Từ “Bình dân học vụ số” đến động lực phát triển kinh tế

Trong công cuộc chuyển đổi số, ngành ngân hàng giữ vai trò quan trọng trong việc đưa các tiện ích công nghệ vào đời sống kinh tế - xã hội. Trên địa bàn tỉnh, phong trào “Bình dân học vụ số” được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 4 xác định là nhiệm vụ quan trọng, gắn với mục tiêu nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho cán bộ, người lao động và khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ ngân hàng số, thanh toán không dùng tiền mặt.

Tại các tổ chức tín dụng, hoạt động tập huấn kỹ năng số cho cán bộ được tích cực triển khai. Việc ứng dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử, quy trình xử lý công việc trên môi trường số ngày càng được đẩy mạnh.

Các ngân hàng cũng chú trọng đầu tư hạ tầng công nghệ, phát triển hệ thống thanh toán nội bộ, tích hợp đa kênh, ứng dụng xác thực, nhận diện khuôn mặt và sinh trắc học trong hoạt động thanh toán.

Cùng với đó, các nền tảng như: EKYC, Mobile Banking, Internet Banking, QR Code, ví điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) được ứng dụng ngày càng rộng rãi, tạo điều kiện để khách hàng tiếp cận các dịch vụ ngân hàng thuận tiện hơn.

Hạ tầng thanh toán số trên địa bàn tiếp tục được quan tâm đầu tư. Hiện toàn tỉnh có trên 2.315 máy POS, 215 máy ATM; các điểm chấp nhận thanh toán bằng mã QR được chú trọng mở rộng.

Các ngân hàng trên địa bàn tỉnh có gần 2,7 triệu tài khoản thanh toán đang hoạt động, trong đó khoảng 2,6 triệu tài khoản cá nhân và 40.000 tài khoản doanh nghiệp, tổ chức. Người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán đạt khoảng 96%.

Những kết quả này cho thấy các dịch vụ ngân hàng số đang từng bước vào đời sống, góp phần thay đổi thói quen thanh toán, giảm sự phụ thuộc vào tiền mặt và tạo thuận lợi cho hoạt động giao dịch của người dân, doanh nghiệp.

Nếu chuyển đổi số tại các tổ chức tín dụng góp phần hiện đại hóa hoạt động ngân hàng thì tại Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh tỉnh Lào Cai, phong trào “Bình dân học vụ số” còn mang ý nghĩa đặc biệt trong việc đưa tri thức số đến với hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.

Đến nay, 100% cán bộ các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn trên địa bàn được tập huấn, sử dụng phần mềm quản lý tín dụng chính sách. Các tổ trưởng đã có thể sử dụng thành thạo phần mềm trên điện thoại thông minh để thực hiện thu lãi, thu tiền gửi tiết kiệm và theo dõi dư nợ.

Ông Đỗ Long Thảo - Phó Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh tỉnh Lào Cai cho biết: “Chi nhánh tập trung hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VBSP SmartBanking trên điện thoại thông minh; tổ chức hướng dẫn trực tiếp tại các điểm giao dịch. Thông qua ứng dụng, người vay có thể tra cứu thông tin dư nợ, lịch trả nợ, tiền gửi tiết kiệm mà không nhất thiết phải đến trụ sở ngân hàng. Việc tiếp cận thông tin thuận tiện hơn giúp người dân nắm rõ khoản vay, chủ động kế hoạch trả nợ, tích lũy và quản lý tài chính gia đình”.

Một trong những giá trị quan trọng của phong trào “Bình dân học vụ số” là từng bước thay đổi nhận thức và thói quen của người dân. Từ chỗ còn e ngại công nghệ, người dân được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh để tiếp cận dịch vụ ngân hàng, thực hiện giao dịch và chủ động tìm hiểu thông tin tài chính.

Tuy nhiên, cùng với mở rộng tiện ích, vấn đề an toàn giao dịch cũng được ngành ngân hàng đặc biệt quan tâm. Các tổ chức tín dụng chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn người dân bảo vệ tài khoản, không cung cấp mã OTP, mật khẩu và thông tin cá nhân cho các đối tượng lừa đảo. Các ngân hàng cũng lồng ghép nội dung nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng trong quá trình phổ cập dịch vụ ngân hàng số cho người dân.

Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 4 Nguyễn Quang Đạt cho biết: “Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Khu vực 4 tiếp tục đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp với quy định, tăng cường sử dụng văn bản điện tử, số hóa hồ sơ và mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan truyền thông tuyên truyền về an toàn giao dịch trên môi trường mạng, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ ngân hàng số”.

Từ phổ cập kỹ năng đến thay đổi thói quen giao dịch, từ số hóa quản lý vốn đến mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, phong trào “Bình dân học vụ số” đang tạo ra những chuyển biến trong hoạt động ngân hàng và khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính của người dân Lào Cai.

Khi tri thức số trở thành công cụ thiết thực trong đời sống, sản xuất và kinh doanh, người dân có thêm điều kiện tham gia nền kinh tế số, còn nguồn lực tài chính được quản lý, sử dụng hiệu quả hơn. Đó cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của phong trào: đưa chuyển đổi số đến gần người dân, biến kỹ năng số thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.