Nấm đen xâm lấn não: Nguy hiểm như thế nào?

Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc (Phú Thọ) cho biết vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam mắc nấm đen (mucormycosis) xâm lấn não, một dạng nhiễm nấm xâm lấn hiếm gặp, có diễn tiến nhanh và được đánh giá là một trong những thể bệnh nguy hiểm nhất của mucormycosis.

Người bệnh là N.V.N. (52 tuổi), có tiền sử đái tháo đường type II. Khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê (Glasgow 11 điểm), liệt nửa người trái, thất ngôn và nôn nhiều, cho thấy tổn thương thần kinh trung ương nặng.

Kết quả chụp CT sọ não ghi nhận phù não và xuất huyết não vùng nhân xám trung ương phải, kèm tụ dịch xoang hàm và xoang chũm phải. Đồng thời, chụp CT ngực phát hiện tổn thương viêm và áp xe hai phổi, gợi ý tình trạng nhiễm trùng lan tỏa, các xét nghiệm máu cho thấy bệnh nhân bị nhiễm trùng nặng kèm toan chuyển hóa.

Trước diễn biến nguy kịch, các bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật cấp cứu lấy khối máu tụ não. Mẫu bệnh phẩm được gửi làm xét nghiệm giải phẫu bệnh.

Kết quả cho thấy hoại tử mô não lan rộng, xuất hiện nhiều sợi nấm kích thước lớn, ít hoặc không có vách ngăn, phân nhánh góc tù, bắt màu PAS dương tính, dấu hiệu điển hình của nấm thuộc bộ Mucorales.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị chuyên sâu. Kết quả xét nghiệm PCR sau đó xác định tác nhân gây bệnh là nấm thuộc bộ Mucorales, qua đó khẳng định chẩn đoán nấm đen xâm lấn hệ thần kinh trung ương.

Hình ảnh nấm đen xâm nhập não. Ảnh: BVCC

Theo các bác sĩ, nấm đen (mucormycosis) là một trong những bệnh nhiễm nấm nguy hiểm nhất hiện nay. Đặc biệt, nấm có khả năng xâm nhập trực tiếp vào thành mạch máu, gây huyết khối, tắc mạch, dẫn đến thiếu máu cục bộ và hoại tử mô lan rộng. Khi xâm lấn các vị trí quan trọng như xoang, hốc mắt, nền sọ và não, bệnh có tiên lượng rất nặng và tỷ lệ tử vong cao.

Bệnh thường gặp ở người có yếu tố nguy cơ như đái tháo đường kiểm soát kém, suy giảm miễn dịch, sử dụng corticosteroid kéo dài, nhiễm trùng nặng hoặc sau phẫu thuật lớn.

Trong đó, mucormycosis xâm lấn hệ thần kinh trung ương là thể hiếm gặp nhưng nguy hiểm nhất.

Việc chẩn đoán nấm đen đòi hỏi sự phối hợp giữa lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chuyên sâu, trong đó giải phẫu bệnh đóng vai trò then chốt.

Điều trị được coi là một cấp cứu y khoa, cần sử dụng sớm thuốc kháng nấm đặc hiệu như Amphotericin B, kết hợp phẫu thuật cắt lọc triệt để mô hoại tử và kiểm soát chặt chẽ các bệnh nền như tăng đường huyết, nhiễm toan chuyển hóa.

Theo ThS.BS. Nguyễn Văn Quang - Phó Trưởng khoa Giải phẫu bệnh, nấm đen là bệnh hiếm nhưng đặc biệt nguy hiểm do tiến triển rất nhanh. Nếu người bệnh chủ quan hoặc đến viện muộn, nguy cơ biến chứng nặng và tử vong là rất lớn.

Ngoài ra, các bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là nhóm nguy cơ cao, cần đến cơ sở y tế sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, sốt cao, nôn nhiều; sưng đau vùng mặt, quanh mũi hoặc hốc mắt, nghẹt mũi, chảy dịch bất thường, nhìn mờ, sụp mi.

Người bệnh cũng cần đi khám ngay nếu có các biểu hiện thần kinh như yếu liệt tay chân, nói khó hoặc rối loạn ý thức để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Bá Hiển