Nhân Ngày truyền thống ngành Nông nghiệp và Môi trường 14/11: Khơi thông nguồn lực, kiến tạo giá trị xanh, phát triển bền vững

Đổi mới, bứt phá, khẳng định vị thế

Ngày 14/11/1945, Bộ Canh nông - cơ quan quản lý nhà nước đầu tiên về nông nghiệp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, mở đầu mốc son lịch sử của ngành. Suốt hơn tám thập kỷ qua, hòa vào dòng chảy chung, ngành Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh liên tục lớn mạnh, đóng góp tích cực vào tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương.

Du khách thăm mô hình sản xuất bưởi ngọt theo tiêu chuẩn VietGAP ở phường Chũ.

Sau khi trở thành thành phố, Bắc Ninh khẳng định rõ vị thế đô thị, trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô. Quy mô địa bàn mở rộng kéo theo những yêu cầu mới về tổ chức bộ máy và phương thức quản trị đa ngành. Toàn ngành đã nhanh chóng kiện toàn bộ máy, chuyển mạnh từ tư duy “quản lý hành chính” sang “kiến tạo, phục vụ”, đồng hành cùng nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp khai thác, mở rộng tiềm năng.

Xác định lấy khoa học công nghệ làm đòn bẩy, ngành Nông nghiệp và Môi trường phối hợp hình thành các vùng chuyên canh tập trung với trên 205 nghìn ha cây hằng năm và gần 54 nghìn ha cây ăn quả (thứ 8 cả nước). Nổi bật là gần 29.800 ha vải thiều với sản lượng hơn 131 nghìn tấn cùng 11.650 ha cam, bưởi, táo, ổi đạt 118 nghìn tấn. Chăn nuôi thuộc nhóm dẫn đầu cả nước với 25,5 triệu con gia cầm và gần 1,15 triệu con lợn với 382,66 nghìn tấn thịt hơi; thủy sản đạt gần 100 nghìn tấn trên 16.200 ha mặt nước.

Thực thi cam kết SPS và các hiệp định FTA, đến tháng 10/2026, thành phố đã cấp 91 mã số vùng trồng cho 1.764,9 ha (80 mã xuất khẩu) đưa tỷ trọng nông nghiệp công nghệ cao hiện chiếm trên 30% toàn ngành. Toàn thành phố có 721 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên ngày càng khẳng định thương hiệu trong và ngoài nước.

Kinh tế nông nghiệp khởi sắc tạo động lực đưa thu nhập bình quân khu vực nông thôn đạt 66,5 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,56% (thứ 5/34 địa phương), cùng hệ thống hợp tác xã nông nghiệp đứng thứ 2 cả nước. Bà Trần Thị Thu Trang, Phó Giám đốc Hợp tác xã Rau sạch Yên Dũng cho biết: “Từ những thửa ruộng sản xuất riêng lẻ, Hợp tác xã từng bước trở thành cầu nối giữa nông dân, doanh nghiệp và thị trường, đưa nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hóa, chuyên nghiệp và bền vững hơn”.

Song song với sản xuất, công tác quản lý đất đai, tài nguyên được tăng cường nhằm mở rộng dư địa phát triển công nghiệp, đô thị. Thực hiện Kế hoạch số 92/KH-UBND, thành phố đã chuẩn hóa gần 1,9 triệu thửa đất đạt nhóm tiêu chí 1 (đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung). Ngành cũng tích cực hướng dẫn giải phóng mặt bằng khoảng 2.400 ha đất phục vụ Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và hơn 800 ha cho các khu đô thị, khu, cụm công nghiệp; thu tiền sử dụng đất vượt kế hoạch. Đồng thời, đưa vào đấu giá 184 điểm mỏ khoáng sản nhóm III, IV (2.143,8 ha, trữ lượng 746,32 triệu m³) đã giải quyết kịp thời nguồn vật liệu san lấp cho các công trình trọng điểm.

Trước áp lực hơn 2 nghìn tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, thành phố tiên phong phát triển công nghệ điện rác với 3 nhà máy đang vận hành, 2 nhà máy đang xây dựng và quy hoạch thêm 1 nhà máy, phấn đấu đến năm 2030 tỷ lệ thu gom rác đạt 97,6%, xử lý đạt 95,8%. Hằng năm, toàn thành phố trồng mới hơn 10 nghìn ha rừng tập trung và 7,1 triệu cây phân tán, khai thác trên 1,2 triệu m³ gỗ gắn với du lịch sinh thái; hệ thống thủy lợi và phòng, chống thiên tai vận hành chủ động, hiệu quả.

Xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu ban hành 62 văn bản quy phạm pháp luật (chiếm 21% tổng số văn bản toàn thành phố). Dù tiếp nhận trên 40% tổng lượng hồ sơ hành chính, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn vẫn đạt trên 98% nhờ chuẩn hóa quy trình số trên VBDLIS, Cổng Dịch vụ công và số hóa dữ liệu vùng trồng, tài nguyên rừng, đất đai - tạo nền tảng quản trị minh bạch, phục vụ thiết thực người dân và doanh nghiệp.

Phát triển nông nghiệp sinh thái, đa giá trị

Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới. Các vùng sản xuất nông nghiệp, trang trại an toàn và những vạt rừng không chỉ mang lại giá trị kinh tế đơn thuần, mà còn đóng vai trò như “vành đai xanh”, “lá phổi sinh thái” bảo vệ môi trường và gìn giữ nét văn hóa Kinh Bắc.

Giai đoạn 2021-2025, nông nghiệp tiếp tục là điểm tựa kinh tế vững chắc với tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng (VA) toàn ngành bình quân đạt 2,06%/năm. Năm 2025, tổng giá trị sản xuất toàn ngành đạt hơn 60 nghìn tỷ đồng. Năm 2026, ngành đặt mục tiêu tăng trưởng 1,3%, đưa giá trị sản xuất/ha đất sản xuất nông nghiệp đạt 142 triệu đồng/ha.

Theo ông Dương Thanh Tùng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, phát triển nông nghiệp sinh thái, đa giá trị, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành gắn với chuyển đổi số; ứng dụng công nghệ thông minh, tự động hóa; phát triển kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ gắn với du lịch sinh thái là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Cùng với đó, nhiệm vụ khai thác tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên cũng được triển khai đồng bộ thông qua hoàn thiện dữ liệu số hóa đất đai; quản lý nghiêm quy hoạch sử dụng đất; tạo lập quỹ đất sạch thu hút dự án động lực gắn liền với giữ vững đất lúa trọng yếu.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường cũng chú trọng hiện đại hóa công nghệ bảo vệ môi trường với việc đẩy nhanh tiến độ mạng lưới nhà máy điện rác; thực hiện phân loại rác tại nguồn; ứng dụng công nghệ quan trắc tự động môi trường không khí và nguồn nước. Đồng thời, nâng cao hiệu lực hành chính kiến tạo, tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, lấy sự hài lòng của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp làm thước đo; xây dựng đội ngũ cán bộ tinh thông nghiệp vụ, trách nhiệm và tâm huyết.

Trong hành trình xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc Kinh Bắc, ngành Nông nghiệp và Môi trường không chỉ giữ vai trò bảo đảm quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường mà còn là một trong những chủ thể kiến tạo không gian phát triển mới. Với tư duy đổi mới, phương thức quản lý hiện đại và tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, ngành đang góp phần chuyển hóa tiềm năng đất đai, tài nguyên, khoa học, công nghệ và lợi thế sản xuất thành động lực tăng trưởng thực chất, góp phần vào sự phát triển chung của thành phố.