng số - vật lý. Khoảng cách giữa thực tiễn và khuôn khổ pháp lý hiện hành đang đặt ra yêu cầu sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính năm 2010.
Bộ KH-CN đang hoàn thiện dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi), chuẩn bị trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10-2026.
Sau hơn 15 năm, Luật Bưu chính đứng trước yêu cầu thay đổi khi thị trường đã chuyển từ thư, tài liệu sang hàng hóa, từ giao dịch trực tiếp sang thương mại điện tử và từ quy trình thủ công sang vận hành dựa trên dữ liệu, vị trí của bưu chính trong nền kinh tế số.
Sự phát triển của thương mại điện tử đang làm ranh giới giữa dịch vụ bưu chính và các hoạt động logistics ngày càng khó phân định. Việc phân định rõ ràng "vùng xám" pháp lý giúp tháo gỡ điểm nghẽn kinh doanh và là bước đi chiến lược để tái thiết hạ tầng kết nối dòng chảy hàng hóa và dữ liệu trong nền kinh tế số.
Thị trường bưu chính tăng trưởng hơn 20 lần về doanh thu sau 15 năm, đặt ra yêu cầu sửa luật nhằm thích ứng với thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh mới.
UAV đã được đưa vào vận chuyển bưu kiện qua biển, robot tự hành bước vào giao nhận, trong khi dữ liệu kết nối toàn bộ hành trình. Công nghệ đang mở ra cách vận hành mới cho ngành bưu chính và đặt ra yêu cầu về một hành lang pháp lý đủ linh hoạt cho những phương thức chưa từng có.
Hơn 90% trong 4,1 tỷ bưu gửi năm 2025 là hàng hóa. Sự bùng nổ của thương mại điện tử đang kéo bưu chính tiến sâu vào logistics, đặt ra bài toán xác định lại ranh giới quản lý mà không làm hẹp không gian phát triển của doanh nghiệp.
Sau hơn 15 năm thi hành, thị trường bưu chính đã thay đổi mạnh về quy mô, công nghệ và phương thức kinh doanh. Sự phát triển của thương mại điện tử đang đặt ra yêu cầu sửa đổi Luật Bưu chính theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm dựa trên dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ và tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp.
Thương mại điện tử phát triển đang xóa nhòa ranh giới giữa bưu chính, chuyển phát và logistics. Sửa Luật Bưu chính theo hướng giảm tiền kiểm, tăng quản lý bằng dữ liệu và hạn chế chồng chéo thủ tục được kỳ vọng mở thêm dư địa cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ, phát triển logistics số và giảm chi phí tuân thủ.
Ngành bưu chính Việt Nam đang chuyển mình từng ngày dưới sự bùng nổ của thương mại điện tử. Để theo kịp nền kinh tế số, hành lang pháp lý cần khẩn trương được tái thiết kế, trong đó cần phân định rõ lằn ranh giữa dịch vụ bưu chính và chuỗi logistics hiện đại.
Một hành lang pháp lý minh bạch, phân định rõ trách nhiệm, không cản trở doanh nghiệp tích hợp dịch vụ sẽ trở thành động lực thúc đẩy tự động hóa, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh.